Oliver Sacks’in ‘Renkk\u00f6rleri Adas\u0131’nda doktor, bir yerli ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r, tan\u0131\u015f\u0131rlar. Ayr\u0131l\u0131rken yerli doktora “Sizi yar\u0131n hat\u0131rlamayaca\u011f\u0131m ama tan\u0131\u015fmak g\u00fczeldi, umar\u0131m yine tan\u0131\u015f\u0131r\u0131z..” der. Hastal\u0131\u011f\u0131n ad\u0131 san\u0131r\u0131m litiko-bodig idi (\u015fimdi ara\u015ft\u0131r\u0131p geri d\u00f6nd\u00fcm de, litiko bodig, Parkinson ile dementia’n\u0131n birle\u015fimi imi\u015f – dementia’dan Alzheimer’a, oradan da amneziye gidiliyor bizim durumumuzda). Bu, \u00e7ok garip gelmi\u015fti. Yani, insan\u0131n psikolojik olarak bir rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011funun bilincinde olmas\u0131. Ba\u015fka bir \u00f6rnek olarak CD’lerden korktu\u011funuzu varsayal\u0131m – bu fobiniz d\u0131\u015f\u0131nda tamam\u0131yla rasyonel bir insans\u0131n\u0131z. CD’lerden size bir zarar gelmeyece\u011fini \u00e7ok iyi biliyorsunuz ama yine de korkunuza engel olam\u0131yorsunuz. Benim de bir s\u00fcredir b\u00f6ylesi bir rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131m var: Akl\u0131ma gelen bir \u015feyi bulam\u0131yorsam, bulana kadar akl\u0131mdan \u00e7\u0131kartam\u0131yorum. B\u00f6ylesi bir tak\u0131nt\u0131. S\u00fcrekli o arad\u0131\u011f\u0131m \u015feye odaklanm\u0131\u015f halde, b\u00fct\u00fcn odalar\u0131 ar\u0131yorum, nereye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ya da kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu tahmin etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Tamam\u0131yla bana yarars\u0131z olsa bile, mutlaka bulmak zorunda oldu\u011fumu hissediyorum (buna \u00f6rnek olarak birka\u00e7 ay \u00f6nce bir dosya \u00e7ekmek i\u00e7in ar\u015fiv cd’mi bulamay\u0131\u015f\u0131m verilebilir – sonu\u00e7ta, ar\u015fiv cd’sinden bir yedek alm\u0131\u015ft\u0131m ve elimde bu yedek vard\u0131, yani istedi\u011fim b\u00fct\u00fcn dosyalar elimdeydi, ayr\u0131ca istersem, bu yede\u011fin bir yede\u011fini \u00e7\u0131kartabilirdim, sonu\u00e7ta e\u011fer ar\u015fiv cd’si kaybolmu\u015fsa bile zarar\u0131m en fazla 30 kuru\u015f ve 3-4 dakika olacakt\u0131. Ama kestirip atamad\u0131m, o CD’yi bulmal\u0131yd\u0131m! Bulmal\u0131yd\u0131m!). <\/p>\n
Bir hafta kadar evvel, cep telefonunun \u015farj cihaz\u0131n\u0131 bulamad\u0131m, Beng\u00fc’ye sordum, o da en son benim okula g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Okulda bakt\u0131m, evde bakt\u0131m, bulamad\u0131m. Bu aramalar\u0131m\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u015fiddeti giderek artt\u0131, nitekim d\u00fcn vaktimin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 en olmayacak yerlerde bile \u015farj cihaz\u0131n\u0131 aramakla ge\u00e7irdim. Sonu\u00e7ta bir \u015farj cihaz\u0131, ne olacak ki? C\u00fczi bir paraya sat\u0131n al\u0131nabilir – ama Beng\u00fc’ye de itiraf etti\u011fim gibi, “Yeni bir \u015farj cihaz\u0131 10 lira olsun, ben, yeni bir tane almak yerine, eskisinin nerede oldu\u011funu bilmek i\u00e7in 20 lira verebilirim”. B\u00f6yle bir tak\u0131nt\u0131. Beynimin bir k\u0131sm\u0131 “Nerede? Nerede o?” diye diye yana yak\u0131la arad\u0131\u011f\u0131m \u015feye kilitlenmi\u015fken, \u00e7aresiz bir k\u0131sm\u0131, bitkin bezgin ve s\u0131k\u0131lgan bir sesle “Yahu ne \u00f6nemi var, alt taraf\u0131 bir \u015farj cihaz\u0131 \/ zaten yede\u011fi elimizde olan bir cd \/ aptal bir kalem \/ art\u0131k i\u00e7indeki bilgiye gerek kalmam\u0131\u015f bir dergi n\u00fcshas\u0131…” diye f\u0131s\u0131ld\u0131yor. Ama yapacak bir \u015fey yok – ileride bu t\u00fcrden ba\u015fka arazlar\u0131n \u00e7\u0131kmamas\u0131n\u0131 \u00fcmit etmekten ba\u015fka. Yoksa sonumuz \u00e7\u00f6p evler!..<\/p>\n
Gelelim, bu haftaba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 karartacak ikinci konuya: Beng\u00fc’n\u00fcn i\u015fte kulland\u0131\u011f\u0131 bilgisayar\u0131nda bir sorun vard\u0131, ona bakmak \u00fczere bu sabah birlikte i\u015fine gittik. Biz biraz erken gelmi\u015ftik, ben bilgisayara bakarken oda arkada\u015flar\u0131 da yava\u015f yava\u015f gelmeye ba\u015flad\u0131. Bir anda a\u015fa\u011f\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131dan mezdeke benzeri korkun\u00e7 bir ses kula\u011f\u0131ma eri\u015fmeye giri\u015fti. Sonras\u0131nda da daha korkun\u00e7 seslerle eziyete devam edildi.<\/p>\n
\u015eimdi iyi haber: Bunlar\u0131 f\u00fctursuzca \u00e7alan bayan, bir yandan da \u015fikayet ediyordu m\u00fcd\u00fcrlerinin y\u00fcksek sesle ‘m\u00fczik’ \u00e7almalar\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc. Hatta kulakl\u0131kla dinlenmesi gerekiyormu\u015f asl\u0131nda ama bu kadarc\u0131k sesin herhalde kimseye bir zarar\u0131 dokunmazm\u0131\u015f. <\/p>\n
Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: bu, iyi hali! Bu nas\u0131l bir eziyettir! Sonu\u00e7ta gerek Beng\u00fc, gerek Hande y\u0131llard\u0131r s\u00f6yler durur ya, “\u0130\u015f ortam\u0131”, ben bug\u00fcn onu fark ettim. \u0130nsanlar\u0131 tak\u0131m elbise giymeye zorlay\u0131nca i\u015f bitmiyor. \u0130nsanlar kitap okumuyor, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor. \u00c7ok ama \u00e7ok korkun\u00e7. Sonu\u00e7ta, kapal\u0131 ortamlarda kayg\u0131s\u0131zca sigara i\u00e7enlerden bahsediyoruz, \u00e7ocu\u011funa ba\u011f\u0131ranlardan, toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda yer vermeyenlerden, kulakl\u0131klar\u0131ndaki m\u00fczi\u011fi sonuna kadar a\u00e7anlardan, yere \u00e7\u00f6p atanlardan, b\u00fct\u00fcn parklar\u0131 ay \u00e7ekirde\u011fi kabuklar\u0131na bo\u011fanlardan (bunlardan Ankara’da o kadar \u00e7ok var ki – anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla Ankaral\u0131lar\u0131n temel g\u0131da maddesi), k\u00fcf\u00fcr edenlerden. Hi\u00e7bir \u015fey okumay\u0131p, ara\u015ft\u0131rmay\u0131p, her konuda fikir y\u00fcr\u00fctebilece\u011fini sananlar var bir de. \u015eu deprem sonras\u0131nda herkes nas\u0131l da art\u00e7\u0131l depremlerin \u015fiddetini tahmin ediyordu. Adam T\u00fcrkiye’nin tarihini bilmez, milliyet\u00e7i kesilir, Osmanl\u0131 tarihini bilmez, eski sisteme d\u00f6nmek ister, Kuran-\u0131 Kerim’i bilmez \u015feriat ister, Nutuk’u okumam\u0131\u015ft\u0131r, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcy\u00fcm der, hi\u00e7bir kitap okumaz, \u015fiir yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Beni en \u00e7ok bu ahkamc\u0131lar hayattan so\u011futuyor. Her konuda s\u00f6yleyecek bir \u015feyler var, referans yok. Internet var tabii, en temel kaynak, bilgi hazinesi. Internet yok efendim. Yaz\u0131p k\u00fcfredince olmuyor. Sonu\u00e7ta insanlar bo\u015funa okuyor, e\u011fitim al\u0131yorlar, siz her \u015feyi zaten biliyorsunuz. E\u011fitim \u015fart! Ama onu da biliyorsunuz zaten, televizyonda g\u00f6rm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fczd\u00fcr.<\/p>\n
Evet, normalde t\u00fcm\u00fcyle ilgisiz (ignorant) olan ben bile b\u00f6yle bir yaz\u0131y\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6re, gidi\u015fat pek de hay\u0131rl\u0131 de\u011fil ey ahali! Eh, haftaba\u015f\u0131 zehrimi kustu\u011fuma g\u00f6re, g\u00fczel bir haftaya ba\u015flayabilirim. Allah, \u00e7o\u011funlu\u011fun kazmalardan m\u00fcrekkep oldu\u011fu ortamlarda \u00e7al\u0131\u015fan b\u00fct\u00fcn kader kurbanlar\u0131na sab\u0131r eylesin. Amin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Oliver Sacks’in ‘Renkk\u00f6rleri Adas\u0131’nda doktor, bir yerli ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r, tan\u0131\u015f\u0131rlar. Ayr\u0131l\u0131rken yerli doktora “Sizi yar\u0131n hat\u0131rlamayaca\u011f\u0131m ama tan\u0131\u015fmak g\u00fczeldi, umar\u0131m yine tan\u0131\u015f\u0131r\u0131z..” der. Hastal\u0131\u011f\u0131n ad\u0131 san\u0131r\u0131m litiko-bodig idi (\u015fimdi ara\u015ft\u0131r\u0131p geri d\u00f6nd\u00fcm de, litiko bodig, Parkinson ile dementia’n\u0131n birle\u015fimi imi\u015f – dementia’dan Alzheimer’a, oradan da amneziye gidiliyor bizim durumumuzda). Bu, \u00e7ok garip gelmi\u015fti. Yani, insan\u0131n … Okumaya devam et “Havadisler, sorunlar, dertler, tasalar”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1706"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1706"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1706\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}