{"id":3773,"date":"2009-08-28T14:13:37","date_gmt":"2009-08-28T14:13:37","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T21:00:00","slug":"kitap-disari-kitap-iceri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2009\/08\/28\/kitap-disari-kitap-iceri\/","title":{"rendered":"Kitap d\u0131\u015far\u0131 &#8211; Kitap i\u00e7eri"},"content":{"rendered":"<p>Tatile giderken yan\u0131mda 3 kitap g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcm: Stephan King &#8211; Everything&#8217;s Eventual; Friedrich D\u00fcrrenmatt &#8211; The Visit (Der Besuch der alten Dame) ve Thomas Mann &#8211; Death in Venice (Der Tod in Venedig). Stephen King&#8217;in o se\u00e7kisini i\u00e7inde &#8220;1408&#8221; hikayesi oldu\u011fundan ve de &#8220;yaz\u0131n kumsalda King okunmaz da ne okunur!&#8221; fikriyat\u0131 i\u00e7inde oldu\u011fumdan; The Visit&#8217;i Raymond tavsiye etti\u011finden ve Death in Venice&#8217;i de <a href=\"?msg=3596\">ne zamand\u0131r<\/a> okumak istedi\u011fimden se\u00e7mi\u015ftim.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Everything%27s_Eventual\">Everything&#8217;s Eventual<\/a>&#8216;da 14 hikaye var. Stephen King en \u00e7ok kitaplar\u0131n sonlar\u0131n\u0131 kotaramad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 ele\u015ftirilir ya, i\u015f hikaye olunca bu daha da \u00f6nemli bir hal al\u0131yor. Kitaptaki 14 hikayeden ancak 4 tanesini (The Man in the Black Suit; The Little Sisters of Eluria; Everything&#8217;s Eventual; Riding the Bullet) tavsiye edebilirim. <em>The Man in the Black Suit<\/em> ve <em>Riding the Bullet<\/em> ayn\u0131 bulu\u015f \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015flar ama ilki daha edebi, ikincisi ise daha King. <em>The Little Sisters of Eluria<\/em>, lanse edildi\u011fi \u00fczere bir Roland hikayesi, <em>Everything&#8217;s Eventual<\/em> da <em>Hearts in Atlantis<\/em> tad\u0131nda, Kara Kule&#8217;ye zemin haz\u0131rlayan bir hikaye (<em>Hearts in Atlantis<\/em> s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda olamasa da, ona yak\u0131n). Bol bol edebiyata \u00f6yk\u00fcnen hikayeler var (bkz. New Yorker&#8217;da yay\u0131nlatmak u\u011fruna ne hallere d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr \/ Biz seni entel olmadan da seviyoruz Steve A\u011fabey).<\/p>\n<p>D\u00fcrrenmatt&#8217;\u0131n Fizik\u00e7iler&#8217;ini okumam\u0131\u015ft\u0131m (bir de ilgin\u00e7 bir \u015fekilde ilk olarak operas\u0131n\u0131n mevcudiyetinden haberim olmu\u015ftu!), ba\u015fka eserini de bilmiyordum. The Sea, The Sea&#8217;yi okurken Raymond&#8217;la konu\u015fuyorduk da i\u015fte &#8220;Ne okuyorsun, sen ne okuyorsun, \u00f6nce ben sordum, hay\u0131r ben sordum, hay\u0131r hay\u0131r (kavga \u00e7\u0131kar)&#8221;, o tavsiyelemi\u015fti <em>Ya\u015fl\u0131 Han\u0131m\u0131n Ziyareti&#8217;ni<\/em>. Kitab\u0131 sipari\u015f edip de elime ge\u00e7ti\u011finde \u00f6nce k\u0131sal\u0131\u011f\u0131na \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m, sonra da tiyatro eseri oldu\u011funa. Eser, \u00e7ok iyi. &#8220;Her \u015fey sat\u0131n al\u0131nabilir&#8221; d\u00fcsturunu, ge\u00e7mi\u015fteki g\u00fcnahlar&#8217;\u0131 vas\u0131ta ederek g\u00f6z\u00fcm\u00fcze g\u00f6z\u00fcm\u00fcze sokuyor. Benim gibi bir tiyatrosevmez&#8217;i bile etkileyen kesimlere sahipti:<\/p>\n<table class=\"remark\">\n<tr>\n<td>\n<div align=\"justify\"><em>(The Hotel Apostle floats away, back into the flies. Enter the four citizen, left, with a simple, backless wooden bench, which they set down, left. Man One, with a huge, pasteboard heart hanging from his neck, on it the letters A&amp;C, climbs on the bench. The others stand round him in a half-circle, holding twigs at arm&#8217;s length to designate trees.)<\/em><\/p>\n<p>            MAN ONE.<br \/>\n            We are trees, we&#8217;re pine and spruce<\/p>\n<p>            MAN TWO.<br \/>\n            We are beech, and dark-green fir<\/p>\n<p>            MAN THREE.<br \/>\n            Lichen, moss and climbing ivy<\/p>\n<p>            MAN FOUR.<br \/>\n            Undergrowth and lair of fox<\/p>\n<p>            MAN ONE.<br \/>\n            Drifting cloud and call of bird<\/p>\n<p>            MAN TWO.<br \/>\n            We are the woodland wilderness<\/p>\n<p>            MAN THREE.<br \/>\n            Toadstool, and the timid deer<\/p>\n<p>            MAN FOUR.<br \/>\n            And rustling leaves; and bygone dreams.<\/p>\n<p>            <em>(The two gum-chewing brutes emerge from background bearing sedan-chair with Claire Zachanassian, Ill at her side. Behind her, Husband VII. Butler brings up rear, leadind blind pair by the hand.)<\/em><\/p>\n<p>            (&#8230;)<br \/>\n            CLAIRE ZACHANASSIAN. Look, a doe.<br \/>\n            <em>(Man Three springs off.)<\/em><\/p>\n<p>            (&#8230;)<br \/>\n            ILL <em>(enthusiastically)<\/em>. My little wildcat!<br \/>\n            <em>(Moved, he slaps her on left shoulder, then painfully withdraws hand.)<\/em><\/p>\n<p>            CLAIRE ZACHANASSIAN. That hurt. You hit one of the straps for my artificial leg.<br \/>\n            <em>Man One pulls pipe and rusty door-key from trousers-pocket, taps on pipe with key.)<\/em><br \/>\n            A Woodpecker.<br \/>\n            ILL. Now it&#8217;s the way it used to be when we were young and bold, when we went out walking in Konrad&#8217;s Village Wood, in the days of our young love. And the sun was a dazzling orb, above the pine-trees. And far away a few wisps of cloud, and somewhere in the woodland you could hear a cuckoo calling.<br \/>\n            MAN FOUR. Cuckoo, cuckoo!<br \/>\n            <em>(Ill lays hand on Man One.)<\/em><br \/>\n            ILL. Cool wood, and the wind in the boughs, soughing like the sea-surge.<br \/>\n            <em>(The three men who are trees begin soughing and blowing and waving their arms up and down.)<br \/>\n            Ah, my little sorceress, if only time had really dissolved. If only life hadn&#8217;t put us asunder.<\/em><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>(Bu arada, b\u00fct\u00fcn olarak g\u00fczeldi, bu k\u0131s\u0131mlar\u0131 da zevkliydi. Yoksa biz de biliyoruz Brecht&#8217;i, Allen&#8217;\u0131n Tanr\u0131&#8217;s\u0131n\u0131, 4. duvar\u0131 (perdeyi?) y\u0131kmay\u0131 gak guk..)<\/p>\n<p>Ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gibi bitti, zevkle okundu. Karakterlerin hi\u00e7birinin saf ya da aptal olmad\u0131\u011f\u0131 yap\u0131tlar\u0131 seviyorum.<\/p>\n<p>Ve sonra s\u0131ra Venedik&#8217;te \u00d6l\u00fcm&#8217;e geldi. Venedik&#8217;te \u00d6l\u00fcm, bir uzun hikaye (novella), benim ald\u0131\u011f\u0131m edisyonda (b\u00f6yle dedi\u011fim i\u00e7in \u00f6z\u00fcr diliyorum ama ger\u00e7ekten T\u00fcrk\u00e7e&#8217;si akl\u0131ma gelmedi) ondan ba\u015fka alt\u0131 hikaye daha vard\u0131, kronolojik s\u0131rayla yer al\u0131yorlard\u0131, ben de onlar\u0131 o s\u0131rayla okudum: Little Herr Friedemann (Der kleine Herr Friedemann &#8211; 1897); The Joker (Der Bajazzo &#8211; 1897); The Road to the Churchyard (Der Weg zum Friedhof &#8211; 1900); Gladius Dei (1902); Tristan (1903); Tonio Kr\u00f6ger (1903).<\/p>\n<p>Burada, g\u00f6rmekte oldu\u011funuz \u00fczere yeni bir paragrafa ge\u00e7mek gere\u011fini duydum. Bir kitap ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, \u00e7o\u011funlukla o kitab\u0131 bilerek al\u0131rs\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte, Thomas Mann, Nobel \u00d6d\u00fcll\u00fc me\u015fhur yazar, koskoca &#8220;Venedik&#8217;te \u00d6l\u00fcm&#8221;\u00fc yazm\u0131\u015f, Almanya&#8217;n\u0131n y\u00fczaklar\u0131ndan biri&#8230; b\u00fct\u00fcn bu s\u0131fatlar\u0131 etiketleyip, onlarla okursunuz kitab\u0131&#8230; Thomas Mann 1875 y\u0131l\u0131nda do\u011fmu\u015f. K\u00fc\u00e7\u00fck Bay Friedemann&#8217;\u0131 da, Soytar\u0131&#8217;y\u0131 da 22 ya\u015f\u0131nda yazm\u0131\u015f. Tonio Kr\u00f6ger&#8217;i yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131nda 28 ya\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Hikayelere gelecek olursak: Dino Buzatti&#8217;nin <em>Tatar \u00c7\u00f6l\u00fc<\/em> adl\u0131 bir kitab\u0131 vard\u0131r. Kafkaesk bir kitap m\u0131d\u0131r? \u00c7ok uzaktan bak\u0131nca belki ama bana kal\u0131rsa aralar\u0131ndaki fark Hostel ile Elm Soka\u011f\u0131&#8217;ndaki Kabus&#8217;un aralar\u0131ndaki farka benzer (niteliksel olarak de\u011fil tabii ki, niceliksel olarak). Kafka&#8217;da \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck vard\u0131r, sebepsizlik vard\u0131r, bilmemenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Tatar \u00c7\u00f6l\u00fc ise Italo Calvino-vari bir g\u00fczellikte al\u0131r sizi, s\u0131f\u0131rdan yeti\u015ftirir, bilmeniz gereken her \u015feyi anlat\u0131r, bir beklentiye sokar&#8230; (spoiler incoming)&#8230; sonras\u0131nda tek tek b\u00fct\u00fcn hevesinizi, umudunuzu, ye\u015fertti\u011finiz her t\u00fcrl\u00fc \u015feyi k\u0131rar, tepetaklak, &#8220;\u00e7\u00fcnk\u00fc &#8216;ger\u00e7ek&#8217; hayat da bazen b\u00f6yle yapabilir, orada da b\u00f6yle \u015feyler olabilir&#8221;den ba\u015fka bir a\u00e7\u0131klama vermeden ve tam da bu y\u00fczden hayli ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde sizi -ve anlat\u0131s\u0131n\u0131- bitirir. Thomas Mann da i\u015fte hayat\u0131n bu anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Hi\u00e7bir \u015feyin \u00f6nemi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, o i\u00e7ten i\u00e7e \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcz\u00fcn, entellekt\u00fcalitenizin sadece sizi di\u011ferlerinden nas\u0131l da ay\u0131rmakta i\u015fe yaray\u0131p, sizi iyice yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131za itti\u011fini, ne yaparsan\u0131z yap\u0131n hi\u00e7bir zaman mutlulu\u011fa ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131, asla yetinemeyece\u011finizi, o \u00e7ok sevdi\u011finiz insanlar\u0131n sizin can\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l yakabildiklerini ve zaten sizin de onlar\u0131 sevme nedeninizin onlar\u0131n sizin can\u0131n\u0131z\u0131 yakabilecek insanlar oldu\u011fundan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ac\u0131mas\u0131zca anlat\u0131yor. Sevdi\u011finiz insan\u0131n sizin sevdi\u011finiz \u015feyleri sevmesini bir yandan isteyip, bir yandan da t\u00fcm\u00fcyle sizin istedi\u011finiz gibi biri olunca \u015fu anda sevdi\u011finiz ki\u015fi olmaktan uzakla\u015faca\u011f\u0131n\u0131n bilincini anlat\u0131yor. Nas\u0131l olup da, sizin o ince zevklerinize eri\u015fmemi\u015f, yontulmam\u0131\u015f, kaba ve k\u00f6t\u00fcc\u00fcl insanlar\u0131n her zaman i\u00e7in en g\u00fczel \u015feylere sahip oldu\u011funu, dahas\u0131 siz kendinizin bu say\u0131lan s\u0131fatlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00fcst\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, hatta daha m\u00fc\u015fk\u00fcl bir durumda oldu\u011funuzun ay\u0131rd\u0131na varsan\u0131z bile bunun evrenin umrunda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hi\u00e7bir zaman o g\u00fczel \u015feylere sahip olamayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fczel g\u00fczel m\u00fcjdeliyor. Sizin i\u00e7in \u00e7ok \u00f6zel bir \u00f6nemi olan -mesela- \u015fu ta\u015f\u0131 (hayat\u0131n\u0131z\u0131 ona bor\u00e7luymu\u015fsunuz diyelim) sevdi\u011finiz ki\u015fiye hediye etti\u011finizde o ta\u015f\u0131n onun i\u00e7in eninde sonunda bir ta\u015f olarak kalaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyi&#8230; Sanat bilincinin, sanattan en ince zevkleri alman\u0131n sizi sadece daha farkl\u0131 yapmas\u0131, ba\u015fka da hi\u00e7bir i\u015fe yaramamas\u0131. Her \u015feyin bo\u015flu\u011fu \u00fczerineydi Thomas Mann&#8217;\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131. En sonunda, Soytar\u0131&#8217;daki gibi bir k\u0131r\u0131lma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda da, b\u00fct\u00fcn her \u015feyin ne kadar da bo\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde, kendi g\u00f6z\u00fcn\u00fczdeki de\u011ferinizi s\u0131rf b\u00f6ylesi bir (\u00fcst?) noktaya eri\u015febildi\u011finiz i\u00e7in yitirebildi\u011finizde, bunun nas\u0131l di\u011fer insanlara da hemen yans\u0131yaca\u011f\u0131 da cabas\u0131. Sonu\u00e7ta sadece di\u011fer insanlar var ve Sartre&#8217;\u0131n da -hayat\u0131m\u0131n \u015fu noktas\u0131na gelmi\u015fken onaylad\u0131\u011f\u0131m tek laf\u0131 olan- &#8220;Cehennem di\u011fer insanlard\u0131r&#8221; laf\u0131 h\u00fck\u00fcmde.<\/p>\n<p><em>Venedik&#8217;te \u00d6l\u00fcm<\/em>&#8216;e ge\u00e7en g\u00fcn ba\u015flad\u0131m. Zaten ad\u0131ndan mu\u015ftuluyor nas\u0131l daha da karanl\u0131k olmay\u0131 becerebilece\u011fini. Mann&#8217;dan o kadar etkilendim ki, onun etkilendi\u011fi Arthur Schopenhauer&#8217;\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131m. Ne diyebilirim ki, hayat\u0131mda herhalde kimseyle bu kadar uyu\u015fmam\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Kendi ba\u015f\u0131ma becerip de buldu\u011fum nacizane \u00e7\u0131kar\u0131mlar ve b\u00fct\u00fcn bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, kat be kat \u015fiddetli halleriyle zaten Schopenhauer taraf\u0131ndan iki y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce s\u00f6ylenmi\u015f bile&#8230; okuyorum, okuyorum, okuyorum&#8230;<\/p>\n<p>\nKendime \u00d6zet:<br \/>\n+Giden kitaplar: <br \/>\n* Stephen King &#8211; Everything&#8217;s Eventual <br \/>\n* Friedrich D\u00fcrrenmatt &#8211; The Visit<br \/>\n* Thomas Mann &#8211; Death in Venice and Other Stories<\/p>\n<p>+Gelen kitaplar:<br \/>\n*Arthur Schopenhauer &#8211; Toplu Eserleri 2 : Se\u00e7kinlik ve S\u0131radanl\u0131k \u00dczerine <br \/>\n*Arthur Schopenhauer &#8211; Toplu Eserleri 3 : Hayat\u0131n Anlam\u0131<br \/>\n*Arthur Schopenhauer &#8211; Toplu Eserleri 4 : Okumak, Yazmak ve Ya\u015famak \u00dczerine<br \/>\n*Arthur Schopenhauer &#8211; Toplu Eserleri 6 : Hukuk, Ahlak ve Siyaset \u00dczerine<br \/>\n*Emil Michel Cioran &#8211; Burukluk<br \/>\n*Emil Michel Cioran &#8211; \u00c7\u00fcr\u00fcmenin Kitab\u0131<\/p>\n<p>Tatilde bir de Epigraf&#8217;\u0131 yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131yordum, &#8220;Hakk\u0131nda&#8221; sayfalar\u0131ndan birini rasgele bir esere y\u00f6nlendirmi\u015ftim ki, o eser <a href=\"http:\/\/epigraf.fisek.com.tr\/index.php?num=294 \">Cioran&#8217;\u0131n vaktiyle al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131m aforizmalar\u0131<\/a> \u00e7\u0131kt\u0131. Hal b\u00f6yle olunca, madem o kadar karamsarl\u0131\u011fa batt\u0131k, bir de karamsarl\u0131\u011f\u0131n -ehem- \u015faklaban\u0131n\u0131 alay\u0131m yeniden dedim&#8230; dedim de dedim, dedim de dedim&#8230; 8)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tatile giderken yan\u0131mda 3 kitap g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcm: Stephan King &#8211; Everything&#8217;s Eventual; Friedrich D\u00fcrrenmatt &#8211; The Visit (Der Besuch der alten Dame) ve Thomas Mann &#8211; Death in Venice (Der Tod in Venedig). Stephen King&#8217;in o se\u00e7kisini i\u00e7inde &#8220;1408&#8221; hikayesi oldu\u011fundan ve de &#8220;yaz\u0131n kumsalda King okunmaz da ne okunur!&#8221; fikriyat\u0131 i\u00e7inde oldu\u011fumdan; The Visit&#8217;i Raymond &hellip; <a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2009\/08\/28\/kitap-disari-kitap-iceri\/\" class=\"more-link\">Okumaya devam et<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Kitap d\u0131\u015far\u0131 &#8211; Kitap i\u00e7eri&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3773"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3773"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3773\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}