B\u0131rakam\u0131yaca\u011f\u0131m bu mektuplar\u0131, benim sevgili okurum, b\u0131rakam\u0131yaca\u011f\u0131m diyorum ya, yaln\u0131z benim elimde mi sanki? ya onlar beni b\u0131rak\u0131rlarsa? Er geç b\u0131rakacaklar elbette. “Tutkular\u0131m\u0131z bizi b\u0131rak\u0131nca, biz onlar\u0131 b\u0131rakt\u0131k san\u0131r da övünürüz”<\/i> diye ac\u0131 ac\u0131 güler La Rochefoucauld. \u015eimdi bunlar\u0131 yazmakta da, yazd\u0131ktan sonra okumakta da, bana hiçbir yaz\u0131m\u0131n vermedi\u011fi bir tad buluyorum, mutlulu\u011fun ta kendisi denecek bir duygu, bir \u0131\u015f\u0131k sar\u0131yor içimi. Bana öyle geliyor ki ben bunlar\u0131 yazmak için, bunlar\u0131 yazd\u0131ran iklime ermek için do\u011fdum, ya\u015fad\u0131m; ne yapt\u0131msa, ne ettimse, bütün duygular\u0131m, bütün dü\u015füncelerim, hepsi hepsi beni bunlara haz\u0131rlamak içindi. \u015eeyh Galip bir gazelinde: “Efendimsin cihanda itibar\u0131m varsa sendendir \/ Miyan-i a\u015fikanda i\u015ftihar\u0131m varsa sendendir”<\/i> diyor, benim de yazarlar aras\u0131nda bir ad\u0131m olursa bu yeryüzünden benim de geçti\u011fim an\u0131l\u0131rsa, o ün bana bu mektuplardan gelecektir…<\/p>\n
Böyle sürer gider mi bu? Biliyorum, yak\u0131nd\u0131r, bir gün bu tad benden esirger kendini, gönlüm bu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 seçmez olur, “Aldanm\u0131\u015f\u0131m, bir hayale kap\u0131lm\u0131\u015f\u0131m, bir masalla avunmu\u015fum” derim. Yava\u015f yava\u015f m\u0131? birdenbire mi? elbette üstüme çökecek o karanl\u0131\u011f\u0131, \u015fairin: “Zulmet bizi çekmekte visale”<\/i> diye haber verdi\u011fi karanl\u0131\u011f\u0131 biricik gerçek san\u0131r\u0131m da bü\u011fünkü duygular\u0131ma, bü\u011fünkü dediklerime bir yalan, budalaca bir yalan diye bakar\u0131m. Eski ka\u011f\u0131tlar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken bu mektuplardan biri gözüme ili\u015firse: “Neymi\u015f bu? Ne diye yazm\u0131\u015f\u0131m, kime yazm\u0131\u015f\u0131m ben bunu? Böyle \u015feyler de yaz\u0131l\u0131r m\u0131ym\u0131\u015f? Bilmiyorum, tan\u0131m\u0131yorum, bana yabanc\u0131 bunlar, ben böyle dü\u015fünmü\u015f, böyle söylemi\u015f olamam!” deyip ukalaca omuz silker, at\u0131veririm, y\u0131rtar\u0131m belki de.<\/p>\n
O günkü beni gözlerimin önüne getiriyorum da nefret ediyorum ondan; içinde onu saklad\u0131\u011f\u0131 için, er geç ona varaca\u011f\u0131 için bü\u011fünkü benden de nefret ediyorum. Neden o karanl\u0131k do\u011fru olsun da benim ondan bin kat güzel bü\u011fünkü \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m do\u011fru olmas\u0131n? Ben bü\u011fün bu yaz\u0131lar\u0131n bir de\u011feri oldu\u011funu, bunlar\u0131 yazmakla bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131, beni unutturm\u0131yacak bir ürün verdi\u011fimi san\u0131yorum, bu sevinç, bu övünç yalan da bu mektuplar\u0131n bo\u015flu\u011funu, hiçli\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131m gün duyaca\u011f\u0131m üzüntüler, ac\u0131lar, yaln\u0131z onlar m\u0131 do\u011fru? Neden \u0131\u015f\u0131\u011fa inanm\u0131yoruz da yaln\u0131z karanl\u0131\u011fa inan\u0131yoruz? Sizi bilmem, sevgili okurum, siz belki gerçekten inan\u0131rs\u0131n\u0131z \u0131\u015f\u0131\u011fa. Ben inanam\u0131yorum bir türlü, gözlerim bir umutla parlasa bile parlamas\u0131 ile sönmesi bir oluyor, içimi kemirip her sevincime a\u011fusunu katan ifrit: “Al\u0131k!” diyor bana: “Nene senin umutlanmak, övünmek: Güzelmi\u015f bu yaz\u0131lar, bir de\u011feri varm\u0131\u015f, senin ad\u0131n\u0131 yerine ula\u015ft\u0131racakm\u0131\u015f!.. Gülerim senin böyle aptalca kurdu\u011fun hülyalara!.. Bu ya\u015fa geldin de anl\u0131yamad\u0131n m\u0131 daha kendini? Hiçli\u011fini, ne kadar ç\u0131rp\u0131nsan bir \u015feye yaram\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131, bir \u015fey yaratam\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 bir türlü anl\u0131yamad\u0131n m\u0131?” diyor.<\/p>\n
O ses beni ürpertiyor demiyece\u011fim. Nas\u0131l ürpertir? Bunca y\u0131ld\u0131r hep onu, yaln\u0131z onu i\u015fittim, al\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m ona, yad\u0131rgayamam. Bir gün onu duymasam, umutlu bir an\u0131mda kendini duyurmasa, birden yükselip de beni umutlar\u0131mdan çevirmese, belki o zaman ürperirim. Kim bilir belki benim as\u0131l dostum da odur. Ben ona “ifrit” diyorum; içimde onu ezmek için, ondan kurtulmak için u\u011fra\u015f\u0131yorum, ama belki de o kurtar\u0131yor beni, bana, ne yapsam be\u011fenilmiyece\u011fimi, her yaz\u0131m\u0131n, en özenerek yazd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131n\u0131n bile: “Falan gelmeseydi, \u015fu sözü söylemeseydi sen bunu yazmazd\u0131n , ondan ö\u011frendin, onun büyük de\u011feri vard\u0131, senin yoktur” diye kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak kurtar\u0131yor beni. Ama neden kurtar\u0131yor? \u0130\u015fte onu bilmiyorum.<\/p>\n
Bir \u015fey söyliyeyim mi size, benim sevgili okurum: bu mektubumu çabucak yazamad\u0131m. Kolay yazamam zaten, her yaz\u0131m k\u0131sa da olsa, saatlerce u\u011fra\u015ft\u0131r\u0131r beni. Ama bu hepsinden uzun sürdü. Okudum, kar\u0131\u015f\u0131k buldum, be\u011fenmedim. “Hat\u0131ra” üzerine birtak\u0131m sözler söylemi\u015ftim, bakt\u0131m ki onlar bu mektuba yak\u0131\u015fm\u0131yor, ba\u015fka bir mektuba b\u0131rakmak gerekti\u011fini anlad\u0131m. Y\u0131rtt\u0131m bütün yazd\u0131klar\u0131m\u0131, silmeyi sevmem, y\u0131rtar atar\u0131m. Yeniden yazd\u0131m. Sonra da dü\u015fündüm yazd\u0131klar\u0131m üzerinde. “Acaba nedir bu benim söylediklerim? Neye benziyor?” dedim. Birdenbire ne geldi akl\u0131ma, bilir misiniz? Abdülhak Hamit’e dâhi derler ya, hiç sevmem o adam\u0131n eserlerini, sevenlerin de \u015fiirden, edebiyattan hiç mi hiç anlamad\u0131klar\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131md\u0131r. “Olur meddah\u0131 adem, ne askerdir bu asker!.. \/ Kal\u0131r hayran\u0131 alem, ne le\u015fkerdir bu le\u015fker”<\/i> gibi sözleri \u015fiir san\u0131p da yazm\u0131\u015f bir kimseye, ancak gülünebilece\u011fini nas\u0131l anlam\u0131yorlar? Abdülhak Hamit’in eserleri, olsa olsa, pat\u0131rt\u0131n\u0131n, gürültünün birçok kimseleri y\u0131ld\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 gösterir. Öyle geliyor ki \u015fiirden, edebiyattan anlamak, Abdülhak Hamit’in eserlerinin bir kurugürültüden, hem de biçimsiz bir gürültüden ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakla ba\u015flar. Sevemedim bir türlü onun yazd\u0131klar\u0131n\u0131. Sevme\u011fe çal\u0131\u015ft\u0131m do\u011frusu. Ne yapay\u0131m? “Herkes be\u011feniyor, göklere ç\u0131kar\u0131yor, ben be\u011fenmiyorsam anl\u0131yamad\u0131\u011f\u0131m içindir, herkes gibi ben de anl\u0131yay\u0131m onu!” dedim. U\u011fra\u015ft\u0131m. Bir gün babama, onu pek be\u011fenmedi\u011fimi söyliyecek olmu\u015ftum, bir pay i\u015fittim, bunca y\u0131ldan sonra daha kula\u011f\u0131mdad\u0131r. Bütün çal\u0131\u015fmalar\u0131m, u\u011fra\u015fmalar\u0131m bo\u015fa ç\u0131kt\u0131, sevemedim Makber<\/i>‘i de E\u015fber<\/i>‘i de, daha bilmem neyi de sevemedim. Hay\u0131r, bence Abdülhak Hamit’e büyük bir \u015fair de\u011fil, küçük bir \u015fair de denemez, \u015fiire bir yakla\u015fmas\u0131 dahi yoktur o adam\u0131n, “Karanl\u0131k akarak cerihas\u0131ndan, \/ Emr eyledi kim karihas\u0131ndan…”<\/i> nas\u0131l söylenir bu? Buna \u015fiir yazmak demezler, \u015fiirle, kaafiye ile alay etmek derler. Dikkat edin, ne söylemi\u015fse zoraki söylemi\u015ftir, vezni, kaafiyeyi arad\u0131\u011f\u0131, sözü vezne sokmak için, kaafiye ile süslemek için çabalad\u0131\u011f\u0131 bellidir. “Ve lakin peder ah! Lakin peder, \/ O gün hep pederler bana ta’n eder.”<\/i> Uyduruyorum sanmay\u0131n, bu kadar kötüsünü uydurmak da zordur. Yan\u0131lm\u0131yorsam Sardanapal<\/i>‘dad\u0131r bu beyit… Denemez, böyle sözler söylemi\u015f adama \u015fair denemez, \u015fiire, \u015faire sayg\u0131s\u0131zl\u0131k olur.<\/p>\n
Biliyorum, birtak\u0131m hacivatlardan gene türlü sözler i\u015fitece\u011fim, bana sayg\u0131 dersi verme\u011fe kalkacaklar. Bo\u015funa yormas\u0131nlar çenelerini, beni adam edemezler, kendileri gibi adam edemezler. Abdülhak Hamit’i de be\u011fenmem, kendi yazd\u0131klar\u0131 eci\u015f-bücü\u015f \u015fiirleri de be\u011fenmem. Be\u011fenmek \u015föyle dursun, aç\u0131p da okumam bile.<\/p>\n
Ne diyordum? Hat\u0131rlad\u0131m. Bu mektubumda yazd\u0131klar\u0131m\u0131 okuyunca birdenbire Abdülhak Hamit geldi akl\u0131ma. Hani Tar\u0131k bin Zeyyad’\u0131n kendi kendine çekti\u011fi me\u015fhur söylev vard\u0131r, çocuklu\u011fumuzda bize ezberletirlerdi: “Tar\u0131k! nereden gelmi\u015f, nerede durmu\u015fsun?.. Rabbim! Bana da bir gurur gelse, o gururla yükselsem, yükselsem de sonra birdenbire dü\u015füp Zülcelalin azametini…”<\/i> Uzar gider böyle. \u0130\u015fte o söylev geldi akl\u0131ma. Benim, yaz\u0131lar\u0131m\u0131 bir türlü be\u011fenmeyi\u015fimden yak\u0131nmam\u0131, Tar\u0131k’\u0131n gönlüne biraz gurur gelmesine benzettim: “Rabbim! Ben de yaz\u0131lar\u0131m\u0131 be\u011fensem, o be\u011fenmekle böbürlensem, Bay Hamdi Tanp\u0131nar’a dönsem, sonra birdenbire akl\u0131m ba\u015f\u0131ma gelse de gerçekten büyük yazar kime derler, onu bir anlasam…”<\/p>\n
Edebiyat bütün bunlar, Tar\u0131k’\u0131n sözleri de edebiyat, benimkiler de edebiyat hatta benim dediklerimi onun dediklerine benzetme\u011fe kalk\u0131\u015f\u0131m da edebiyat, kelimenin en kötü manas\u0131yla edebiyat… Gurur yok mudur sanki Tar\u0131k’\u0131n gönlünde? “Benim gönlümde gurur yok” demek de gene gururdur. Zülcelalin azametini kavray\u0131p da kendi küçüklü\u011fünü sezecek. Lafa bak! Küçükmü\u015f, ama Tanr\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda küçükmü\u015f! Eh! Hepimiz raz\u0131y\u0131z öyle küçüklü\u011fe, öyle san\u0131yorum ki Bay Necip Faz\u0131l K\u0131sakürek dahi raz\u0131 olur…<\/p>\n
Ben de be\u011fenmezmi\u015fim yazd\u0131klar\u0131m\u0131, de\u011fersiz bulurmu\u015fum, bo\u015f dermi\u015fim onlara… “Ben kendimi be\u011fenmem”, demek de kendini be\u011fenmekten gelir. “Bende öyle bir anlay\u0131\u015f, kavray\u0131\u015f var ki kendi kendimi dahi yarg\u0131l\u0131yorum, yazd\u0131klar\u0131m\u0131n bir de\u011feri var m\u0131, yok mu, bunlar yar\u0131na kalabilecek \u015feyler midir, hepsini anl\u0131yorum. Kurban olay\u0131m akl\u0131ma, zevkimin inceli\u011fine! Benim bu anlay\u0131\u015f\u0131m, ince zevkim beni kendimi be\u011fenmekten de kurtar\u0131yor…” demektir.<\/p>\n
Buldum i\u015fte neden kurtuldu\u011fumu: içimdeki ifrit, benim belki de as\u0131l dostum olan ifrit beni, kendimi be\u011fenmekten kurtar\u0131yor. Gülerim kurtulman\u0131n böylesine! Kendimizi be\u011fenmedi\u011fimizi söylemenin de kendimizi be\u011fenmek oldu\u011funu, hem de kendimizi be\u011fenmenin en çirkini, en budalacas\u0131 oldu\u011funu anl\u0131yarak kurtulmak… Kurtulmak deyip duruyorum, ben hep kendimi anlatmaktan bir kurtulsam!<\/p>\n
Kurtulam\u0131yaca\u011f\u0131m, benim iki gözüm okurum, birer birer bütün tutkular\u0131m beni b\u0131rakacak, en övündü\u011füm, gönlümde \u0131\u015f\u0131klar yaratan duygular\u0131m dahi sönecek, hepsi, hepsi benden uzakla\u015facak, ama hep kendimi anlatmak huyu bir türlü geçmiyecek. Bir gün gelecek, bütün duygular\u0131mdan bütün dü\u015füncelerimden, ac\u0131lar\u0131mdan, sevinçlerimden, sevgilerimden, nefretlerimden bo\u015fan\u0131verece\u011fim, e\u015fyaya da insanlara da bakarken bir \u015fey sezmez olaca\u011f\u0131m, ama kendimden hep kendimi anlatmaktan silkinemiyece\u011fim. Kendi kendimle ya\u015fama\u011fa, kendimi dü\u015fünüp ara\u015ft\u0131rma\u011fa, gördüklerimden tiksinmeye, tiksindi\u011fim için de kendimi be\u011fenip övünme\u011fe mahkumum. Bundan ancak ölüm kurtar\u0131r beni…<\/p>\n
Siz be\u011fenin kendinizi, benim sevgili okurum, be\u011fenmedi\u011finizi söyliyerek, be\u011fenmedi\u011finizi sanarak de\u011fil, bunlar\u0131 hiç dü\u015fünmeden be\u011fenin kendinizi. As\u0131l alçakgönüllülük kendi kendimizi yarg\u0131lamamaktad\u0131r. Ben ona eremiyece\u011fim, kendimi kötüliyerek, yererek, kendi kendimden tiksindi\u011fimi söyliyerek, içimde yaralar açma\u011fa, her yaraya bir yara daha katma\u011fa çal\u0131\u015farak be\u011fenece\u011fim kendimi. Yani kendimi be\u011fenmeyi de kendime zehir edece\u011fim. Siz, kendinize zehir etmeden be\u011fenin kendinizi.<\/p>\n
Nurullah Ataç, 5 A\u011fustos 1951<\/p>\n
Okuruma Mektuplar \/ Prospero ile Caliban | (Gene Yaln\u0131zl\u0131k, YKY)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
B\u0131rakam\u0131yaca\u011f\u0131m bu mektuplar\u0131, benim sevgili okurum, b\u0131rakam\u0131yaca\u011f\u0131m diyorum ya, yaln\u0131z benim elimde mi sanki? ya onlar beni b\u0131rak\u0131rlarsa? Er geç b\u0131rakacaklar elbette. “Tutkular\u0131m\u0131z bizi b\u0131rak\u0131nca, biz onlar\u0131 b\u0131rakt\u0131k san\u0131r da övünürüz” diye ac\u0131 ac\u0131 güler La Rochefoucauld. \u015eimdi bunlar\u0131 yazmakta da, yazd\u0131ktan sonra okumakta da, bana hiçbir yaz\u0131m\u0131n vermedi\u011fi bir tad buluyorum, mutlulu\u011fun ta kendisi … Okumaya devam et “Kendini Be\u011fenmek”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5606"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5606"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5606\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}