{"id":5801,"date":"2014-06-11T08:37:42","date_gmt":"2014-06-11T08:37:42","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T21:00:00","slug":"leylek-leylekler-ya-da-bizim-buyuk-caresizligimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2014\/06\/11\/leylek-leylekler-ya-da-bizim-buyuk-caresizligimiz\/","title":{"rendered":"Leylek, leylekler ya da Bizim B\u00fcy\u00fck \u00c7aresizli\u011fimiz"},"content":{"rendered":"

\"leylek\"Geçen hafta çok sevdi\u011fim bir hocama, hediye olarak Bilge Karasu’nun ilk kitab\u0131 olan "Uzun Sürmü\u015f Bir Günün Ak\u015fam\u0131"n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131m. Bilge Karasu’yu da çok severim; sohbet gibi yazd\u0131\u011f\u0131ndand\u0131r m\u0131d\u0131r, o kadar kipat\u0131n\u0131 okudum, hepsi uçup gitmi\u015f. Hediye al\u0131\u015f\u0131m\u0131 vesile say\u0131p, y\u0131llardan sonra bir kez daha okumaya ba\u015flad\u0131m. Dingin, acelesi olmayan, her kelimenin tad\u0131n\u0131 ç\u0131kar\u0131rcas\u0131na, tek tek tartarcas\u0131na, neredeyse temkinli bir anlat\u0131\u015f. Bezginlik de sezdim sanki bu okuyu\u015fumda. Yeni bir ba\u015flang\u0131c\u0131 anlatan bir hikayede bezginlik tabii ki olmal\u0131. Sonlara do\u011fru, yorucu gününün ak\u015fam\u0131nda, Andronikos ba\u015f\u0131n\u0131 kumsal\u0131n ta\u015flar\u0131na yorgunlukla dayar, gökyüzüne bakmaktad\u0131r:<\/p>\n

<\/p>\n\n\n
Ba\u015f\u0131n\u0131 geriye at\u0131yor, kayaya day\u0131yor. Uyumak istemiyor. Güne\u015fin batmas\u0131na en az üç saat vard\u0131r daha. Gözünü yumarken gökten bir \u015fey geçiyor. Aç\u0131yor yeniden gözünü. <\/p>\n

\n O zaman, ilk leyle\u011fi görüyor. Çirkin, oranlar\u0131 bozulmu\u015f bir haç gibi. Uzun gagan\u0131n ucundan küçücük ba\u015fa, uzun, e\u011fri bü\u011frü boyundan tulum gibi \u015fi\u015fkin gövdeye, uzun, çöp gibi, s\u0131r\u0131k gibi, biribirinden ayr\u0131, her an gövdeden ayr\u0131l\u0131verecek, kopuverecek, yere dü\u015füverecek gibi duran iki bacaktan çocuklar\u0131n duvarlara çizdikleri resimlerdeki parmaklara benzeyen uzun, çöp parmaklar\u0131n ucuna do\u011fru sürüp giden biçimsiz bir çizgi; bu çizgiyi gövde üzerinde kesen enli, k\u0131r\u0131k k\u0131r\u0131k, gev\u015fek, yeli kesilmi\u015f yelkenler gibi kanatlar…<\/p>\n

Bu leylek, havada, dikine yükselirken, sa\u011fdaki kayal\u0131\u011f\u0131n arkas\u0131ndan birkaç leylek daha gö\u011fe a\u011f\u0131yor. Andronikos anl\u0131yor. Leyleklerin göçü bu. Her y\u0131l çocuklar\u0131n heyecanla bekledi\u011fi, büyüklerin gülerek, alay ederek seyretti\u011fi, ya\u015fl\u0131lar\u0131n, bir leylek göçü daha görmü\u015f olman\u0131n sevinciyle ac\u0131s\u0131 aras\u0131nda, k\u0131\u015f\u0131n nas\u0131l geçece\u011finin imi diye uzun uzun yorumlad\u0131klar\u0131 göç… Leylek göçü… Gene silkiniyor. <\/p>\n

\"\"<\/center><\/p>\n

Andronikos, \u015fu anda, ne çocuk, ne yeti\u015fkin, ne de ya\u015fl\u0131. <\/p>\n

Heyecan duymuyor, gülmüyor, sevinçle ac\u0131dan uzak, yorumlam\u0131yor… Yaln\u0131z hayranl\u0131k duyuyor. <\/p>\n

Ba\u015fta uçan leyle\u011fin arkas\u0131ndan gelen öbek de \u015fimdi daha yüksekte. Andronikos yerinden f\u0131rl\u0131yor, soldaki kayalara t\u0131rman\u0131yor, çak\u0131ll\u0131\u011f\u0131n öte yan\u0131na atlay\u0131p basamak basamak duran kayalar\u0131n tepesine ç\u0131k\u0131yor. Yar\u0131n üstüne do\u011fru, bütün h\u0131z\u0131 ile t\u0131rman\u0131yor, sabahleyin eri\u015fmek için bunca güçlük çekti\u011fi kayan\u0131n üzerinden biraz daha ileriye, biraz daha yükse\u011fe ç\u0131kabilmek için u\u011fra\u015f\u0131yor. Düz bir yer bulunca, leyleklerin nereden geldi\u011fini anlama\u011fa, kestirme\u011fe çal\u0131\u015f\u0131yor. <\/p>\n

O zaman, uzaktan, tepenin do\u011fuya bakan yamac\u0131n\u0131n hemen alt\u0131ndan bir leylek ordusunun yava\u015f yava\u015f ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, havaland\u0131\u011f\u0131n\u0131, yükselme\u011fe, yakla\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 görüyor. <\/p>\n

Oturuyor. Leylekler yava\u015f yava\u015f yüz oluyor, bin oluyor. Kara bir yol, adan\u0131n arkas\u0131nda alçalan güne\u015fin k\u0131zarma\u011fa ba\u015flayan \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, bir a\u011fararak, bir turuncuya vurarak, tepenin dibinden gökyüzünün orta yerine do\u011fru köprü gibi uzama\u011fa ba\u015fl\u0131yor. Leylek öbeklerinin kimi düzgün, düzenli, kimi düzensiz uçuyor kalk\u0131\u015fta. Ama sonra, gökyüzüne do\u011fru yükselirken, kendiliklerinden bir düzene giriyorlar. \u0130lk gördü\u011fü leylek \u015fimdi çok yüksekte, çok uzakta, ufac\u0131k. <\/p>\n

Yeryüzü ile gökyüzü aras\u0131ndaki köprü uzad\u0131kça uzuyor. Leylekler, bütün gökyüzünü dolduracakm\u0131\u015f gibi uçuyor. Oysa, rengi arada bir de\u011fi\u015fen \u015ferit, gitgide düzgünle\u015fiyor. Leyleklerin tak\u0131rt\u0131lar\u0131na, gürültüsüne, arada bir, mart\u0131 sesleri kar\u0131\u015f\u0131yor. Gitmedikleri, gitme\u011fi tasarlamad\u0131klar\u0131 için, leyleklere kendilerinden ne kadar ayr\u0131 olduklar\u0131n\u0131 söyler gibi ç\u0131\u011fr\u0131\u015fan mart\u0131lar\u0131n sesi…<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

\nBu aralar halim (elini avucu a\u015fa\u011f\u0131ya bakacak \u015fekilde uzat\u0131r, sa\u011fa sola dalgaland\u0131r\u0131r, duda\u011f\u0131n\u0131 büker) "(m)eh i\u015fte", pek tad\u0131m yok. Üzerimde bir y\u0131lg\u0131nl\u0131k var, nicedir atamad\u0131\u011f\u0131m. Geçen gün Bay T. (ki san\u0131yorum Bay OBM’nin de geçen günkü blog girdisinde bahsetti\u011fi ki\u015fi<\/a> olmakta) Bar\u0131\u015f B\u0131çakç\u0131’n\u0131n "Bizim Büyük Çaresizli\u011fimiz"den al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bir pasajla Ankara, nostalji ve yumurtac\u0131 üçgeninde yol al\u0131yordu<\/a>. Bar\u0131\u015f B\u0131çakç\u0131’ya geçen seneydi san\u0131r\u0131m, çok iyi niyetle ve heyecanla ba\u015flamak istedim, kütüphanede "Sinek Is\u0131r\u0131klar\u0131n\u0131n Müellifi" vard\u0131, okumaya ba\u015flad\u0131m, kendimi zorlad\u0131m, zorlad\u0131m, zorlad\u0131m… olmad\u0131. K\u0131smet nispet.<\/p>\n

Bizim büyük çaresizli\u011fimiz ba\u015fl\u0131kta akl\u0131ma geldi, kitapla asl\u0131nda pek bir alakas\u0131z yok(tur herhalde) \u015fimdi diyeceklerimin. Biz çocukken filmler iki \u015fekilde biterdi: ya Arnold ya da bir ba\u015fka kasl\u0131 arkada\u015f kötü adam\u0131n omurili\u011fini bedeninden ay\u0131r\u0131rd\u0131, bu herkese ders olurdu, ya da daha \u015f\u0131k, "entel" filmlerin sonunda filmin ba\u015f\u0131ndan beri aralar\u0131ndaki elektriklenmeye \u015fahit oldu\u011fumuz k\u0131z ve o\u011flan, binbir kovalamacan\u0131n ard\u0131ndan herkesi kand\u0131ran kötü yöneticilerin as\u0131l niyetlerini aç\u0131klad\u0131\u011f\u0131 kay\u0131tlar\u0131 bütün TV kanallar\u0131nda yay\u0131nlamay\u0131 becerir, bu kötü, ç\u0131karc\u0131, bencil, hilekar, düzenbaz, \u015föyle, böyle adamlar\u0131n ipini pazara ç\u0131kar\u0131rd\u0131. Dünyan\u0131n dört bir yan\u0131nda halk ekranlar ba\u015f\u0131nda \u015fok olmu\u015f bir halde bunlar\u0131 izler ve film burada, bu zafer an\u0131nda biterdi. Bize de bundan sonras\u0131n\u0131n mutlu, tozpembe günlerini dü\u015flemek kal\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Öyle olmuyormu\u015f me\u011fer, onu ö\u011frendim. Gerçi daha evvelden de de\u011finmi\u015ftim<\/a>: modern zamanlar, post-modern alg\u0131, herkes hakl\u0131, herkes kahraman, herkesin hakl\u0131 bir sebebi, bir aç\u0131klamas\u0131 var sorsan\u0131z (benim bile! Yani ba\u015fkalar\u0131na laf ederken bile, bunu bir ele\u015ftiri olarak de\u011fil de bir saptama olarak yapmaya çal\u0131\u015f\u0131yorum arka planda, kar\u0131nca karar\u0131nca \/ hem ne demi\u015f ennnn entelektüelimiz: "Teoride iyi bir insan\u0131m" (güzelonlu<\/a>)). [Alakas\u0131z olacak ama söylemeden de geçemeyece\u011fim: ben bunlar\u0131 yazarken, arka planda "Badly Drawn Boy"un ad\u0131n\u0131n \u015fimdi "bu ne be! yeter ama!" diyerek durdurmak üzere yöneldi\u011fim müzik listemden gördü\u011füm üzere  "Pissing in the Wind" olan \u015fark\u0131lar\u0131 çal\u0131yordu. Neden \u015fark\u0131 söyleyemeyen insanlar \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131, söylemek de\u011fil ama, ba\u015fkalar\u0131na da dinletmek ister?].<\/p>\n

Haydi en kötüde oldu\u011fumuzu dü\u015fünelim art\u0131k. "Bundan kötüsü olamaz" diyelim, rahatlayal\u0131m, "demek buymu\u015f…", bundan sonras\u0131 küçük varyantlar. Modern zamanlar.<\/p>\n

\n—————————-
\nAndronikos gibi ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131p gidece\u011fimiz bir ada yok, ada olsa yeni ba\u015flang\u0131çlar için yorulmu\u015fuz art\u0131k, leylekler gitsinler, b\u0131rak.
\n<\/em>

<\/p>\n
\"\"<\/p>\n

\n<\/em>Leylek göç yollar\u0131 – Kaynak: <\/em>Environmental pollution and biodiversity \/ Ekaterina Batchvarova<\/em><\/a>‘n\u0131n al\u0131nt\u0131lamas\u0131 eliyle art\u0131k olmayan <\/em>www.poland.pl\/spec\/storks<\/em><\/a> sayfas\u0131 imi\u015f.<\/em><\/small><\/div>\n

\n<\/center>
\nGene dald\u0131m, as\u0131l diyece\u011fim \u015feyleri demeyi unuttum: Leylekleri severim ben, san\u0131r\u0131m sevmeyen yoktur, bilmiyorum. Yap\u0131 Kredi Bankas\u0131’n\u0131n eskiden simgesi çat\u0131ya tünemi\u015f leylekti yanl\u0131\u015f hat\u0131rlam\u0131yorsam — \u015fimdi gittim bakt\u0131m, mevcut logosu da leylekmi\u015f hala — e\u011fer öncesini biliyorsan\u0131z leyle\u011fi ç\u0131karabilirsiniz. Galiba Türkiye’ye döndükten sonra \u0130stanbul-Ankara aras\u0131 yolculuklarda bir ya da iki kez leyle\u011fi havada gördüm ama bilinçli olarak (nas\u0131l bir anlam içinde kullanmaktaysam!) son görü\u015füm \u0130spanya’n\u0131n Rioja bölgesindeki bir köy olan Sajazarra’ya (Emma’lar\u0131n köyü idi, Nergis Han\u0131m’\u0131n köy çe\u015fmesinin muslu\u011fu ile ilgili yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fu girdisinde<\/a> de bahsi geçer) giderken aktarma yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kasaban\u0131n belediye binas\u0131n\u0131n (\/kilisesinin de olabilir) kulesinin tepesine yuva yapm\u0131\u015fken idi — bir saniye beklerseniz gidip ar\u015five bakay\u0131m foto\u011fraf\u0131n\u0131 çekmi\u015f miyim diye, hemen geliyorum… (ayak sesleri uzakla\u015f\u0131r, ileriden bir kap\u0131 aç\u0131lma g\u0131c\u0131rt\u0131s\u0131 duyulur…) Bulamad\u0131m, ak\u015fam eve gidince bakar\u0131m yeniden, olmas\u0131 laz\u0131m. <\/p>\n

==== sonradan giri\u015f ==== aç ==
\n

\n<\/em><\/div>\n

Eve gelir gelmez eski klasörleri açt\u0131m, resimleri de çok u\u011fra\u015fmadan buldum (bu kolayl\u0131kta Nergis Han\u0131m’\u0131n ilgili blogundan tarihi saptam\u0131\u015f olmam\u0131n da büyük katk\u0131s\u0131 vard\u0131, ama bundan sonras\u0131 için kendime ve tüm dünyaya not: Birilerine, bir yerlere foto\u011fraf gönderece\u011finiz zaman, ad\u0131n\u0131 tümüyle de\u011fi\u015ftirmeyin: E\u011fer foto\u011fraf\u0131n dosyas\u0131n\u0131n ad\u0131 "100_4545.JPG" ise ve bu "leylekler.JPG" olacaksa, öyle olmas\u0131n da, "leylekler_100_4545.JPG" olsun, sonras\u0131nda bulmak gerekirse büyük kolayl\u0131k sa\u011fl\u0131yor…)<\/p>\n

Birincisi resmin kendisi, ikincisi ilgili k\u0131sm\u0131n zoomlanm\u0131\u015f hali; alt\u0131na da google maps’ten Haro’daki o yeri saptay\u0131p sokak görüntüsünü apartt\u0131m (Google Maps, ba\u011flant\u0131 verse de<\/a>, street view’a vermiyor, o yüzden siz de benim gibi görmek istiyorsan\u0131z sar\u0131 adam\u0131 "Estación de Autobuses de Haro"nun civar\u0131na b\u0131rak\u0131p, sa\u011fa sola bak\u0131nman\u0131z gerekiyor). Haro, Rioja bölgesinin ba\u015fkenti (ba\u015fkent dediysem tabii ki bölgesel anlamda – yoksa 10000 nüfusu var), Bilbao’dan oraya otobüsle gitmi\u015ftik, oradan da sevgili Sofia’n\u0131n annesi, Emma’n\u0131n anneannesi Adelina bizi arabayla al\u0131p Sajazarra’ya götürmü\u015ftü… Ahh ah!.. Haro’ya bir kere de Manularla, hem de tam ba\u011fbozumunu takiben gidecektik…<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"
\n Haro – Rioja bölgesinin ba\u015fkenti. http:\/\/goo.gl\/maps\/ZHqHW<\/a><\/small><\/center><\/p>\n

\n

==== sonradan giri\u015f ==== kapa ==<\/em><\/div>\n

\n\u015eimdi böyle buruk, nostaljik gidiyorum diye Ahmet Ha\u015fim \/ "Gurabahane-i Laklakan" filan girmeyece\u011fim, merak etmeyin, ama leyleklerden hareketle bal\u0131kç\u0131la (kingfisher) da de\u011finmeden geçemeyece\u011fim. Delft’teki evce\u011fizimizin (Oostsingel’daki) az ilerisindeki \u0130nek Kap\u0131s\u0131 Köprüsü’nün (Koepoortbrug) orada ya\u015fayan bir bal\u0131kç\u0131l vard\u0131 (tam cinsi "büyük mavi bal\u0131kç\u0131l<\/a>" imi\u015f – ayr\u0131ca ben onu \u0130ngilizce’de y\u0131llar y\u0131llar y\u0131llard\u0131r "kingfisher" sanard\u0131m me\u011ferse "great blue heron" imi\u015f, kingfisher deseniz karnavaldan yeni ç\u0131km\u0131\u015fa benzer koca kafal\u0131 bir \u015fey imi\u015f!), ne kadar asil, ne kadar vakur bir yarat\u0131kt\u0131 o! (tyger! tyger!) onu hat\u0131rlad\u0131m; dilimizde all\u0131 turna diye türkülere geçmi\u015f uzun bacakl\u0131lar\u0131n da "bildi\u011fimiz" flamingolar olduklar\u0131n\u0131, seneler evvel sevgili Betül’e "frambuaz"la ilgili bir \u015fey sordu\u011fumu ve onun verdi\u011fi yan\u0131ta ek olarak "ama neden ahududu<\/em> gibi güzel bir ad\u0131 varken frambuaz diyorsun?" \u015feklinde bir soru sorup beni de bu güzelli\u011fe uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve daha birtak\u0131m ba\u015fka \u015feyleri de… \u015eair (Ba\u015fo) ne de güzel demi\u015f: "Neler getirir, neler \/ insan\u0131n akl\u0131na \/ \u015fu açan kiraz çiçe\u011fi!" (asl\u0131 haiku ama ben ezberimden yazd\u0131m).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Geçen hafta çok sevdi\u011fim bir hocama, hediye olarak Bilge Karasu’nun ilk kitab\u0131 olan "Uzun Sürmü\u015f Bir Günün Ak\u015fam\u0131"n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131m. Bilge Karasu’yu da çok severim; sohbet gibi yazd\u0131\u011f\u0131ndand\u0131r m\u0131d\u0131r, o kadar kipat\u0131n\u0131 okudum, hepsi uçup gitmi\u015f. Hediye al\u0131\u015f\u0131m\u0131 vesile say\u0131p, y\u0131llardan sonra bir kez daha okumaya ba\u015flad\u0131m. Dingin, acelesi olmayan, her kelimenin tad\u0131n\u0131 ç\u0131kar\u0131rcas\u0131na, tek tek … Okumaya devam et “Leylek, leylekler ya da Bizim B\u00fcy\u00fck \u00c7aresizli\u011fimiz”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5801"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5801"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5801\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}