\u0130simler de bir g\u00f6sterge tabii ki. G\u00fcl de bir isim. (i\u015fareti i\u015faret etti\u011fi \u015feyden ay\u0131rmak i\u00e7in bundan sonra t\u0131rnak i\u00e7ine alaca\u011f\u0131m: “G\u00fcl” ho\u015f kokulu, dikenli bir \u00e7i\u00e7ek olan g\u00fcl\u00fc i\u015faret eder.<\/em> (gibi). Shakespeare’in de dedi\u011fi gibi, g\u00fcl\u00fcn ad\u0131 “g\u00fcl” olmasayd\u0131 da yine b\u00f6yle g\u00fczel kokacakt\u0131 ama sonu\u00e7ta g\u00fcl\u00fcn ad\u0131 bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk\u00e7emiz’deki e\u015fde\u011fer anlam\u0131yla “portlang\u0131\u00e7” gibi bir \u015fey olsayd\u0131, yine bu kadar pop\u00fcler olur muydu, oras\u0131 ayr\u0131 bir konu.<\/p>\n Sorun 10luk say\u0131 sisteminde. O kadar \u00e7ok i\u00e7 i\u00e7e ya\u015f\u0131yoruz ki, onu do\u011fal san\u0131yoruz (10 parmak do\u011fal, biliyoz). Halbuki g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131na \u00e7ok daha uygun say\u0131 sistemleri var (tabii ki 16l\u0131k say\u0131 sistemini kast ediyorum). \u0130simlerimiz de \u00f6yle. Dede Korkut gibi ancak alakal\u0131 bir i\u015f yapt\u0131ktan sonra bize ad takacak birileri olmad\u0131\u011f\u0131ndan ezici \u00e7o\u011funlu\u011fumuz do\u011fdu\u011funda verilen adla ya\u015f\u0131yoruz, o ad\u0131 g\u00f6stergemiz yap\u0131yoruz. Genelde, insanlar \u00e7ocu\u011funa ad koyarken g\u00fczel bir \u015feyler koymak istiyorlar (dominant dede ve b\u00fcy\u00fck annenin korkun\u00e7 isimlerini miras b\u0131rakmalar\u0131 ve daha birtak\u0131m istisnalar..). Yeni do\u011facak \u00e7ocu\u011fa bir ad se\u00e7erken nelere dikkat edilir: Ya, ciddiyet bana yak\u0131\u015fm\u0131yor, o y\u00fczden k\u0131sa keseyim: ad\u0131n\u0131z Ok\u015fan, Yosma ya da G\u00fcll\u00fc olsayd\u0131 hayat\u0131n\u0131z yine ayn\u0131 olur muydu ayn\u0131 ko\u015fullarda ba\u015flasayd\u0131n\u0131z bile? Cevap veriyorum, olmazd\u0131n\u0131z. Ad\u0131 “Alev” olan birinin yak\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 beklemesek de, yine de bir yere kadar (epey) etkiliyor g\u00f6stergenizin bi\u00e7imi.<\/p>\n Arkada\u015flar\u0131m\u0131 adlar\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, adlar\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 hallerini de\u011fil, sesli hallerini kullan\u0131yorum, bilemiyorum siz nas\u0131l yap\u0131yorsunuz (Feynman’\u0131n insanlar\u0131n nas\u0131l i\u00e7lerinden say\u0131 sayd\u0131klar\u0131yla ilgili ilgin\u00e7 bir yaz\u0131s\u0131 vard\u0131r bu arada, hatta bir saniye… It’s as simple as One, Two, Three<\/em><\/a>). Gene hayali arkada\u015f\u0131m olan Alev’i ele alal\u0131m, ad\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken akl\u0131ma ad\u0131n\u0131n ne yaz\u0131l\u0131 hali, ne de bir alev imgesi geliyor, hay\u0131r. Yaz\u0131 olmasayd\u0131 da ad\u0131 Alev olacakt\u0131, gene Alev olarak \u00e7a\u011f\u0131racakt\u0131. Biiiiiir: \u0130simler yaz\u0131dan \u00f6nce de vard\u0131. Konu\u015famasak, belki de, belki de de\u011fil hatta, sonu\u00e7ta dilsiz alfabesi var \/ kast etti\u011fim \u015fey \u015fu bire bir harf kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan i\u015faretler de\u011fil de, nesnelere atfedilen i\u015faretler toplulu\u011fu, her birimizin bir i\u015fareti olacakt\u0131.<\/p>\n Konuyu iyice da\u011f\u0131t\u0131rsak, hoplay\u0131p z\u0131plamaya devam edersek, Japonlarla Ruslar ne yaps\u0131nlar be annem? Haydi T\u00fcrk\u00e7e’deki ad\u0131m\u0131z olan “G\u00fcl”\u00fc “Gul” diye yazd\u0131k, 春樹 ne halt etsin (Japonlar bu sembolleri Haruki diye okunuyor), onun \u00f6yle bizim gibi l\u00fcks\u00fc yok “\u015eafak” b\u0131rakay\u0131m da nas\u0131l okundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp dursunlar; “Safak” yapay\u0131m, kolayca yazs\u0131nlar, dizsinler, bass\u0131nlar u\u011fra\u015fmayay\u0131m; “Shafaque” yapay\u0131m da her \u00fclkeden arkada\u015flar\u0131mla bulu\u015ftu\u011fumda birbirlerine beni kast etsinler. Cevap: mutlu son yok, sen ad\u0131n\u0131 her dile \u00f6zg\u00fc benzer \u015fekilde okunacak \u015fekilde belirtsen bile, baz\u0131 milletler, baz\u0131 sesleri hayatta \u00e7\u0131karam\u0131yorlar. <\/p>\n \u0130spanyollar Krali\u00e7e Elizabeth’e Reina Isabel, Prens William’a Principo Guillermo diyorlar, Hande’nin bahsetti\u011fi her (\u00e7o\u011fu) dilde, dini kaynakl\u0131 olan ortak\/benzer kelimeler. \u0130brahim\/ Abraham, Moses\/Musa, Jesus\/\u0130sa … bu gibi durumlarda insan sanki daha meyilli oluyor ad\u0131n\u0131 o dildeki varyanta kayd\u0131rmaya.<\/p>\n Ne diyorduk, \u00f6yle b\u00f6yle i\u015fte. Buraya ilk geldim, ofis arkada\u015f\u0131m iki dakikada bir “Amre!” diyor, d\u00f6n\u00fcp bak\u0131yorum, yok, bana de\u011filmi\u015f. Sonra “hambre”nin (“ambre” okunur) a\u00e7l\u0131k anlam\u0131na geldi\u011fini \u00f6\u011freniyorum, ama b\u00f6yle dakika ba\u015f\u0131 ac\u0131kmaz ki insan, sonradan anla\u015f\u0131l\u0131yor, “hombre, hombre” diyormu\u015f telefonda filan (“adam\u0131m, maaaan!” gibi bir \u015fey…)<\/p>\n Ha diyorduk ki kazanan\u0131 yok bu olay\u0131n, \u00e7\u00f6z\u00fcm yok. Nesirde durum kolay, kelime kelime de\u011fil, anlam\u0131 \u00e7evireceksin (translate), yorumlayacaks\u0131n (interpret). Ama \u015fiirde oluyor mu? Olmuyor. \u015eiir de adlar\u0131m\u0131z gibi: \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oranda g\u00f6sterge (g\u00f6stergeler toplam\u0131). Ak\u015fit G\u00f6kt\u00fcrk’\u00fcn “\u00c7eviri: Dillerin dili” adl\u0131 pek z\u00fcgel kitab\u0131nda “fish & chips”in \u00e7evirisi i\u00e7in “k\u00f6fte ekmek” \u00f6nerilmekteydi. Kar\u015f\u0131layan anlam olarak son derece do\u011fru olsa da, William’\u0131n Hindistan’a yol alan geminin g\u00fcvertesinde bilmemneshire kasabas\u0131n\u0131n iskelesi giderek k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcrken k\u00f6fte ekme\u011fini di\u015flemesi bana pek normak gelmemekte.<\/p>\n K\u0131z\u0131lderili isimlerini \u00e7eviriyoruz ama: Oturan Bo\u011fa, \u00d6fkeli Kunduz, Kuzu Di\u015f… Ha-hayt, b\u00f6ylelikle uzmanlar\u0131n\u0131n y\u0131llard\u0131r \u00e7\u00f6zemedikleri bir derde daha derman bulmu\u015f olduk: k\u0131z\u0131lderili isimleri kullanmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n “Sururi” bildi\u011fim kadar\u0131 ile, kelime anlam\u0131 olarak “g\u00fclen ki\u015fi” demek, kendime bu ad\u0131 se\u00e7ti\u011fimde bilmiyordum, \u00f6\u011frenince bir kat daha ho\u015fuma gitmi\u015fti. \u0130simlerimizi seviyoruz, de\u011fil mi ey ahali? Yeeeesss…<\/p>\n Elif \u015eafak’a d\u00f6necek olursak, her ne kadar yukar\u0131larda genel olarak g\u00f6sterge olarak isimlerin yaz\u0131sal de\u011fil de, s\u00f6zel bile\u015fenlere sahip oldu\u011fundan dem vursam da, herkes ismini okunu\u015fu ile yazsa bile, onun da \u00f6yle yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce sinir olmaktan kendimi alabilece\u011fimi sanm\u0131yorum. Bu da benim bir ba\u015fka g\u0131c\u0131kl\u0131\u011f\u0131m olsun, Herkese benden \u00e7ay! (\u00c7i\u00e7ek Abbas)<\/p>\n Bog<\/em>us: ama HiTNet g\u00fcnlerimizde, sadece yaz\u0131l\u0131 ortam\u0131n oldu\u011fu zamanlarda b\u00f6yle de\u011fildi tabii ki. Orada herkes Ad\u0131Soyad\u0131 ile vard\u0131, ki\u015fileri adlar\u0131 ile d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde ses\/okunu\u015f de\u011fil, harfler gelirdi insan\u0131n akl\u0131na, \u00f6yle temsil edilirlerdi. (bu aralar Neil Postman, “Amusing ourselves to death” bitmek \u00fczere, acaip gaza gelmi\u015f durumday\u0131m bu loyloylara (loroloro lol lollo lol lolo lol!…)<\/p>\n Off-topic: Bir \u00f6nceki mesajda Saruman dedik, Gollum<\/a>‘u ge\u00e7meyelim. “Dobie likes ussss…”<\/p>\n Efendim, ba\u015flamadan \u00f6nce hemen do\u011fru bir \u015feyler isteyenler i\u00e7in do\u011fru adresi vereyim: Umberto Eco. Bu yaz\u0131da yer alacaklar onun suyunun suyunun suyu(nun…) olacakt\u0131r, kendimce terenn\u00fcmlerim olacakt\u0131r. Semiotics, ya da T\u00fcrk\u00e7e’deki sevdi\u011fim kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile “G\u00f6stergebilim”, g\u00f6stergeyi, “muhatab\u0131nda bir \u015feyi i\u015faret eden \u015fey” olarak tan\u0131ml\u0131yor (c\u00fcmleyi ben uydurdum ama \u00f6yle bir \u015fey – poff, tamam kaynak bulup … Okumaya devam et “kokulu adlar”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4902"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4902"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4902\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n* Ad\u0131n ses olarak uyumlu olu\u015funa. (Bu\u011fu, \u015eimendifer, R\u00f6pda\u015fambr, Ri\u00e7\u0131rd)
\n* (G\u00fczel, iyi) Anlaml\u0131 olmas\u0131na (G\u00fcl, Oya, Ekin)
\n* Temenni bar\u0131nd\u0131rmas\u0131na (Yeter, Nihayet, Sat\u0131lm\u0131\u015f)<\/p>\n![\"\"](\"\/blogs\/sururi\/images\/EST_BCS_bg.png\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"