{"id":5455,"date":"2012-05-19T12:37:32","date_gmt":"2012-05-19T12:37:32","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T21:00:00","slug":"uzgun-bir-insan-david-foster-wallace","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2012\/05\/19\/uzgun-bir-insan-david-foster-wallace\/","title":{"rendered":"\u00dczg\u00fcn bir insan: David Foster Wallace"},"content":{"rendered":"

\"DavidBu günlerde David Foster Wallace<\/a> (DFW)’\u0131n "Brief Interviews with Hideous Men<\/a>" (BIwHM) isimli hikaye seçkisini okumaktay\u0131m (asl\u0131nda bitti ama uzatmalar\u0131 oynuyorum). DFW, üzgün bir insan – \u015fimdi "üzgün" deyince pek anla\u015f\u0131lm\u0131yor ama "weltschmerz<\/a><\/em>‘in dibine vurmu\u015f" desem daha kötü olacak. Son derece fark\u0131nda bir insan, a\u015f\u0131r\u0131 fark\u0131ndal\u0131k. Georgina ile yan sohbet konular\u0131m\u0131zdan biridir: iyiler de ikiye ayr\u0131l\u0131r, hep iyi \u015feyler dü\u015fünen saf iyiler ve kötülü\u011fün ne demek oldu\u011funu bilen, kötü \u015feyler dü\u015fünebilen "façal\u0131" (scarred<\/em>) iyiler. Bu façal\u0131 iyiler, saf iyileri biraz küçümseseler de tabii ki onlara imrenirler (saf iyilerin bittabii ki "aptal" olmad\u0131klar\u0131n\u0131 da eklemem laz\u0131m, \u015fansl\u0131? Evet – ama aptal?Hay\u0131r). Buradan biraz yan yollara saparak bir di\u011fer çaresizli\u011fimiz olan bir kez bildi\u011fimiz\/ö\u011frendi\u011fimiz bir \u015feyi bir daha eski durumuna getirememe derdimize de ç\u0131kabiliriz (daha da s\u0131k\u0131lmak için bkz. "Ho\u015fnutsuzlu\u011fumuzun K\u0131\u015f\u0131 ve…" ba\u015fl\u0131kl\u0131 giri\u015fin sonundaki maddelerden üçüncüsü<\/a> ve "un-knowing" fenomeni). Bu noktada \u015fu "un-knowing" mefhumu bir kenara (i.e., ait oldu\u011fu yere) b\u0131rak\u0131p, BIwHM’in aç\u0131l\u0131\u015f parças\u0131 olan "A Radically Condensed History of Postindustrial Life"\u0131 buraya al\u0131nt\u0131lamak isterim (tam metin, Türkçe’sini de pe\u015finden koyuyorum — k\u0131sa bir \u015fey zaten, okursan\u0131z sevinirim):<\/p>\n

A RADICALLY CONDENSED HISTORY OF POSTINDUSTRIAL LIFE<\/b> \/ David Foster Wallace<\/p>\n

     When they were introduced, he made a witticism, hoping to be liked. She laughed extremely hard, hoping to be liked. Then each drove home alone, staring straight ahead, with the very same twist to their faces.<\/p>\n

     The man who’d introduced them didn’t much like either of them, though he acted as if he did, anxious as he was to preserve good relations at all times. One never knew, after all, now did one now did one now did one.<\/p><\/div>\n

ENDÜSTR\u0130YEL-ARDILI ÇA\u011eDA YA\u015eAMIN A\u015eIRI DERECEDE KISALTILMI\u015e TAR\u0130HÇES\u0130<\/b> \/ David Foster Wallace<\/p>\n

     Tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda adam, ho\u015fa gidilece\u011fi umuduyla, nükte yapt\u0131. Kad\u0131n, ho\u015fa gidilece\u011fi umuduyla, derinden güldü. Sonras\u0131nda ikisi de arabalar\u0131na atlay\u0131p, yol boyunca yüzlerinde tam da ayn\u0131 ifade ile, gözlerini yoldan ay\u0131rmadan bir ba\u015flar\u0131na evlerine gittiler.<\/p>\n

     Onlar\u0131 tan\u0131\u015ft\u0131ran adam, ikisinden de pek ho\u015flanmasa da, sanki ho\u015flan\u0131yormu\u015f gibi yapm\u0131\u015ft\u0131, her zaman için iyi ili\u015fkiler içinde bulunmaya dikkat ederdi. Zira insan hiç bilemezdi, \u015fimdi \u015fu insan hariç, \u015fimdi \u015fu hariç, \u015fimdi \u015fu hariç.<\/p><\/div>\n

\nEvet, 2 sat\u0131rl\u0131k çeviride bile çok zorland\u0131m. Kapan\u0131\u015ftan dolay\u0131 "hiç belli olmazd\u0131" diyemedim, "now did one, now did one…"daki kelime oyununu da iyi yans\u0131tamad\u0131m (gerçek olay\u0131 hikaye olarak yazmas\u0131yla, olayla ilgili olanlar\u0131n kartlar\u0131n\u0131 da aç\u0131\u011fa ç\u0131karm\u0131\u015f oluyor asl\u0131nda – gibi bir \u015feydi benim anlad\u0131\u011f\u0131m), fark\u0131nday\u0131m, biliyorum, zaten konumuz iyi çeviri de\u011fil, fark\u0131ndal\u0131k idi. Neyse. DFW, 2008 y\u0131l\u0131nda, a\u011f\u0131r depresyona daha fazla dayanamay\u0131p(*), 46 ya\u015f\u0131ndayken intihar etmi\u015f (nokta). Neyse. Yaral\u0131<\/em> iyilerimize dönecek olursak, bireylere kar\u015f\u0131 iyi kalplidirler (yolda gördükleri hemen herkesin iyili\u011fini isterler), insanl\u0131ktan ümitlerini kesmi\u015flerdir en kötüsü de her \u015feyin en kötüsünü dü\u015fünürler (kötümser midirler? Garip gelecek ama, de\u011fillerdir. Umut etmekten y\u0131lmazlar, zaten san\u0131r\u0131m o yüzden iyiler kategorisinde yer al\u0131rlar). Karizmatik filan da olmazlar pek: sürekli sizin gibi müthi\u015f birinin ("iyi" yanlar\u0131ndan biri de budur: herkesi asl\u0131nda olduklar\u0131ndan daha iyi ve ideal görürler) niye kendisiyle arkada\u015fl\u0131k etti\u011finizi sorgulayan bir ki\u015finin \u015füphesiz pek de karizmatik olabilmesini bekleyemeyiz. Kitaptaki en be\u011fendi\u011fim hikayelerden biri olan "Octet"i, o kadar be\u011fenmeme ra\u011fmen bitiremeyi\u015fimin sebebi de buydu: yazar\u0131 hikayeyi\/yaz\u0131y\u0131 bitirememeniz için elinden geleni yap\u0131yor, sizi yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yor, uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor, bir yandan da arada dayanamay\u0131p kaçamak bir bak\u0131\u015f at\u0131yor: hala okuyor musunuz, y\u0131lmadan devam ediyor musunuz diye (en saf ümidinin bu oldu\u011funu anl\u0131yorsunuz bir süre sonra: ona ra\u011fmen<\/em> hikayeye devam edip bitirmeniz). Ha bir de: yaral\u0131 iyiler kendilerine kar\u015f\u0131 ac\u0131mas\u0131zd\u0131rlar (öte-empati), bir de bütün dünyan\u0131n onlar etraf\u0131nda döndü\u011fünü tam olarak ters bir aç\u0131dan dü\u015fünürler (bütün dünya onlara kar\u015f\u0131 ilgisizlikte birle\u015fmi\u015ftir — onlar hakk\u0131nda onlar yokken bahislerinin geçmesi en az olas\u0131 \u015feydir (onlara göre, "olabilir mi öyle bir \u015fey!!!")). Ke\u015fke onlara söyleyebilseydik "Ne o, ne o…" diye ("ne öyle, ne böyle").<\/p>\n

Kitap sonuçta, tabii ki, üzücü. Kitaptaki \u015feylerden çok yazar\u0131ndan dolay\u0131 üzücü. Bahsetti\u011fim intihar\u0131 de\u011fil, tabii o da bir \u015fey ama<\/p>\n

The depressed person was in terrible and unceasing emotional pain, and the impossibility of sharing or articulating this pain was itself a component of the pain and a contributing factor in its essential horror.<\/p>\n

(Depresif ki\u015fi korkunç ve bitmeyen bir duygusal ac\u0131 içindeydi, ve bu ac\u0131y\u0131 payla\u015fman\u0131n yahut da dile getirmenin imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kendisi bu ac\u0131n\u0131n bir bile\u015feni oluyor ve ac\u0131n\u0131n özündeki deh\u015fete katk\u0131da bulunuyordu.)<\/p><\/div>\n

\n diye bir \u015feyi yazabilen birine üzülmemek mümkün mü?<\/p>\n

Ne zamand\u0131r yazmak istedi\u011fim "Anti- kulak f\u0131kras\u0131" ba\u015fl\u0131kl\u0131 olabilecek bir yaz\u0131m\u0131n varyantlar\u0131na de\u011finmek istiyordum bir de, ondan sonra tamamd\u0131r deyip, art\u0131k müsadenizi isteyece\u011fim (esner, esnerken saatine bir göz atar: "vakit de geç olmu\u015f…")<\/p>\n

1. varyant ("bir gecelik movement"):     Adam (\/erkek\/o\u011flan) "metalci" bir kad\u0131nla bir gecelik ili\u015fki ya\u015famak istemektedir (kendi metalci de\u011fildir), bu iste\u011fini gerçekle\u015ftirmek umuduyla bir metalci gibi "giyinip", bir metalci bar\u0131na gider.  
\n     Kad\u0131n (\/di\u015fi\/k\u0131z) "metalci" bir erkekle bir gecelik ili\u015fki ya\u015famak istemektedir (kendi metalci de\u011fildir), bu iste\u011fini gerçekle\u015ftirmek umuduyla bir metalci gibi giyinip, bir metalci bar\u0131na gider.
\n     Adamla kad\u0131n bu barda tan\u0131\u015f\u0131rlar, birlikte bir gece geçirirler, ikisi de dile\u011fini gerçekle\u015ftirmi\u015f olur.<\/p>\n

2. varyant ("maviye boya, genelle\u015ftir hareketi"):
\n     Bir \u015fey, kendisinin mor olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, daha mavi olduklar\u0131ndan dolay\u0131 lacivert bir tamamlay\u0131c\u0131-\u015feyle hayat\u0131n\u0131 geçirmek istemektedir. Bu yüzden kendisini laciverte boyay\u0131p, lacivert bir tamamlay\u0131c\u0131-\u015feyle tan\u0131\u015f\u0131r, birlikte maviye yak\u0131n bir tonda hayatlar\u0131n\u0131 geçirirler.
\n     Bir tamamlay\u0131c\u0131-\u015fey, kendisinin mor olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, daha mavi olduklar\u0131ndan dolay\u0131 lacivert bir \u015feyle hayat\u0131n\u0131 geçirmek istemektedir. Bu yüzden kendisini laciverte boyay\u0131p, lacivert bir \u015feyle tan\u0131\u015f\u0131r, birlikte maviye yak\u0131n bir tonda hayatlar\u0131n\u0131 geçirirler.<\/p>\n

3. varyant ("corollary" \/ Anti- kulak f\u0131kras\u0131):
\n    \u0130ki ki\u015fi birlikte mutlu ve güzel bir ya\u015fam süregelmektedirler. (Siz gerçekteki hallerini yukar\u0131dan biliyorsunuzdur)<\/p>\n

\n

\n(*) "The Depressed Person" hikayesinden al\u0131nt\u0131layacak olursak:
\n(…) The depressed person’s therapist (…) had deployed the following medications in an attempt to help the depressed person find some relief from her acute affective discomfort and progress in her (i.e., the depressed person’s) journey toward enjoying some semblance of a normal adult life: Paxil, Zoloft, Prozac, Tofranil, Welbutrin, Elavil, Metrazol in combination with unilateral ECT (during a two-week voluntary in-patient course of treatment at a regional Mood Disorders clinic), Parnate both with and without lithium salts, Nardil both with and without Xanax. None had delivered any significant relief from the pain and feelings of emotional isolation that rendered the depressed person’s every waking hour an indescribable hell on earth, and many of the medications themselves had had side effects which the depressed person had found intolerable. (…)

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu günlerde David Foster Wallace (DFW)’\u0131n "Brief Interviews with Hideous Men" (BIwHM) isimli hikaye seçkisini okumaktay\u0131m (asl\u0131nda bitti ama uzatmalar\u0131 oynuyorum). DFW, üzgün bir insan – \u015fimdi "üzgün" deyince pek anla\u015f\u0131lm\u0131yor ama "weltschmerz‘in dibine vurmu\u015f" desem daha kötü olacak. Son derece fark\u0131nda bir insan, a\u015f\u0131r\u0131 fark\u0131ndal\u0131k. Georgina ile yan sohbet konular\u0131m\u0131zdan biridir: iyiler de ikiye … Okumaya devam et “\u00dczg\u00fcn bir insan: David Foster Wallace”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5455"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5455"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5455\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}