{"id":4423,"date":"2010-11-15T20:48:39","date_gmt":"2010-11-15T20:48:39","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T21:00:00","slug":"ayse-icin-synechdochelar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2010\/11\/15\/ayse-icin-synechdochelar\/","title":{"rendered":"Ay\u015fe i\u00e7in synechdochelar."},"content":{"rendered":"<p>Wiki&#8217;den bakt\u0131m da T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na, pedi &#8220;kinaye&#8221; diyordu, benim kafamdaki kinaye kavram\u0131na pek yediremedim, ik\u015f\u0131nari ise &#8220;kapsamlay\u0131\u015f&#8221; olarak veriyordu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, ki bu kadar kast\u0131r\u0131c\u0131 bir kelime oldu\u011funa g\u00f6re, b\u00fcy\u00fck ihtimalle do\u011frudur ama ben yine de orijinalini kullanmaya karar verdim. Zaten \u015funun \u015furas\u0131nda bu blog vas\u0131tas\u0131yla tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m iki ki\u015fi var, iyice so\u011futmayay\u0131m istedim.<\/p>\n<p>Synechdoche&#8217;lar\u0131n beni en b\u00fcy\u00fcleyen \u00f6zelli\u011fi, tan\u0131m itibar\u0131 ile hem b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7ay\u0131 temsil etmesine, hem de par\u00e7an\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc temsil etmesine kar\u015f\u0131l\u0131k gelmesi. Vaktiyle Mandelbrot&#8217;un Fraktallar kitab\u0131n\u0131 okurken b\u00f6ylesi bir tabiat olay\u0131na denk gelmi\u015ftim: nas\u0131l ki fraktallarda par\u00e7adan b\u00fct\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131karabilirsiniz (and vice versa), kitap da s\u00fcrekli kendine referans verip duruyordu.<\/p>\n<p>Yanan ev metaforu ne kadar ne kadar g\u00fczeldi ger\u00e7ekten de. \u00d6nce k\u00f6r g\u00f6ze parmak gibi geliyordu ama sonra olay\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131, &#8220;odadaki fil&#8221;, genelde biri \u00f6ld\u00fckten sonra fark\u0131na vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ama asl\u0131nda her zaman bariz olarak orada duran \u015feylerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, ezicili\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, o k\u00f6r g\u00f6ze parmak metafor daha da h\u00fcz\u00fcnl\u00fc bir hal almas\u0131na yol a\u00e7\u0131yordu b\u00fct\u00fcn hikayenin.<\/p>\n<p>Ben yine yapt\u0131m yapaca\u011f\u0131m\u0131 ve onca katmanlar\u0131 bir kalemde es ge\u00e7ip, \u015fu mevzuya kafam\u0131 \u00e7arpm\u0131\u015ft\u0131m, \u00e7arpt\u0131m: bir insan\u0131n, sadece onun taklidini yaparak kendisinin etkilemeyi ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131 birini etkilemeyi ba\u015farmak bir (o) insan\u0131n ba\u015f\u0131na gelebilecek en k\u00f6t\u00fc \u015fey, vurabilece\u011fi en derin dip ve tadabilece\u011fi en yok edici yenili\u015f de\u011fildir de nedir? (tersaneleri da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, kaleleri zapt edilmi\u015f).<\/p>\n<p>Bu noktada, sponsorumuzdan bir reklam al\u0131yorum araya:<br \/>\nAma \u00f6yle ama b\u00f6yle, i\u015fte bir \u015fekilde, kahverengi renkte ve baloncuk \u00e7\u0131karan, \u015ferbet\u00e7iotlu ve \u015fekerli bir i\u00e7ecek icat ediyorsunuz, ad\u0131n\u0131 da rahmetli dedenizden ilhamla Coca Cola (Koka Kola) koyuyorsunuz. Sonra \u00e7ocukluktan hasm\u0131n\u0131z Pepe, k\u00f6t\u00fc bir taklitle \u00e7\u0131kageliyor ve buna Pepsi Cola (Pepsi Kola) ad\u0131n\u0131 veriyor, \u00fcstelik de bir dizi reklamla sizin \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fczle dalga ge\u00e7iyor (Amerika&#8217;da dalga ge\u00e7me maksad\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc telif ve royalty&#8217;den (her neyse) muaf olabiliyorsunuz &#8212; Weird Al Jankovic, Richard Cheese ve Robot Chicken gibi faydal\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olsa da ne yaz\u0131k ki i\u015fte b\u00f6yle k\u0131m\u0131l zararl\u0131lar\u0131n\u0131n eline de f\u0131rsat verebiliyor).<\/p>\n<p>Ben \u00fcniversitedeydim o zaman. Kendimi bildim bileli \u00e7ok (rakamla: \u00c7OK!) kola i\u00e7erim. Tercihim iptal edilene kadar Diet-Cola idi, art\u0131k yaln\u0131zken Coca Cola Light, civarda Ece varsa da normal kola oluyor (\u00e7\u00fcnk\u00fc benim zararland\u0131\u011f\u0131m her zararl\u0131 \u015feyden g\u00f6z pay\u0131n\u0131 zorla al\u0131yor). Pepsi&#8217;yi hi\u00e7 sevemedim, hem tav\u0131r, hem de tat olarak pek uyu\u015famad\u0131k kendisi ile (evet, o da benim tad\u0131m\u0131 be\u011fenmez \u00f6teden beri). Gelin g\u00f6r\u00fcn ki, i\u015fte ben \u00fcniversitedeydim, gen\u00e7tim, ve bir g\u00fcn televizyonda Generation Next&#8217;in i\u015fte o ilk parti &#8220;Generation Next&#8221; reklam\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. \u0130zledi\u011fim en etkili \u015feylerden biri olmu\u015ftu ve ciddi ciddi, s\u0131rf bu reklam y\u00fcz\u00fcnden, hem de reklam\u0131n asl\u0131nda Pepsi ile hi\u00e7bir alakas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fim halde, Pepsi i\u00e7meye ba\u015flamay\u0131 ciddi ciddi akl\u0131mdan ge\u00e7iriyordum ki, Pepsi Spice Girls ile bol s\u0131f\u0131rl\u0131 bir anla\u015fma yapt\u0131, \u015fark\u0131y\u0131 onlara devretti, i\u00e7inde Spice Girls olan bir reklamdan bekleyece\u011finiz her \u015feyi bar\u0131nd\u0131ran bir dizi reklam filmi \u00e7ekti ve \u00f6b\u00fcr (as\u0131l) reklam unutuldu gitti. D\u00fczenli olarak bu reklam\u0131 y\u0131llar boyu Youtube&#8217;de arad\u0131m (zaten oradan biliyorum Pepsi&#8217;nin \u00f6b\u00fcr agresif reklamlar\u0131n\u0131), nihayet yak\u0131n zamanda buldum &#8212; bu kadar yaz\u0131nca ilgili 16 saniye kar\u015f\u0131s\u0131nda &#8220;bu muymu\u015f yani&#8221; diyeceksiniz b\u00fcy\u00fck ihtimalle ama olsun, bana ne (gam+keder)! <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=eJ8PJR434Z0\">http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=eJ8PJR434Z0<\/a> . Budur. (asl\u0131nda tam halinde spoken word ile ba\u015flar, bir de \u015fu Beck&#8217;in Loser&#8217;\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00e7alan aletten (banjo? anormal synthli bir gitar?) \u00e7alar boing bong diye, ama bunu buldu\u011fuma da \u015f\u00fck\u00fcr &#8211; bunu dedi\u011fim anda \u015funu da buldum : <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QfVF36TzL28&amp;NR=1\">http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QfVF36TzL28&amp;NR=1<\/a> &#8211; ses biraz patlak olsa da 7saniye longer ya da fps&#8217;den \u00f6yle geliyor).<\/p>\n<p>\nReklam\u0131 bitirip gene filme\/hayata d\u00f6nelim ve evet, bence kesinlikle bilin\u00e7li bir \u015fekilde yap\u0131lm\u0131\u015f bir g\u00f6ndermeydi o Chloe g\u00f6ndermesi. Yani ki\u015fisel de\u011fildir (aka &#8220;paranoyak olman\u0131z izlenmedi\u011finiz manas\u0131na gelmez&#8221;). Bu filmi izledikten sonra Philip Seymour Hoffman&#8217;\u0131n belki de ger\u00e7ek hayat\u0131nda ne\u015fe dolu bir insan olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm iyimser olmak i\u00e7in ama de\u011fil tabii ki. K\u00f6t\u00fc, k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u00e7in iyilik yapma l\u00fcks\u00fcne sahip olsa da, iyilik i\u00e7in k\u00f6t\u00fcl\u00fck yap\u0131lamaz. Yani bir insan hem komedi hem de dram filmlerinin de hakk\u0131n\u0131 verebiliyorsa, bu o ki\u015finin mutlu oldu\u011funun de\u011fil, mutsuz oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r (yani komedide rol yapm\u0131\u015ft\u0131r). ve blah blah&#8230;<\/p>\n<p>Kaufman \u00e7ok tehlikeli bir adam benim i\u00e7in. Hakikaten. Beni an\u0131nda Being John Malkovich&#8217;le vurmu\u015ftu di\u011fer filmleri birka\u00e7 nokta d\u0131\u015f\u0131nda laylay gelmi\u015fti (Eternal Sunshine of the Spotless Mind haricinde &#8212; onu izlerken hor g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm ama sonras\u0131nda beynimde filizlenip, ard\u0131 ard\u0131na takdir edilmek suretiyle intikam\u0131n\u0131 ald\u0131 &#8211; Adaptation&#8217;da da karde\u015f olay\u0131na vurulmu\u015ftum mesela). Ama Synechdoche, New York tam manas\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc. Y\u00f6netmenlik lisans\u0131n\u0131 iptal edip, kendisini kimseyle ileti\u015fime ge\u00e7emeyece\u011fi bir ortama hapsetmek taraftar\u0131y\u0131m, zira etkile\u015fime girip bozulmas\u0131n, onun yerine \u00f6mr\u00fc boyunca saf halde bir \u015feyler \u00fcretmeye devam etsin, o \u00f6ld\u00fckten sonra da bunlar halka arz edilsin(ler). Bir Kafka, bir O\u011fuz Atay kolay yeti\u015fmiyor, \u015f\u00f6hretin\/tatminin\/mutlulu\u011fun bu tip ki\u015filere ula\u015f\u0131p bozmas\u0131na m\u00fcsade edilmemeli, devlet erkan\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6reve \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum (nerede bu devlet when you most need it?).<\/p>\n<p>San\u0131r\u0131m nokta. Akl\u0131ma ba\u015fka \u015feyler gelende, yorum olarak yazar\u0131m a\u015fa\u011f\u0131lara elbet. Hakikaten g\u00fczel filmdi, Beng\u00fc yokken izlemi\u015ftim, \u015fimdi onun akl\u0131n\u0131 \u00e7elip bir de onunla izlersem, yine yazacak bol bol \u015fey bulurum elbet. Bir de bir de san\u0131r\u0131m bunu daha evvelden yazd\u0131m ama san\u0131r\u0131m buraya de\u011fil de arkada\u015fa giden bir mektuba: Samantha Morton ile Emily Watson&#8217;\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilmenin yaln\u0131zca bana has bir \u00f6zellik oldu\u011funu san\u0131rd\u0131m, yan\u0131lm\u0131\u015f\u0131m (yan\u0131lm\u0131\u015f\u0131m as in : &#8220;My noon, my midnight, my talk, my song; I thought that love would last forever: I was wrong.&#8221;).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wiki&#8217;den bakt\u0131m da T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na, pedi &#8220;kinaye&#8221; diyordu, benim kafamdaki kinaye kavram\u0131na pek yediremedim, ik\u015f\u0131nari ise &#8220;kapsamlay\u0131\u015f&#8221; olarak veriyordu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, ki bu kadar kast\u0131r\u0131c\u0131 bir kelime oldu\u011funa g\u00f6re, b\u00fcy\u00fck ihtimalle do\u011frudur ama ben yine de orijinalini kullanmaya karar verdim. Zaten \u015funun \u015furas\u0131nda bu blog vas\u0131tas\u0131yla tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m iki ki\u015fi var, iyice so\u011futmayay\u0131m istedim. Synechdoche&#8217;lar\u0131n beni en &hellip; <a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2010\/11\/15\/ayse-icin-synechdochelar\/\" class=\"more-link\">Okumaya devam et<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Ay\u015fe i\u00e7in synechdochelar.&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10,11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4423"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4423"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4423\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}