{"id":3691,"date":"2009-07-23T22:54:23","date_gmt":"2009-07-23T22:54:23","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T21:00:00","slug":"iyi-ile-kotunun-bahcesinde-geceyarisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2009\/07\/23\/iyi-ile-kotunun-bahcesinde-geceyarisi\/","title":{"rendered":"\u0130yi ile k\u00f6t\u00fcn\u00fcn bah\u00e7esinde geceyar\u0131s\u0131."},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"images\/suru_peri.jpg\" title=\"Suru Peri 2008\" align=\"left\">The Sea, The Sea&#8217;yi 10 y\u0131ldan sonra, ikinci kez bitirdim. Yine \u00e7ok etkileyici ama daha evvel buralarda bir yerlerde belirtti\u011fim \u00fczere, o seferki okuyu\u015fumda nas\u0131l sa\u011f kald\u0131\u011f\u0131ma \u015fa\u015fmad\u0131m de\u011fil.<\/p>\n<p>\u00c7oktand\u0131r yazmak istedi\u011fim bir konu vard\u0131: \u0130yi, k\u00f6t\u00fc, vesaire.. Iris Murdoch gaz\u0131yla yazd\u0131\u011f\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir, hem belki ger\u00e7ekten de \u00f6yledir.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle bir disclaimer atal\u0131m ahkamlar\u0131m\u0131za ba\u015flamadan evvel: bu s\u00f6yleyeceklerim tabii ki benim nacizane d\u00fc\u015f\u00fcncelerimdir, ne sand\u0131yd\u0131n\u0131z ya?<\/p>\n<p>\u0130yi ile k\u00f6t\u00fc diye \u015feyler var. Do\u011fru ile yanl\u0131\u015f olan \u015feyler de. (Bu gidi\u015fattan da tahmin edebilece\u011finiz \u00fczere) bunlar (iyi:do\u011fru ; k\u00f6t\u00fc:yanl\u0131\u015f) ayn\u0131 \u015feyler de\u011fil. Fizikte simetri diye \u00f6nemli bir kavram var: bir de\u011ferin\/anlam\u0131n, belli bir de\u011fi\u015fim operat\u00f6r\u00fc alt\u0131nda ayn\u0131 kalmas\u0131 \u015feklinde tan\u0131mlan\u0131yor. Detaya girmeyece\u011fim. Do\u011fru ile yanl\u0131\u015f\u0131 \u00e7o\u011funlukla b\u00f6yle ay\u0131rt ediyorum &#8212; bir eylem\/edim\/olgu\/nas\u0131l adland\u0131r\u0131rsan\u0131z, zamandan, mekandan, ki\u015fiden ve di\u011fer etkenlerden ne kadar ba\u011f\u0131ms\u0131zsa o kadar do\u011fru benim i\u00e7in. Mutlak do\u011fru var m\u0131? Yine benim tan\u0131m\u0131ma uyacak olursak herhalde bu sadece ideal bir k\u00fcre olurdu 8). Gene fizikten anolojiye devam edecek olursak, y\u00fcksek simetriye sahip nesneler d\u00fc\u015f\u00fck simetriye sahip benzerlerine g\u00f6re \u00e7ok daha fazla \u00f6zellik ihtiva ederler, onlar\u0131 kapsarlar ama daha fazlas\u0131n\u0131 da sunarlar. Genel olarak eri\u015fmesi daha zordur (<i>&#8220;Do\u011fru olan \u015feyler genellikle yapmas\u0131 daha zor olan \u015feylerdir.&#8221;<\/i>). Bir \u00f6rnek vermek gerekirse, yanl\u0131\u015f bir nesneden gelebilecek do\u011fru bir eylem onu do\u011fru bir nesne yapmasa da, do\u011fru bir nesneden gelebilecek yanl\u0131\u015f bir eylem onun do\u011frulu\u011funu yitirmesine sebep olacakt\u0131r (Do\u011fru\/yanl\u0131\u015f ile iyi\/k\u00f6t\u00fc aras\u0131nda san\u0131r\u0131m buradan \u00e7\u0131karak bir ba\u011flant\u0131 kurulabilir).<\/p>\n<p>Haz\u0131r laf\u0131n\u0131 etmi\u015fken, gelelim iyi ile k\u00f6t\u00fc kavramlar\u0131na. Bak\u0131n, insanlar\u0131n y\u00fczlerce y\u0131l \u00fczerinde tart\u0131\u015fageldikleri bu kavramlar\u0131 nas\u0131l da \u00e7at\u0131r \u00e7at\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fcmleyip huzura kavu\u015fturuyorum karma\u015f\u0131k b\u00fcnyeleri! -Hat\u0131rlatay\u0131m: Gene benim i\u00e7in- iyi ile k\u00f6t\u00fc, bencillikle (~empati yoksunlu\u011fuyla) ve onun dereceleriyle ay\u0131rt edilir. Bencilin kar\u015f\u0131t\u0131 nedir? Verici mi?.. Sadece bencil olmak k\u00f6t\u00fc olmaya yeter-\u015fart m\u0131? Evet ama daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc de var, bile bile, fark\u0131nda olarak bencil olmak. Burada dural\u0131m asl\u0131nda, hangisinin daha k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek istedim: fark\u0131nda olarak bencillik yapmak m\u0131 daha k\u00f6t\u00fc, yoksa fark\u0131nda olmadan, <i>do\u011fal<\/i> olarak bencil olmak m\u0131? Az evvel s\u00f6ylediklerimi geri al\u0131yorum, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce fark\u0131nda olmadan bencilli\u011fin olabilecek en k\u00f6t\u00fc \u015fey oldu\u011funa karar verdim. \u00c7ok, \u00e7ok basit bir sebeple:<\/p>\n<p>&#8211; K\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmayan bir insan\u0131 hakk\u0131yla cezaland\u0131ramazs\u0131n\u0131z, fark\u0131na vard\u0131ramazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Ne kadar korkun\u00e7 bir \u00e7\u0131kar\u0131m, de\u011fil mi? Kabul ediyorum. Asl\u0131nda bu da -her \u015fey gibi- g\u00f6receli. E\u011fer bencilli\u011finin fark\u0131nda de\u011filse, ve bir \u015fekilde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc bir \u015fey oldu\u011funun fark\u0131na var\u0131nca yapmay\u0131 b\u0131rak\u0131yor ve dahas\u0131 pi\u015fman oluyorsa, bu durum yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc bir \u015fey oldu\u011funun fark\u0131na vard\u0131\u011f\u0131 halde pi\u015fman olmay\u0131p o andan sonra bilin\u00e7li olarak yapmaya devam etti\u011fi duruma ye\u011f olmakta. O zaman durum de\u011fi\u015fiyor gibi, \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k <i>bile bile<\/i> yapman\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 var. Ama, \u015fu laf kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131p, oradan kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama\u00e7layan bilmeceler gibi (<i>&#8220;3 ki\u015fi bir lokantaya giderek yemek yiyorlar. Yemek yedikten sonra garsonu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p hesab\u0131 istiyorlar. Garson hesab\u0131n 30 lira oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. 3 ki\u015fi 10&#8217;ar Lira vererek 30 lira hesab\u0131 \u00f6d\u00fcyorlar. Tam masadan kalkarken garson tekrar geliyor ve bir yanl\u0131\u015fl\u0131k oldu\u011funu, hesab\u0131n toplam 25 lira oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve 5 liralar\u0131n\u0131 geri veriyor. Bu 5 liray\u0131 nas\u0131l payla\u015facaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar ve 3 ki\u015fi bu 5 liran\u0131n 1&#8217;er liras\u0131n\u0131 geri al\u0131yor 5 liradan geri kalan 2 liray\u0131 da garsona ba\u015fi\u015f olarak veriyorlar. Daha sonra lokantadan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra kafalar\u0131na tak\u0131l\u0131yor ve hesap yap\u0131yorlar. Ki\u015fi ba\u015f\u0131 10 lira verip 1 liras\u0131n\u0131 geri ald\u0131k yani ki\u015fi ba\u015f\u0131 9 lira verdik 3 ki\u015fi 9 liradan 27 lira yapar 2 lira da garsona ba\u015fi\u015f verdi\u011fimize g\u00f6re toplam 29 lira yapar peki 1 lira nereye kayboldu&#8221;<\/i>) ben de bir ihtimali atlad\u0131m parmak \u00e7abuklu\u011fu ile: bencillik yapan ki\u015fi uyar\u0131lsa bile yapt\u0131\u011f\u0131ndaki k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc -samimi olarak- g\u00f6remiyor. \u0130\u015fte en k\u00f6t\u00fcs\u00fc bu. Yani, \u00f6zetle, alt\u0131n g\u00fcm\u00fc\u015f ve bronz madalyalar\u0131 a\u00e7\u0131klayacak olursak, i\u015fte en k\u00f6t\u00fcler:<\/p>\n<p>Alt\u0131n &#8211; Yapt\u0131\u011f\u0131 bencilli\u011fi uyar\u0131lsa bile k\u00f6t\u00fcl\u00fck olarak alg\u0131lamayanlar<br \/>\nG\u00fcm\u00fc\u015f &#8211; Yapt\u0131\u011f\u0131 bencilli\u011fin k\u00f6t\u00fcl\u00fck oldu\u011funu bile bile yapmaya devam edenler<br \/>\nBronz &#8211; Yapt\u0131\u011f\u0131 bencilli\u011fin k\u00f6t\u00fcl\u00fck oldu\u011funu uyar\u0131l\u0131nca anlay\u0131p yapmay\u0131 b\u0131rakanlar.<br \/>\nMansiyon (ve ayn\u0131 zamanda alt\u0131n yine, \u00e7\u00fcnk\u00fc potansiyel kurtulu\u015f olsa da, efektif olarak e\u015fde\u011fer) &#8211; Yapt\u0131\u011f\u0131 bencilli\u011fin k\u00f6t\u00fcl\u00fck oldu\u011funu bilmeyenler ve asla uyar\u0131lmayanlar.<\/p>\n<p>Burada do\u011fa, bencillerden (nam-\u0131 di\u011fer, k\u00f6t\u00fclerden) yana. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha evvelki yanl\u0131\u015f\u0131n do\u011fruluk yapmas\u0131n\u0131n onu do\u011fru yapmayaca\u011f\u0131 ve fakat do\u011frunun k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmas\u0131 halinde k\u00f6t\u00fc olaca\u011f\u0131 k\u00f6pr\u00fcs\u00fcnden yola \u00e7\u0131karak, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe k\u00f6t\u00fcl\u00fckle kar\u015f\u0131l\u0131k vermek, -e\u011fer \u00f6nceden iyiyseniz bile- sizi de k\u00f6t\u00fc yapacakt\u0131r (ayr\u0131ca, asla k\u0131sasa k\u0131sas yapamazs\u0131n\u0131z ne yaz\u0131k ki. Neden? <\/p>\n<p>1. K\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011filse, bir nevi masum bir insan\u0131 cezaland\u0131r\u0131yor olacaks\u0131n\u0131z (George Orwel, pazar\u0131 da\u011f\u0131tan fil \u00fczerine); <\/p>\n<p>2. K\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda ise ve bu yapt\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00fcz\u00fcnt\u00fc duyuyor fakat kendini yapmak zorunda hissediyorsa (mesela sevdi\u011fi bir \u015feyin &#8220;iyili\u011fi&#8221; i\u00e7in daha az sevdi\u011fi bir ba\u015fka \u015feye o daha az sevdi\u011fi bir ba\u015fka \u015feyin istemedi\u011fi bir edimde bulunmak) zaten bunun ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekiyordur ve dahas\u0131, siz ne yapacaks\u0131n\u0131z kar\u015f\u0131l\u0131k olarak? Onun sevdi\u011fi \u015feye mi zarar vereceksiniz? Buna hakk\u0131m\u0131z yok ki (g\u00fczelim);<\/p>\n<p>3. K\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda ise ve bunu da \u00fcz\u00fcnt\u00fc duymadan yap\u0131yorsa (diyelim ki \u015fu filmlerde g\u00f6regeldi\u011fimiz Do\u011fu Avrupa mafyalar\u0131), zaten de\u011fer verdi\u011fi bir \u015fey yok, gene ceza opsiyonlar\u0131n\u0131zda hayli s\u0131n\u0131rl\u0131s\u0131n\u0131z. Adam ka\u00e7\u0131r\u0131p fidye istiyorlar diyelim, ne yapabilirsiniz buna kar\u015f\u0131? Hapse mi atacaks\u0131n\u0131z? Ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 adam e\u011fer <i>iyi<\/i> bir insansa (m\u00fc\u015ffik aile babas\u0131, fakirlerin dostu) o insanla bu sizin mafya adam\u0131n\u0131z\u0131n de\u011feri bir olmaz ki. Hem zaten, insanlar\u0131n hapsedilmesinin arkas\u0131ndaki mant\u0131k toplumdan izolasyona sa\u011flanmas\u0131 de\u011fil (\u00f6yle olsa idam edilirlerdi), yapt\u0131\u011f\u0131 hatay\u0131 anlay\u0131p, pi\u015fman olmas\u0131 ve topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 (asmay\u0131p beslemek). Ama \u00f6yle olmuyor, hapise girip de d\u00fczelen ka\u00e7 k\u00f6t\u00fc insan tan\u0131yorsunuz? (Bu c\u00fcmleden a: hapse giren insanlar k\u00f6t\u00fcd\u00fcr ve\/ya b: hapse giren insan d\u00fczelmez anlamlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kartanlara ayr\u0131ca teess\u00fcf ederim.) <\/p>\n<p>Adil ceza yok yani, k\u0131saca). Peki ne yapabiliriz? Yanlar\u0131na m\u0131 kalacak yapt\u0131klar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckler? Bu noktada devreye, tahmin edece\u011finiz \u00fczere, ilahi adalet girmekte. Havale ediyoruz (ben \u00f6yle yap\u0131yorum en az\u0131ndan). Hemen soral\u0131m: diyelim ki mah\u015fer\/ahret g\u00fcnleri ve haftalar\u0131 geldi \u00e7att\u0131, bana da fikrim soruldu: &#8220;bu senin can\u0131n\u0131 s\u0131kan k\u00f6t\u00fc insanlar\u0131 bir anda yok mu edelim, yoksa cehenneme at\u0131p, orada i\u015fkence mi edelim?&#8221; benim cevab\u0131m belli ama orada \u00f6yle s\u00f6ylenmez tabii pat diye, &#8220;trick question&#8221; diye bir \u015fey var. E g\u00fczelim ne oldum ben \u015fimdi bu &#8220;g\u00fczel&#8221; dileklerimle? (Soru: &#8220;iyileri koruyan bir s\u00fcper kahraman m\u0131 olmay\u0131 se\u00e7erdiniz, yoksa k\u00f6t\u00fcleri cezaland\u0131ran bir s\u00fcper kahraman olmay\u0131 m\u0131?..&#8221;) Peki ilahi adalete inanmayanlar ne yapmal\u0131? Bence karamsar olmal\u0131lar, ben \u00f6yle olurdum, ama g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00fczere, inansak bile o konuda pek \u00fcmit verici a\u00e7\u0131l\u0131mlar olam\u0131yor (ben elimi kirletmeyeyim, ilahi adalet benim yerime eziyet etsin.. peki onlar yapt\u0131klar\u0131ndan pi\u015fman olunca ne olacak? i\u015fkence alt\u0131nda itiraf gibi bir \u015fey olmayacak m\u0131? buna da ilahi \u00e7\u00f6z\u00fcm -bana soracak olursan\u0131z, ki \u00e7ok bilirim bu konular\u0131, 15 kitab\u0131m var konu \u00fczerine, 3&#8217;\u00fc doktora tezi- olarak, empati a\u015f\u0131s\u0131 (\u015furup \u015feklinde de al\u0131nabilir) yap\u0131p, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmesi olacak ama i\u015fte o zaman da o insan o insan olmay\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f, ba\u015fka bir insan olmu\u015f bir insan olmakta). Futurama&#8217;da, Bender&#8217;s Big Score&#8217;un hemen ba\u015f\u0131nda var bu muhabbetler. Prof. Farnsworth, program\u0131 iptal eden Fox&#8217;taki sorumlular\u0131n kovuldu\u011funu s\u00f6yler, herkes sevinir; ard\u0131ndan fena halde d\u00f6v\u00fcld\u00fcklerini ekler; en son da bir k\u0131sm\u0131n\u0131n darpa dayanamay\u0131p \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve tozlar\u0131ndan pudra yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131..<\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fcleri hi\u00e7 mi savunmayaca\u011f\u0131m? Savunaca\u011f\u0131m tabii ki, bizzat denedim, herkes k\u00f6t\u00fc olam\u0131yormu\u015f. Kaba bir insan olamam mesela. Garson yeme\u011fi 2 saat r\u00f6tarla getirse bile ters bir \u015fey s\u00f6ylemem, ald\u0131\u011f\u0131m alet \u00e7ok bozuk \u00e7\u0131ksa, ben de onu de\u011fi\u015ftirmeye gitsem ezilir b\u00fcz\u00fcl\u00fcr\u00fcm, sadece rengi kutusunda yazandan farkl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 diye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 k\u00fcf\u00fcrle ezen bir zorbaya korkudan nas\u0131l ko\u015ftura ko\u015ftura hizmet edeceklerini bilmeyen servis elemanlar\u0131na ac\u0131r\u0131m ben. \u0130stesem de yapamam. S\u0131n\u0131rlar\u0131m var m\u0131? Vard\u0131r elbet ama bilmiyorum, \u015fimdiye kadar ba\u015f\u0131ma gelen \u015feylerde a\u015f\u0131lmad\u0131lar. K\u00f6t\u00fc olmay\u0131 deneyin, di\u011fer insanlar\u0131 ezmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n, kar\u0131ncalar\u0131 bile bile ezin (literally), kolay de\u011fil, k\u00f6t\u00fclerin hakk\u0131n\u0131 teslim etmek laz\u0131m. Ben kimseyi doland\u0131ramam, soyamam, ka\u00e7\u0131ramam, kimseye tacizde bulunamam. Yapana sayg\u0131 duymuyorum ama iyi oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcnmem, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in de\u011fil, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapam\u0131yorum zaten, yani benim i\u00e7in bir se\u00e7enek de\u011fil iyilik ya da k\u00f6t\u00fcl\u00fck. Se\u00e7im olmaktan \u00e7\u0131k\u0131nca da arg\u00fcman\u0131 devam ettirmenin bir anlam\u0131 kalm\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130yilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck kendimiz d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015feylere y\u00f6neltti\u011fimiz edimler sonucu tan\u0131mlanan olgular. Bu y\u00fczden bencillik hayli ba\u015far\u0131l\u0131 bir k\u0131stas olmakta. E\u011fer ba\u015fka bir insana rahats\u0131zl\u0131k veriyorsan\u0131z, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yap\u0131yorsunuz. Niye ba\u015fka bir insana rahats\u0131zl\u0131k verirsiniz? Kendi istedi\u011finiz bir \u015fey i\u00e7in (yapt\u0131n\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc yapmak istediniz). Bu noktada da, biliyorum, hemen diyeceksiniz ki, A ki\u015fisinin B ki\u015fisine yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey B&#8217;yi rahats\u0131z etmezken, C&#8217;ye ayn\u0131 \u015feyi yap\u0131nca C rahats\u0131z oldu, n&#8217;aber? N&#8217;aber&#8217;i yok, cevab\u0131m net ve basit: A ki\u015fisi C ki\u015fisine k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131, B ki\u015fisine de\u011fil (dikkatlice okumuyorsunuz galiba yaz\u0131y\u0131 &#8211; <i>\u0130yilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck kendimiz d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015feylere y\u00f6neltti\u011fimiz edimler sonucu tan\u0131mlanan olgular.<\/i> &#8212; peki bencillik nerede kald\u0131 o zaman? Bencillik di\u011fer ki\u015filerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak var olan bir \u015fey olmal\u0131, de\u011fil mi? Evet, hakl\u0131s\u0131n\u0131z. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum&#8230; (epey d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve t\u0131kand\u0131m)&#8230; &#8212;&#8211;<\/p>\n<p>Gelelim g\u00fczel haberlere ve bu yaz\u0131n\u0131n f\u00fct\u00fcroloji k\u0131sm\u0131na: Efendim, hayalim ve inanc\u0131m odur ki, bu d\u00fcnyan\u0131n bir sim\u00fclasyondan ibaret oldu\u011funun bir \u015fekilde ay\u0131rd\u0131na var\u0131p, nimetlerinden faydalanmaya ba\u015flay\u0131nca veyahut da bizzat kendimiz sanal d\u00fcnyalarda ya\u015fayabilmemizi sa\u011flayacak teknolojiye eri\u015fince bu dertler bitecek. (\u015eu anda (an=zaman)) kullanmakta oldu\u011funuz mesajla\u015fma program\u0131n\u0131 (Jabber, Facebook, MSN, vs..) d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.. Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z biri sizi s\u00fcrekli taciz ediyor (ho\u015funuza gitmiyor, demek ki bu ki\u015fi k\u00f6t\u00fc (ama bencil mi?). Ne yap\u0131yorsunuz? &#8220;Do not feed the troll!&#8221; kanunu uyar\u0131nca, kendisini blokluyorsunuz ve oluyor da bitiyor ma\u015fallah. Bana gelince, bundan 40 y\u0131l sonra, sadece &#8220;\u015fu-\u015fu-\u015fu filmleri\/m\u00fczikleri\/kitaplar\u0131\/<i>zopikleri<\/i> okumu\u015f, \u015fu blogtaki \u015fu entry&#8217;yi yazm\u0131\u015f, \u015funu \u015funu yapm\u0131\u015f&#8221; insanlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm (visible) bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yor olaca\u011f\u0131m, \u00e7ok mu hijyenik geldi? o zaman \u015f\u00f6yle yapal\u0131m, bu d\u00fcnyadaki herkesi dahil edelim, ben insanlar\u0131 tan\u0131d\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kartay\u0131m d\u00fcnyamdan (- Eller yukar\u0131 Emre, s\u00f6k\u00fcl paralar\u0131! &#8211; Sen yoksun ki (kar\u015f\u0131daki ki\u015fi -benim i\u00e7in- yok olur. Onu kara listeme eklerim, tan\u0131d\u0131klar\u0131m da isterlerse \u00e7\u0131kart\u0131rlar b\u00f6yle de fa\u015fizan bir cennette ya\u015far\u0131z kimseye y\u00fck olmadan). Ya da gazetede haber: &#8220;Alkoll\u00fc s\u00fcr\u00fcc\u00fc \/ babas\u0131 zengin olup milyorluk arabas\u0131yla a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z yapan o\u011flan kaza yapt\u0131&#8221;, g\u00fcle g\u00fcle o insan benim d\u00fcnyamdan.)). <\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fcl\u00fck ve k\u00f6t\u00fcler \u015fu anki d\u00fcnyam\u0131zda avantajdalar. Prestij sahibiler \u00f6ncelikle. \u0130stedikleri oluyor, istediklerini yapabiliyorlar. Etraflar\u0131ndaki insanlar bir g\u00fcn onlar gibi olmak istedikleri i\u00e7in \/ ya da yak\u0131nlar\u0131nda olman\u0131n nimetlerinden faydalanabildikleri i\u00e7in, onlara hizmet ediyorlar. Ama olas\u0131 zay\u0131f noktalar\u0131 da bu gibi. Etraflar\u0131ndaki insanlar da b\u00fcy\u00fck ihtimalle kendileri gibi benciller ve belli bir sadakatlari yok. Arkadan vurabilirler ya da kolayl\u0131kla \u00e7ekip gidebilirler. Onlardan kurban olarak faydalanamazs\u0131n\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc ihanet ve terk etme ihtimalini artt\u0131r\u0131r, o y\u00fczden kurbanlar\u0131n\u0131z sizin gibi olmayan insanlar olmal\u0131, tebaan\u0131z\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve bu da garip bir \u015fekilde k\u00f6t\u00fcleri kurbanlar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 yap\u0131yor. \u015eimdi \u00e7\u00f6z\u00fcm geliyor, kurtulu\u015f geliyor: Size k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapan insanlar\u0131, ba\u015fkalar\u0131na k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz insanlar\u0131 yoksayabildi\u011finizi (ignore) d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, k\u00f6t\u00fc insanlar\u0131n toplumun d\u0131\u015f\u0131na itildi\u011fini ve bunun t\u00fcm\u00fcyle bireysel bir hareket oldu\u011funu (yani ben istemiyorum kendisiyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi ama sen istiyorsan g\u00f6r\u00fc\u015f karde\u015fim ya da <i>(&#8220;z&#8221; ile mutlaka)herkez bana visibl ben sana<\/i>). imagine there is no heaven, above is only sky.. sen sa\u011f ben selamet. <\/p>\n<p>Haydi bakal\u0131m. Insert coin to continue..<\/p>\n<p>\nHami\u015f: Matrix de\u011fil \u00e7ok merak ediyorsan\u0131z, yani belki o da vard\u0131r ama hakikaten \u00e7ok az&#8230; Stanislaw Lem, Gelecekbilim Kongresi. 10 kere, 1000 kere. Yaz tatiline filan gidiyorsan\u0131z, ideal kitap. Gitmiyorsan\u0131z da ideal, sizi kand\u0131rmak i\u00e7in \u00f6yle demi\u015ftim, her halikarda okunabilirli\u011fi \u00e7ok y\u00fcksek, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck komik.<\/p>\n<p>Hami\u015f 2: \u00c7ok merak ediyorsunuz diye s\u00f6yleyeyim dedim: &#8220;Nas\u0131l biliyorsan, sen kendine \u00f6yle yap arkada\u015f\u0131m, bana kar\u0131\u015fma, ben sana kar\u0131\u015fm\u0131yorum zaten, kimseye de kar\u0131\u015fma.&#8221; hayat felsefem (bir nevi live and let live revisited yay\u0131nlar\u0131).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The Sea, The Sea&#8217;yi 10 y\u0131ldan sonra, ikinci kez bitirdim. Yine \u00e7ok etkileyici ama daha evvel buralarda bir yerlerde belirtti\u011fim \u00fczere, o seferki okuyu\u015fumda nas\u0131l sa\u011f kald\u0131\u011f\u0131ma \u015fa\u015fmad\u0131m de\u011fil. \u00c7oktand\u0131r yazmak istedi\u011fim bir konu vard\u0131: \u0130yi, k\u00f6t\u00fc, vesaire.. Iris Murdoch gaz\u0131yla yazd\u0131\u011f\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir, hem belki ger\u00e7ekten de \u00f6yledir. \u00d6ncelikle bir disclaimer atal\u0131m ahkamlar\u0131m\u0131za ba\u015flamadan evvel: &hellip; <a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2009\/07\/23\/iyi-ile-kotunun-bahcesinde-geceyarisi\/\" class=\"more-link\">Okumaya devam et<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;\u0130yi ile k\u00f6t\u00fcn\u00fcn bah\u00e7esinde geceyar\u0131s\u0131.&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10,5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3691"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3691"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3691\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}