{"id":4707,"date":"2011-05-04T23:17:42","date_gmt":"2011-05-04T23:17:42","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T21:00:00","slug":"mesut-bahtiyar-simulasyon-ya-da-iste-oyle-bir-sey","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2011\/05\/04\/mesut-bahtiyar-simulasyon-ya-da-iste-oyle-bir-sey\/","title":{"rendered":"mesut bahtiyar simulasyon ya da i\u015fte \u00f6yle bir \u015fey…"},"content":{"rendered":"

(Hani bir y\u0131ld\u0131z kayar da insan \/ Hani bir tela\u015f duyar ya birden \/ \u0130\u015fte \u00f6yle bir \u015fey)<\/p>\n

-hala otoparkta beklemekte olan Marvin’e-<\/p>\n

Birka\u00e7 \u015fey, 1: (geek special). Evdeki bilgisayar\u0131n\u0131zdan a\u00e7\u0131n terminali, okuldaki bilgisayar\u0131n\u0131za SSH \u00e7ekin, o terminalden de evdeki bilgisayar\u0131n\u0131za girin, bir \u015feyler yap\u0131n, dosyalar\u0131 kurcalay\u0131n, ‘touch’ this, touch that. Eve geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde bir \u015feylerin kurcalanm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcn, kendinizi sobeleyin. (Philip K. Dick – A Scanner Darkly)<\/p>\n

2. Sims’i a\u00e7\u0131n, oradaki karakter bilgisayarda oyun oynas\u0131n, oyunun detaylar\u0131n\u0131 \u00e7ok da net g\u00f6remeyin, neye benziyor bilemeyin ama asl\u0131nda o oyun da Sims olsun, o oyundaki k\u00fc\u00e7\u00fck adam da oyun i\u00e7inde oyun a\u00e7s\u0131n, ama oynad\u0131\u011f\u0131 oyun siz olun. (Neil Gaiman – A Game of You (ba\u015fl\u0131ktan sadece), Zaphod de hhgttg)<\/p>\n

3. Elinizi arkas\u0131 yere de\u011fecek \u015fekilde yere koyun. \u00dczerine sadece parmaklar d\u0131\u015far\u0131da kalana de\u011fin toprak d\u00f6k\u00fcn, \u00f6yle ki sanki parmaklar ayn\u0131 yere ba\u011fl\u0131 de\u011fillermi\u015f gibi bir etki olsun, parmaklar birbirlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131zlarm\u0131\u015f gibi d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler mesela, ayr\u0131 benliklere sahip olduklar\u0131n\u0131 da, bir gezegende birey olduklar\u0131n\u0131 da. (Half Life’da sizi bile b\u0131rak\u0131p birbirleriyle dala\u015fmaya ba\u015flayan timsah\u0131ms\u0131 ve \u00f6tekimsi yarat\u0131klar).<\/p>\n

4. Elinizde hakiki oldu\u011funa emin oldu\u011funuz bir tablo olsun. (\u00c7ok sevdi\u011finiz) bir arkada\u015f\u0131n\u0131z o tabloyu \u00e7ok seviyor; normalde derhal, sevgiyle hediye ederdiniz ama \u00f6te yandan tablonun sizin i\u00e7in manevi de\u011feri var. Nihayet bir g\u00fcn akl\u0131n\u0131za bir \u00e7\u00f6z\u00fcm geliyor – \u00e7ok yetenekli bir ressama tablonun r\u00f6prod\u00fcksiyonunu yapt\u0131r\u0131yorsunuz, niyetiniz sizdeki asl\u0131 bir yere saklay\u0131p, arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131 “birazc\u0131k” kand\u0131rarak olsa da, mutlu etmek. Asl\u0131 ile kopyas\u0131n\u0131 almaya gitti\u011finizde, ressam sa\u011f elinize asl\u0131n\u0131, sol elinize de resmin r\u00f6prod\u00fcksiyonunu (TDK’dan bakt\u0131m bu arada yaz\u0131m\u0131na) veriyor. Tam araban\u0131za koyacakken resimleri aya\u011f\u0131n\u0131z tak\u0131l\u0131yor, resimler d\u00fc\u015f\u00fcyor, kar\u0131\u015f\u0131yor, hangisinin as\u0131l oldu\u011funu anlayam\u0131yorsunuz. Sonra akl\u0131n\u0131za bir ihtimal daha geliyor (ressam\u0131n yiyebilece\u011fi bir herze). Elinizde hakiki oldu\u011funa emin oldu\u011funuz bir ya\u015fam olsun. Sonra bir g\u00fcn bir simulasyon bunun e\u015fde\u011ferini sunuyor. (Zhuangzi, Milattan \u00d6nce 3. y\u00fczy\u0131l).<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fte \u015fu andaki teknoloji, onun getirdi\u011fi rahatl\u0131klar olmadan pa\u015fa pa\u015fa ya\u015fad\u0131k \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar de\u011fildik. Bir \u015feyin olabilece\u011fini, oldu\u011funu bilmek, onun olmad\u0131\u011f\u0131 durumun kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 imkans\u0131z k\u0131l\u0131yor. \u015eu anda bir ger\u00e7e\u011fimiz varsa, bunu sanal\u0131n ger\u00e7ekle -hen\u00fcz- boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fecek duruma gelmemi\u015f olmas\u0131na bor\u00e7luyuz.<\/em><\/p>\n

5. Bir sim\u00fclat\u00f6r insanlara istedikleri her \u015feyi veriyormu\u015f ve bunu da yo\u011fun-zaman denilen bir h\u0131zda yap\u0131yormu\u015f, \u00f6yle ki, sim\u00fclat\u00f6rde 1 hafta “ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda”, ger\u00e7ek hayatta sadece bir g\u00fcn ge\u00e7mi\u015f oluyormu\u015f. Sim\u00fclat\u00f6re (“ger\u00e7ek” zamanda) 2 y\u0131l ba\u011fl\u0131 kalmak i\u00e7in, (“ger\u00e7ek” zamanla) 1 y\u0131l boyunca sim\u00fclat\u00f6r i\u00e7in a\u011f\u0131r i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fmak gerekiyormu\u015f. Ama 14 y\u0131ll\u0131k cennet vizesi i\u00e7in 1 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7ta laf\u0131 m\u0131 olur! Bir s\u00fcre sonra insanlar sim\u00fclat\u00f6rdeki d\u00fcnyan\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funu, a\u011f\u0131r \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u00f6b\u00fcr d\u00fcnyan\u0131n ise as\u0131l sim\u00fclasyon oldu\u011funu \u00e7akm\u0131\u015flar (\u00e7\u00fcnk\u00fc zorlukla ge\u00e7irdikleri alem sayesinde cennet gibi ger\u00e7e\u011fin de\u011ferini kavrayabiliyorlarm\u0131\u015f). Baz\u0131lar\u0131 ise hala tersini savunmaya devam ediyormu\u015f. (EST, Jack and the Bean Stalk 3000<\/a>)<\/p>\n

\u0130htiyac\u0131m\u0131z olan: ki\u015fi ba\u015f\u0131na (bu galaksi \u00f6l\u00e7e\u011finde bir sistemi sim\u00fcle edebilecek seviyede) bir bilgisayar; yeterince y\u00fcksek bir sanal zaman \/ ger\u00e7ek zaman oran\u0131. \u0130\u015fte o zaman hi\u00e7bir \u015feyden emin olamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z o (mutlak?) nihai anar\u015finin h\u00fckm\u00fcne girece\u011fizdir.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n
Ge\u00e7en B\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00d6zeti: Olay, A ger\u00e7e\u011finin i\u00e7indeki B sim\u00fclasyonunun i\u00e7indeki C sim\u00fclasyonu de\u011fil; olay, B sim\u00fclasyonunun i\u00e7indeki C sim\u00fclasyonunun i\u00e7indeki A sim\u00fclasyonun i\u00e7indeki B sim\u00fclasyonu. Olay barizin kabul\u00fcnden ibaret, kendine yeter, kendi i\u00e7ine s\u0131n\u0131rl\u0131, hayli ekonomik ve pratik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm. \u00c7ok mu bilim kurgu, zorlama? Mandelbrot’la Koch’un selam\u0131 var, lolo lala bla.<\/em><\/div>\n<\/div>\n

\nSon nokta: “Sim\u00fclasyon oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131nda rahat bir nefes ald\u0131..”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Hani bir y\u0131ld\u0131z kayar da insan \/ Hani bir tela\u015f duyar ya birden \/ \u0130\u015fte \u00f6yle bir \u015fey) -hala otoparkta beklemekte olan Marvin’e- Birka\u00e7 \u015fey, 1: (geek special). Evdeki bilgisayar\u0131n\u0131zdan a\u00e7\u0131n terminali, okuldaki bilgisayar\u0131n\u0131za SSH \u00e7ekin, o terminalden de evdeki bilgisayar\u0131n\u0131za girin, bir \u015feyler yap\u0131n, dosyalar\u0131 kurcalay\u0131n, ‘touch’ this, touch that. Eve geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde bir … Okumaya devam et “mesut bahtiyar simulasyon ya da i\u015fte \u00f6yle bir \u015fey…”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4707"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4707"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4707\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}