![\"\"](\"\/blogs\/sururi\/images\/lisa_randall_2012-06-08__09_55_53.jpg\")
\n<\/center>
Foto\u011fraf 1997 y\u0131l\u0131nda çekilmi\u015f: o y\u0131l\u0131n ulusal "Bilimsel Yetenek Aray\u0131\u015f\u0131" ("Science Talent Search") yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n kazananlar\u0131 olan Lisa Randall ile John Andersland’\u0131 gösteriyor. Bizim zaman\u0131m\u0131zda biz geekler böyle görünürdük. Resimlerde illaki gözlerimiz kapal\u0131 ç\u0131kard\u0131. \u0130kisinin de s\u0131n\u0131ftaki alfalar, betalar ve dahi gammalar taraf\u0131ndan bile nas\u0131l ezildi\u011fini tahmin edememek imkans\u0131z, takdir edersiniz ki. Sonra, 90larda bile de\u011fil ama 2000lerde, internetin yüklü gaz\u0131yla bir anda fizik, bilim tralala yükselen de\u011fer oldu, lablardan ç\u0131k\u0131p, filmlerde dünyay\u0131 bile kurtarmaya ba\u015flad\u0131 pek sayg\u0131de\u011fer bilim adamlar\u0131.<\/p>\n
Belki daha önce yazm\u0131\u015f\u0131md\u0131r, belki bir ba\u015fkas\u0131ndan duymu\u015fsunuzdur yahut kendiniz ay\u0131rd\u0131na varm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r, yine de söylemek isterim: bu dünya, adil bir yer de\u011fil. Bir futbol tak\u0131m\u0131 dü\u015fünün ki, oyuncular\u0131 oyunun güzelli\u011fini, sporun bütün iyi niyetini içlerinde ta\u015f\u0131yor, gece gündüz çal\u0131\u015f\u0131yorlar, yokluktan paylar\u0131na dü\u015fene \u015fükredip, en iyi \u015fekilde faydalanmaya u\u011fra\u015f\u0131yorlar; her biri de gerek tak\u0131mlar\u0131, gerekse de di\u011fer arkada\u015flar\u0131 için gözünü k\u0131rpmadan kendini feda edebilir, o kadar önemsiyorlar yapt\u0131klar\u0131 i\u015fi, birbirlerini. Bunlar çok büyük bir mücadele vererek, sevenlerinin deste\u011fiyle bir kupada finale kadar ç\u0131km\u0131\u015f olsunlar. Kar\u015f\u0131lar\u0131nda da, bir para babas\u0131n\u0131n (Arap prenslerinden biri olsun mesela — Araplara kar\u015f\u0131 önyarg\u0131lar\u0131m\u0131z var ya, antipatiyi artt\u0131rm\u0131\u015f oluruz bu sayede hem) bast\u0131\u011f\u0131 paralarla bir araya getirilmi\u015f, tamam\u0131yla para için oynayan dünyaca ünlü futbolculardan mürekkep bir tak\u0131m olsun. Filmlerde tabii ki ve illaki bizim "underdogs" yenecektir (gerçi ilk Rocky’nin sonunda Rocky puan fark\u0131yla Apollo Creed’e yeniliyordu), ama gerçek hayatta ne olur siz de ben de biliyoruz, i\u015fin kötüsü kazanan tak\u0131m sevinmez bile, umrunda bile olmadan kazan\u0131rlar. En saf\/temiz\/güzel duygularla sevdi\u011finiz k\u0131z\u0131n, s\u0131n\u0131f\u0131n yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 o\u011flan\u0131 taraf\u0131ndan hem de sadece elinden geldi\u011fi için ("because he can") ba\u015ftan ç\u0131kar\u0131l\u0131p, sonra bir kö\u015feye koyulmas\u0131 ve üstelik k\u0131z\u0131n bu o\u011flana hayranl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam etmesi gibi bir durum. Ya da diyelim ki Galatasaray deplasmanda Mersin \u0130dman Yurdu ile haz\u0131rl\u0131k maç\u0131 yaparken, Mersinli Galatasaray seyircisinin tribünden Mersin’e küfür etmesi gibi bir \u015fey (hani bir y\u0131ld\u0131z kayar ya bazen \/ hani insan bir tela\u015f duyar ya birden).<\/p>\n
Daha kötüsü de var. Daha kötüsü, sizin sizin gibi olan arkada\u015flar\u0131n\u0131zla bir oyun (spor, penny can) oynamaya ba\u015flaman\u0131z. Saçma sapan bir oyun olsun bu, millet de sizinle dalga geçsin. Sonra diyelim \u015fans, ya da f\u0131rsat (\u015fans), bu oyundan alfalardan birinin haberi olsun, bu oyundaki maddi aç\u0131dan potansiyeli görsün, sizden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde bu oyunu pompalas\u0131n (promote), bu oyun bir anda me\u015fhur olsun, kurallar\u0131 resmile\u015fsin, federasyonlar\u0131 kurulsun… sonra normalde sizinle bu oyun için dalga geçecek olan insanlar, ç\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda bu oyunda oyuncu olsunlar ve ruhsuz bir \u015fekilde sizi kendi oyununuzda eze eze yensinler ve hiçbir \u015fekilde umurlar\u0131nda bile olmas\u0131n. \u0130\u015fte bu daha kötüsü.<\/p>\n
Hollanda’da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir konferansta (Ulusal Fizik Konferans\u0131 idi (FOM)) birbirinden süslü ve haval\u0131 fizikçi insanlar görmü\u015ftüm – benim için oxymorondu böylesi bir tan\u0131m, halbuki ne kadar normal, ne kadar olas\u0131 ve gerçekçi. Ama adaletsizlik duygusu uyand\u0131r\u0131yor bir yandan da (uyand\u0131rm\u0131yor mu?). En sevdi\u011finiz 100 \u015fark\u0131y\u0131 birine dinletseniz, 100 \u015fiiri bir kitapta toplasan\u0131z, 100 kitab\u0131 tavsiyeleseniz, illa ki bunlar\u0131n aralar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131 daha çok tutulacak, bir k\u0131sm\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lara itilecek. Sosyolojik\/Psikolojik bir \u015fey. \u0130yi s\u0131n\u0131f\u0131n kötüsü mü olmay\u0131 m\u0131 tercih edersiniz, kötü s\u0131n\u0131f\u0131n iyisi mi (ben ikinci \u015f\u0131kk\u0131). [Kim kime ne deseymi\u015f \/ Her yer tanr\u0131 gibiymi\u015f, bir sonsuz pistmi\u015f — E.C.<\/a>].<\/p>\n Sadede gel karde\u015fim, ne demek istiyorum, kafamdaki \u015fey ne? Kafamdaki \u015fey net bir \u015fey de\u011fil, zaten o yüzden yaz\u0131p duruyor, evirip çeviriyorum ya bu kadar salatay\u0131. Ba\u015far\u0131l\u0131 insanlardan pek haz etmiyorum, bu do\u011fru. yapt\u0131\u011f\u0131ndan mutlu olan insanlar\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131ndan mutlu olmay\u0131p da daha ba\u015far\u0131l\u0131 olan insanlara ye\u011f tutuyorum (her zaman her yerde). Yapt\u0131\u011f\u0131ndan mutlu olan ba\u015far\u0131s\u0131z insanlar\u0131 da yapt\u0131\u011f\u0131ndan mutlu olan ba\u015far\u0131l\u0131 insanlardan daha çok seviyorum. Maçlarda hep yenileni tutar\u0131m zaten oldu bitti, onlar öne geçtiklerinde de taraf de\u011fi\u015ftiririm. Bilimde karizma beni hiç açmad\u0131, fizikçinin cool’u olmaz (Feynman diyeceklere ön cevap: Feynman geeklerin cool’uydu, bilim dünyas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda pek borusu ötmezdi be yaw [zaten tan\u0131sayd\u0131m sevmezdim herhal, büyük ihtimal… ama benim g\u0131c\u0131kl\u0131\u011f\u0131m, tersli\u011fim, kendisinin çok büyük bir olas\u0131l\u0131kla bir suçu yoktur, olmazd\u0131]).<\/p>\n Niye yazd\u0131m ben bunlar\u0131? Geçen gün bölümün koridorlar\u0131n\u0131n birinde i\u015fte \u015fu yukar\u0131daki resmi de al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131m Amerikan Fizik Derne\u011fi’nin (APS) 90larda yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 posterlerden birine gözüm tak\u0131ld\u0131. Arkada\u015flar\u0131n isimlerini not ettim, sonra da \u015fimdi neredeler ne olmu\u015flar diye aratt\u0131m. Lisa Randall Harvard Princeton, MIT ve Harvard’da çal\u0131\u015fm\u0131\u015f, herkesin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve hatta ad\u0131n\u0131 Google’a yazmaya ba\u015flay\u0131nca "Lisa Randall hot" \u015feklinde tamamland\u0131\u011f\u0131 derecede popüler bir insan olmu\u015f.<\/p>\n yukar\u0131daki resmi ald\u0131\u011f\u0131m kaynak da "Is Lisa Randall the hottest physicist alive?<\/a>" ba\u015fl\u0131kl\u0131 forum – böyle bir forumda eme\u011fi geçen arkada\u015flar\u0131 sayg\u0131yla anmak isterim (sarcasm’\u0131n Türkçesini arad\u0131k bugün, bulamad\u0131k, kinaye de\u011fil imi\u015f -Ece’yi anla\u015f\u0131lan o kadar maruz b\u0131rak\u0131yoruz ki entel dantel ebeveynler olarak, bugün kollar\u0131ndaki yara bereleri gösterip gülerek "geçen gün oynarken kendime masaj yapt\u0131m" dedi, ard\u0131ndan da "masaj yapmak" ile asl\u0131nda dü\u015fmelerini söylemek istedi\u011fini, hani öyle deniyor ya, tam aksini söylüyoruz biz de ona bazen… ah can\u0131m k\u0131z\u0131m benim…).<\/p>\n John Andersland’a gelince, o küçük bir üniversitede kalm\u0131\u015f, hala mutlu görünüyor, çoktand\u0131r güncellenmemi\u015f sitesine gitti\u011finizde heyecanla size bir yapra\u011fa nas\u0131l resminizi ç\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlat\u0131yor<\/a>, bir de vesikal\u0131k foto\u011fraf\u0131n\u0131 koymu\u015f<\/a>. Murathan Mungan koyal\u0131m m\u0131 araya, "parça" niyetine?<\/p>\n Kimdi giden kimdi kalan Bu \u015fiiri de ne zaman al\u0131nt\u0131lasam, ansam, asl\u0131nda tam tersi anlam için öne sürerim de, her seferinde unutkanlt\u0131\u011f\u0131m ters kö\u015feye yat\u0131r\u0131r beni Evvelsi gündü galiba, internet üzerinden Milliyet Sanat’\u0131n eski say\u0131lar\u0131na bak\u0131yordum ki, geçen sene, "\u015eairin Kitab\u0131" vesilesiyle yap\u0131lm\u0131\u015f bir röportaj\u0131na denk geldim<\/a>, orada da inceli\u011fini göstermi\u015f M.M. (Marilyn Manson de\u011fil, Monroe da), kendisine a\u015f\u0131k olup da kar\u015f\u0131l\u0131k veremedi\u011fi insanlara üzülüyor, ke\u015fke ben onlara a\u015f\u0131k olsayd\u0131m da kar\u015f\u0131l\u0131k görmüyor olsayd\u0131m diyor, kendinden kaynakl\u0131 üzüntü vermek yerine kendisini ac\u0131 çeken pozisyonunda görmeyi ye\u011fliyor. Ben aktar\u0131nca, "sarkazm" yap\u0131yormu\u015fum gibi oldu ama de\u011fil — misal Cezmi E. söylemi\u015f olsayd\u0131 böyle bir laf\u0131 v\u0131c\u0131k v\u0131c\u0131k olurdu ama M.M.’\u0131n samimiyetine, naifli\u011fine, inceli\u011fine inan\u0131yorsunuz.<\/p>\n Yahu ben ne diyordum, nereye geldim. \u015eimdi geç oldu (1.30), uyuyay\u0131m da, yar\u0131n gönderirim bir \u015feyler daha ekleyip art\u0131k (Whitney Bowe) \nsonra ne mi olmu\u015f, YALE mezunu, uzman dermotolojist, \u015föyle bir \u015fey:<\/p>\n bana da dert olmu\u015f. Bu yazd\u0131\u011f\u0131m yorumlar\u0131n hepsini kendi -pek de sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmayan- tahayyülümden geçirip, uydurup buralara yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 ayr\u0131ca belirtmeye gerek yoktur san\u0131r\u0131m…<\/p>\n Gelelim Zuckerberg’e. Bizim burada bir çocuk var, dahi midir bilmiyorum ama epey bir potansiyel var, ama hiç arkada\u015f\u0131 yok, ben bile çömezim olmas\u0131na ra\u011fmen pek merakl\u0131 de\u011filim görü\u015fmeye. Bilmek sevmeye yetmiyor, çekilmez bir adam. Landau da böyleymi\u015f diyorlar, önemli olan fizik, alg\u0131… ama olmuyor, hakikaten olmuyor. Zuckerberg de eminim böyle bir adamd\u0131, onunla da arkada\u015f olmak istemem, s\u0131k\u0131l\u0131r\u0131m, gerçekten de\u011fmez. Deha nas\u0131l bir \u015fey diyeceksiniz (diyecekseniz), onu da anlatay\u0131m, bu vesile ile yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda bahsetmi\u015f oldu\u011fum Noel Baba fenomenini de aç\u0131klama f\u0131rsat\u0131m olur hem, o nedenle geçelim büyük ke\u015ffime: Noel Baba hani her çocu\u011fun ad\u0131n\u0131, iyi mi kötü mü oldu\u011funu biliyor ya, asl\u0131nda öncesinde bu bilgiye sahip de\u011fil, yani ona malum olmuyor. Bu bilgiler çocu\u011fun surat\u0131nda yaz\u0131yor, bir \u015fekilde kendini manifest ediyor. Onun için bir çocu\u011fa bak\u0131p da "senin ad\u0131n Hebe, bu sene iyi \u015feyler yapm\u0131\u015fs\u0131n" demekle "sar\u0131 saçlar\u0131n, mavi gözlerin var, boyun da 1.5 metre civar\u0131nda" demek aras\u0131nda pek bir fark yok (aura). Onun ekstra duyu organlar\u0131 var (ne Noel babalar tan\u0131d\u0131m, yoktular). Deha da böyle bir \u015fey. Bir probleme bakarken, oradaki bu normalde do\u011frudan alg\u0131lanamayan \u015feyleri alg\u0131layabiliyorlar. Körler dünyas\u0131nda yap\u0131lan deneyleri dü\u015fünün bir: \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n yans\u0131d\u0131\u011f\u0131ndaki dalga boyundan bizim hop diye söyleyebildi\u011fimiz rengi ölçebileceklerdi, yar\u0131-iletkenler, multi-ferroikler vs.. vs.. Oliver Sacks’in kipatlar\u0131ndan birinde vard\u0131, iki otistik arkada\u015f\/karde\u015f, oyun olarak birbirlerine tak\u0131r tak\u0131r asal say\u0131lar\u0131 s\u0131ral\u0131yorlar s\u0131rayla. Dr. Sacks de ("Dr Seks" diye telaffuz etmemek için bunca y\u0131ld\u0131r "Saks" (Sucks) demekte oldu\u011fumu fark ettim az evvel, bu ba\u011flamda Turan’\u0131n gençli\u011finde tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Emmanuel serisini de anar\u0131m (Immanuel Kant\/Kent tabii ki, ya ne olacakt\u0131?), i\u015fte ne diyorduk, Dr. Sacks de bir cetvelden, büyük asal say\u0131lar\u0131 not al\u0131p, otistiklerin oyununa kar\u0131\u015f\u0131yor, otistikler de \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor, sonra da bozuluyorlar. Ba\u015fta dedi\u011fim konu, hani siz bir oyun uydurmu\u015ftunuz, sonra bu oyundan zevk bile almayan birileri s\u0131rf ç\u0131karlar\u0131 var \/ ya da daha fena olarak, sadece yapabildiklerinden kelli oyununuza dahil olup, üstüne bir de sizi yenmeleri olay\u0131.<\/p>\n Çok yazd\u0131m, s\u0131k\u0131ld\u0131m, bu kadar yazm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m oldu\u011fundan göndermemeye\/silmeye de k\u0131yamad\u0131m, siz kusuruma bakmay\u0131n, bir ara Nurullah Ataç’tan ac\u0131-tatl\u0131 bir deneme yollar\u0131m, öde\u015firiz. \u0130yi pazarlar (pazorlor)!<\/p>\n Poffidi pof pof.<\/p>\n \n Bildi\u011finiz, bilmedi\u011finiz, fark edip-etmedi\u011finiz üzere, bu blogda pek bilim i\u015flerinden söz açmay\u0131 tercih etmiyorum (tercihimi daha çok fütursuzca ahkamlar kesebilece\u011fim, inciler düzebilece\u011fim edebiyat ve felsefe alanlar\u0131ndan yana kullan\u0131yorum) ama gerek geçen gün Noel Baba’ya dair yapt\u0131\u011f\u0131m devrim niteli\u011findeki bir ke\u015fif, gerekse de hemen a\u015fa\u011f\u0131da payla\u015fmakta oldu\u011fum foto\u011fraf vesilesiyle daha fazla durduramad\u0131m kendimi (bir de son … Okumaya devam et “Ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve kim oldu\u011fumuza dair…”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5473"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5473\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"\/blogs\/sururi\/images\/Dr_Lisa_Randall.jpg\")
<\/center><\/p>\n
\nAsl\u0131nda giden de\u011fil
\nKaland\u0131r terkeden
\nGiden de
\nbu yüzden gitmi\u015ftir zaten<\/p>\n
\n
\n
\n(…) Ertesi günden merhaba! Whitney Bowe dedi\u011fimiz ki\u015fi, Castle’\u0131n k\u0131z\u0131n\u0131 hallice and\u0131ran, yukar\u0131da bahsi geçen STS yar\u0131\u015fmas\u0131nda bahsi geçen bir di\u011fer ki\u015fi. O zamanki hali \u015funun gibi bir \u015fey (güzelimsi inek k\u0131z figürü, nadir bulunur, en tats\u0131z \u015feylerden biridir, fenad\u0131r, kesinlikle geek de\u011fildir, geek tribünlerine oynar, ilk f\u0131rsatta level atlamaya bakar):<\/p>\n![\"\"](\"\/blogs\/sururi\/images\/whitney_bowe_2012-06-08__09_56_02.jpg\")
\n(10 parma\u011f\u0131nda 10 marifet)<\/small><\/center><\/div>\n![\"\"](\"\/blogs\/sururi\/images\/wbowe.png\")
<\/center><\/p>\n![\"\"](\"\/blogs\/sururi\/images\/lovepotionno9.jpg\")
\n Benle Georgina, ba\u015ftaki resimden 5 y\u0131l önce, 10 y\u0131l sonra<\/small><\/center>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"