{"id":1891,"date":"2007-05-17T00:10:09","date_gmt":"2007-05-17T00:10:09","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T21:00:00","slug":"cehov-ve-bir-genel-olarak-tiyatoro-sorunsalim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2007\/05\/17\/cehov-ve-bir-genel-olarak-tiyatoro-sorunsalim\/","title":{"rendered":"\u00c7ehov ve Bir Genel Olarak Tiyatoro Sorunsal\u0131m"},"content":{"rendered":"

Ne zamand\u0131r istiyordum, nihayet, evvelsi g\u00fcn hayat\u0131m\u0131n -hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131 ile- ilk \u00c7ehov<\/b>‘una ba\u015flad\u0131m, akabinde d\u00fcn de bitti (tiyatro oyunlar\u0131 da pek bir k\u0131sa oluyor). Ge\u00e7enlerde sayg\u0131 duydu\u011fum insan Dan Tobin, Karamazof Karde\u015fler<\/i>‘e ba\u015flam\u0131\u015f ve pek s\u0131k\u0131lmalarda oldu\u011funu itiraf etmi\u015fti<\/a>. Genelde Dan Tobin ile okuma zevklerimiz birbirine \u00e7ok yak\u0131n olsalar da, arada demek b\u00f6yle istisnalar da \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Sonradan asl\u0131nda ilk elden niyetlendi\u011fim \u00c7ehov’un Vi\u015fne Bah\u00e7esi oldu\u011funu hat\u0131rlasam da “art\u0131k \u00c7ehov okuyay\u0131m” vaktim geldi\u011fimde bu k\u00fc\u00e7\u00fck ger\u00e7ek akl\u0131mda yoktu. O nedenle ben de, fazla da \u015f\u00fcphelenmeden Vanya Day\u0131<\/i>‘ya dald\u0131m. \u015eimdi \u00e7ok y\u00fcksek, hatta \u00e7ok \u00e7ok y\u00fcksek bir ihtimalle birazdan bu eser hakk\u0131nda yazacaklar\u0131m\u0131 biliyorsunuzdur ama yine de ben \u00f6\u011frendi\u011fimde \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m:<\/p>\n

1. Vanya Day\u0131<\/i> eseri komedi de\u011fil dram<\/u>.
\n2. Vanya Day\u0131 \u00f6yle \u00e7ok ya\u015fl\u0131, g\u00f6rm\u00fc\u015f ge\u00e7irmi\u015f bir amca de\u011fil, bilakis ahh ahh!<\/p>\n

Oyun 4 perde, hi\u00e7 be\u011fenmedim, \u00e7ok s\u0131k\u0131c\u0131 ve dahas\u0131 yavand\u0131 (evet, \u00f6z\u00fcr dilerim, ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015f tabii ki, siz ne sanm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z?..). <\/p>\n

Efendim, bu g\u00fcnceyi beni tan\u0131madan takip edenleriz olabilir, olmaktad\u0131r da nitekim, onlara birazdan kendim hakk\u0131nda bug\u00fcne dek su y\u00fczeyine \u00f6yle pek de \u00e7\u0131kar\u0131lmam\u0131\u015f korkun\u00e7 bir ger\u00e7e\u011fi sunaca\u011f\u0131m, geliyor, haz\u0131r olunuz:<\/p>\n

Emre Sururi tam bir tiyatro d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r!<\/b><\/center><\/p>\n

\u00dczg\u00fcn\u00fcm, ama durum b\u00f6yle. Nedenini kesin olarak bilemesem de, sa\u011flam bir tahminim var (educated guess<\/i> – breh breh!). \u015e\u00f6yle buyurunuz, \u015fu zaman makinesine bir girelim hele, g\u0131r\u00e7, g\u0131r\u00e7…<\/i> tataaa! Sene 1994. Murathan Mungan<\/b>‘\u0131n Mahmud ile Yezida<\/i>, Taziye<\/i> ve Geyikler Lanetler<\/i> oyunlar\u0131ndan m\u00fcrekkep Mezopotamya \u00dc\u00e7lemesi<\/i> i\u015fte tam da o y\u0131l, ben lise sondayken ilk defa olarak bir arada sahnelenmi\u015fti, hem de ayn\u0131 kadro \u00fc\u00e7 oyunu da oynam\u0131\u015ft\u0131. Kadrodan \u015fimdi bir Erdal Tosun’u hat\u0131rl\u0131yorum, bir de Musa Uzunlar’\u0131. Yap\u0131m tek kelimeyle m\u00fcthi\u015fti. 3 oyun arka arkaya oynan\u0131yordu, oyunlar aras\u0131 30 dakika kadar bir ara veriliyordu ve toplamda 6 saat civar\u0131nda tutuyordu. Benim bildi\u011fim o kadroyla hem de \u015eeker Bayram\u0131’yd\u0131 yanl\u0131\u015f hat\u0131rlam\u0131yorsam 3 kere ard\u0131\u015f\u0131k olarak oynad\u0131, ben ilk g\u00fcnk\u00fcne gitmi\u015ftim, sonra 3. g\u00fcn de tekrar gittim.<\/p>\n

Mezopotamya \u00dc\u00e7lemesi’nden sonra seyretti\u011fim b\u00fct\u00fcn oyunlar ilkokul piyesi gibi gelmeye ba\u015flad\u0131. Gene lise sondayken -daha \u00f6nceden bu g\u00fcncenin sayfalar\u0131nda Mustafa ile anm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z vard\u0131r- Robert Kolej’de sergilenen amat\u00f6r oyunlara giderdik. Sonras\u0131nda devlet tiyatrolar\u0131 olsun, \u00f6zel tiyatrolar olsun, bu arkada\u015fa (tiyatroya) pek \u00e7ok kereler \u015fans verdim ama ben ona \u015fans vermeye devam ettik\u00e7e, o beni daha da hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frat\u0131r oldu. Perihan Ma\u011fden’in 9 Kas\u0131m 2002 tarihli, o me\u015fhur tiyatro yaz\u0131s\u0131<\/a> (alternatif link: index.php?msg=1892<\/a>) hislerime terc\u00fcman oldu, o yaz\u0131dan ald\u0131\u011f\u0131m cesaretle, f\u00fct\u00fcrsuzca sa\u011fda solda tiyatrodan hi\u00e7 mi hi\u00e7 haz etmedi\u011fimi ba\u015f\u0131m dik g\u00f6\u011fs\u00fcm \u00e7\u0131k\u0131k dillendirmeye ba\u015flad\u0131m (bu arada, baleden de oldum olas\u0131 uzaklara ka\u00e7ar\u0131m ama ne yaz\u0131k ki pek sevgili PM daha bu konuda yazmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, yazd\u0131ysa da ben ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in \u015fimdilik k\u0131s\u0131k sesimle ka\u00e7amak karalamalarda bulunmak durumunday\u0131m ;). Yahu, en sevdi\u011fim adamlardan biri olan L\u00f6ker<\/a>‘in bitirme tezi olarak sahneye koydu\u011fu Ionesco<\/b>‘nun Kral \u00d6l\u00fcyor<\/i>‘una gitmi\u015ftik de, onda bile s\u00fcperd\u00fcper bir vefas\u0131zl\u0131k\/kendinibilmezlik\/de\u011ferbilmezlik\/hayhuy\u015forolopluk edip, surat\u0131m\u0131 ek\u015fi bir \u015fey yemi\u015f\u00e7esine b\u00fczm\u00fc\u015ft\u00fcm – utanmadan hala daha s\u00f6ylerim, hatta bak hala s\u00f6yl\u00fcyorum.. pofff!<\/p>\n

Yani, sevgili eyy okuyucu, senin anlayaca\u011f\u0131n, bu sat\u0131rlar\u0131n pek bir na\u00e7iz yazar\u0131 -ki bu kadar kirli \u015fey g\u00f6sterdikten sonra ayr\u0131yeten belirtmeme san\u0131r\u0131m gerek yoktu- bir tiyatro d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r ama i\u00e7inde bir yerlerde, \u015fimdiye kadar asl\u0131nda tiyatro eserlerini be\u011fenmeyi\u015finin sebebi olarak \u00e7ok erken bir zamanda \u00e7ok iyi bir yap\u0131m izleyip, k\u0131stas seviyesini buna g\u00f6re ayarlam\u0131\u015f olmas\u0131na ba\u011fl\u0131yordu. Zaten bu yaz okudu\u011fu iki Shakespeare<\/b> oyununu (A Midsummer Night’s Dream<\/i> ile Twelfth Night<\/i>) da -hele de AMsND’i- \u00e7ok be\u011fenmi\u015f olmas\u0131n\u0131 buna ba\u011fl\u0131yordu. Lakin, \u00c7ehov’un Vanya Day\u0131’s\u0131 ile Hanya’y\u0131 Konya’y\u0131 anlad\u0131 (ah ah ah yok mu bu benim kelime oyunlar\u0131m!) Bir tokat gibi yedi y\u00fcz\u00fcne \u00c7ehov’un \u015famar\u0131n\u0131, bayg\u0131nl\u0131klardan bayg\u0131nl\u0131k be\u011fendi. <\/p>\n

Lisanstayken bir ara eksi\u011fim olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm edebiyat\u0131n Rus yakas\u0131na gireyim demi\u015f ve Dostoyevski ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m: ondan da ilk olarak -\u015fansa bak\u0131n- Karamazof Karde\u015fleri. KK beni yerden yere \u00e7alm\u0131\u015ft\u0131. Sartre’dan yeni bo\u015fanm\u0131\u015f biri olarak, bu saral\u0131 amcayla ufuklardan ufuk be\u011fenmi\u015ftim demek ki b\u00f6yle de olabiliyormu\u015f!<\/i> say\u0131klamalar\u0131 aras\u0131nda. Ondan hemen sonra Su\u00e7 ve Ceza<\/i>‘y\u0131 okudum ve bayg\u0131nl\u0131k ge\u00e7irdim. Ama sonras\u0131nda gelen Gon\u00e7arov<\/b>‘un Oblomov<\/i>‘u, bak o iyiydi i\u015fte, ve evet, dedikleri do\u011fruydu, O\u011fuz Atay Amca, burnu kancayd\u0131. T\u00fcrk\u00e7e okutman\u0131m\u0131z ve disconnectus erectus familyam\u0131zdan arkada\u015f\u0131m\u0131z \u00e7ok sevgili \u00d6mer Tacir’in kulaklar\u0131 \u00e7\u0131nlas\u0131n (sahi, kim bilir ne yap\u0131yordur \u015fimdi. Bir g\u00fcn ad\u0131n\u0131 arat\u0131p da google’da bulursa buray\u0131 ve dahi okumalardaysa \u015fimdi bu sat\u0131rlar\u0131, selam olsun hocam! En son evlendi\u011finizi duydum y\u0131llar evvel, o zaman tebrik edememi\u015ftim, bu zaman tebrik ediyorum!..), Ruskilerden Gogol<\/b>‘un \u00d6l\u00fc Canlar<\/i>‘\u0131n\u0131 hararetle tavsiye etmi\u015fti. \u015eimdi bu noktada biraz dural\u0131m: elimizde bir KK’i \u00e7ok \u00e7ok be\u011fenmi\u015f, Oblomov’u fena bulmam\u0131\u015f ve o s\u0131ralar hen\u00fcz okumam\u0131\u015f oldu\u011fu Yeralt\u0131ndan Notlar<\/i>la dipleri ke\u015ffe \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f, \u00f6zetle Rus edebiyat\u0131ndan pek de umdu\u011funu bulamam\u0131\u015f bir yavruca\u011fa YAZARININ TAMAMLAYAMADI\u011eI bir kitab\u0131 tavsiye etmek nas\u0131l bir \u015feydir? Ve evet, sak\u0131n \u00d6l\u00fc Canlar’\u0131 okumay\u0131n, sonunda yar\u0131m kal\u0131yor ama asl\u0131nda bu iyi bir \u015fey, birka\u00e7 y\u00fcz sayfa daha okumaktan kurtar\u0131yor sizleri (hi\u00e7 ba\u015flamamak her zaman i\u00e7in en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm). <\/p>\n

5-6 Rus roman\u0131 okudu\u011fuma g\u00f6re, hemen ahkam\u0131m\u0131z\u0131 keselim: Rus romanlar\u0131nda, Rus roman\u0131 oldu\u011funu bilmeden okudu\u011funuzda bile size kendi men\u015feini ba\u011f\u0131ra ba\u011f\u0131ra s\u00f6yleyecek anormal bir candanl\u0131k var. Tam olarak candanl\u0131k diyemeyiz asl\u0131nda, bir garip nezaket, co\u015fkulu, a\u015f\u0131r\u0131 duygu d\u0131\u015favurumlar\u0131 var. En karizmatik karakter mesela, bir anda, sevdi\u011fi\/korktu\u011fu\/nefret etti\u011fi bir ba\u015fka karakterin ayaklar\u0131na kapan\u0131p, g\u00f6zya\u015flar\u0131 i\u00e7erisinde iste\u011fini dile getiredurur mesela hemen her kitapta. B\u00f6yle de bir \u015fey. \u00c7ehov Day\u0131 da fazlas\u0131yla nasibini alm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu Vanya Day\u0131’yla.<\/p>\n

Bug\u00fcn yan\u0131mda okuyacak bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve de 770’ime halihaz\u0131rda y\u00fcklemi\u015f oldu\u011fumdan \u00f6t\u00fcr\u00fc, Vi\u015fne Bah\u00e7esi<\/i>‘ne ba\u015flad\u0131m ve evet, komedi olan buymu\u015f (Ferhan \u015eensoy<\/b>‘un Fi\u015fne Pah\u00e7esu <\/i>hakk\u0131nda ad\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey bilmiyorum bu arada). Asl\u0131nda Murakami’nin WUBC’\u0131ndan rasgele par\u00e7alar okumaya devam etmek de g\u00fczel olurdu ama bilmiyorum i\u015fte. Hatta \u00c7ehov okumayay\u0131m diye, fi tarihinde Salinger’dan g\u00f6r\u00fcp de indirdi\u011fim “Epictetus’tan inciler” gibi bir ba\u015fl\u0131\u011fa sahip bir metne de g\u00f6z gezdireyim dedim, neredeyse kusuyordum, bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc, Vanya Day\u0131 gibi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 (ama Kafka-s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 benzeri bir s\u0131k\u0131nt\u0131 de\u011fil de, tavanabakanadam-s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 gibi bir s\u0131k\u0131nt\u0131) ertesinde cesaretimi toplayabildim. Gidi\u015fat yinegene<\/i> hi\u00e7 de i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fil malesef. Okumak istemiyorum okumak istemiyorum. Ben iyisi mi Woody Allen’\u0131n Tanr\u0131’s\u0131n\u0131 edineyim bir yerlerden, onu y\u0131llard\u0131r (ama \u00e7ok y\u0131llard\u0131r, orta 2’den filan beridir) merak eder dururum. Vard\u0131 bizim k\u00fct\u00fcphanede ama e-<\/i>‘li versiyonunu bulamazsam o zaman al\u0131r\u0131m ancak.<\/p>\n

Bu yaz\u0131n\u0131n \u00f6zeti:
\nSururi: 7 ; \u00c7ehov: -3; Tiyatoro: -4 ==> SURURI WINS! (Fatality!)<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ne zamand\u0131r istiyordum, nihayet, evvelsi g\u00fcn hayat\u0131m\u0131n -hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131 ile- ilk \u00c7ehov‘una ba\u015flad\u0131m, akabinde d\u00fcn de bitti (tiyatro oyunlar\u0131 da pek bir k\u0131sa oluyor). Ge\u00e7enlerde sayg\u0131 duydu\u011fum insan Dan Tobin, Karamazof Karde\u015fler‘e ba\u015flam\u0131\u015f ve pek s\u0131k\u0131lmalarda oldu\u011funu itiraf etmi\u015fti. Genelde Dan Tobin ile okuma zevklerimiz birbirine \u00e7ok yak\u0131n olsalar da, arada demek b\u00f6yle istisnalar da … Okumaya devam et “\u00c7ehov ve Bir Genel Olarak Tiyatoro Sorunsal\u0131m”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10,13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1891"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1891"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1891\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}