{"id":5922,"date":"2015-02-28T22:11:52","date_gmt":"2015-02-28T22:11:52","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T21:00:00","slug":"erdim-erecegim-eriyorum-ya-da-kaynama-noktam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2015\/02\/28\/erdim-erecegim-eriyorum-ya-da-kaynama-noktam\/","title":{"rendered":"erdim erece\u011fim eriyorum ya da kaynama noktam…"},"content":{"rendered":"

Oldu epey, Vonnegut’un… — bakt\u0131m \u015fimdi, 18 Ocak’taki giri\u015fte bahsetmi\u015fim (Bebek Jane’e ne oldu? (Haberler, havadisler… atl\u0131 süvari)<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 giri\u015f):<\/p>\n

\n\n\n
Bir sürü \u015feyden bahsedecektim, yine unuttum, akl\u0131mda bir tek David Lynch’in ‘\u0130kiz Tepeler’e 2016’da tekrardan (ve ba\u015ftan) ba\u015flayaca\u011f\u0131 haberi kald\u0131; bir de Bahar’\u0131n müzik\/resim blog giri\u015fi üzerinden kendi hakk\u0131mda yazacaklar\u0131m, bir de Kurt Vonnegut’un beni hakikaten sarsan bir mezuniyet konu\u015fmas\u0131 ("How Music Cures Our Ills (and there are lots of them)", Do\u011fu Washington Üniversitesi, Spokane, Wahsington – 17\/04\/2004 \/\/ Bunun çevirisini de ald\u0131m (April Yay\u0131nlar\u0131, çev. Algan Sezgintüredi, 2014) ama hiç be\u011fenemedim, o yüzden bir de ben çevirecektim ilgili konu\u015fmay\u0131); Doris Lessing’in "To Room Nineteen"deki hikayeler ve kendimin \u015fimdiki hali hakk\u0131nda yazacakt\u0131m sonra… listeledikçe hat\u0131rl\u0131yorum ama sanki bir tane daha vard\u0131. Neyse, i\u015fte vard\u0131 bir sürü \u015fey, onlar\u0131 da ba\u015fka bir giri\u015fe yazar\u0131m, blog benim de\u011fil mi a!<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<\/div>\n

\ndemi\u015fim en son, bugün bir kitap (bir ihtimal "anachronism" terimini bulurum diye Frans\u0131z Te\u011fmeninin Kad\u0131n\u0131’na dikkatimi çeken "Postmodernizm ve Sinema" kitab\u0131n\u0131 ar\u0131yordum — bunun muhabbetini de Bahar’\u0131n ilgili giri\u015finin yorumlar k\u0131sm\u0131nda<\/a> bulabilirsiniz) ararken, gene Vonnegut’un çevirisiyle göz göze gelirken hat\u0131rlad\u0131m.<\/p>\n

Ben iyi bir insan de\u011filim, kendimi iyi bir insan zannetsem de baz\u0131 baz\u0131, de\u011filim (yok \u0131srar etmeyin, te\u015fekkür ederim, gelmeden önce arkada\u015flarla bir \u015feyler yemi\u015ftim). Vonnegut gibi bir adam bile içindeki iyimserli\u011fi kaybetmemi\u015f. "\u0130nsanl\u0131k bunca y\u0131ld\u0131r sadece bir güzel dü\u015fünce üretebildi, o da ‘affedin’ oldu.." diyor. Hay\u0131r, böyle demiyor, do\u011fal olarak daha güzel, daha etkileyici söylüyor (geçen giri\u015fte çeviriye o kadar laf etmi\u015fiz, \u015fimdi gecenin bu saati mecbur kald\u0131k, iyi mi, böyle olur i\u015fte Sururi Efendi..):<\/p>\n

(Spokane konu\u015fmas\u0131n\u0131n metnini daha sakin, dingin, çevirmeye yatk\u0131n bir günüme b\u0131rak\u0131p, \u015fimdi i\u015fin kolay\u0131na kaç\u0131yor ve do\u011frudan Dan Wakefield’in sunu\u015fundan ve ba\u015fka konu\u015fmalardan ilgili yerleri apart\u0131yorum\/biraz da kolaj)<\/p>\n

\n\n\n
Öyle ak\u0131ll\u0131y\u0131m ki, dünyan\u0131n sorunu nedir, biliyorum. Herkes sava\u015flar\u0131m\u0131z s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda ve dünyan\u0131n her yan\u0131nda sürüp giden terör sald\u0131r\u0131lar\u0131nda, "Nedir mesele?" diye soruyor.<\/p>\n

Mesele, lise ö\u011frencileri ve devlet ba\u015fkanlar\u0131 dahil hemen herkesin, neredeyse dört bin y\u0131l önce ya\u015fam\u0131\u015f Babil Kral\u0131 Hammurabi’nin yasalar\u0131na boyun e\u011fmesidir. Ayn\u0131 yasalar\u0131n yank\u0131s\u0131n\u0131 Eski Ahit’te de görebilirsiniz. Peki, haz\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?:<\/p>\n

"Göze göz; di\u015fe di\u015f."<\/p>\n

\u0130zledi\u011finiz bütün kovboy ve gangster filmlerinin kahramanlar\u0131 da dahil, Hammurabi Yasalar\u0131’na boyun e\u011ferek ya\u015fayan herkes için verilmi\u015f kati emir, gerçek yahut hayali her türlü zarar\u0131n intikam\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 gere\u011fidir.<\/p>\n

\u0130ntikam intikam\u0131, intikam\u0131n intikam\u0131, intikam\u0131n intikam\u0131n\u0131n intikam\u0131n\u0131 getirir ve bugünün uluslar\u0131n\u0131 binlerce y\u0131l öncesinin barbar kabilelerine ba\u011flayan, kesintisiz bir ölüm ve y\u0131k\u0131m zinciri yarat\u0131r.<\/p>\n

Liderlerimizi ya da ba\u015fka uluslar\u0131n liderlerini her hakaret veya zarara intikamc\u0131, \u015fiddetli kar\u015f\u0131l\u0131k vermekten hiç cayd\u0131ramayabiliriz. Bu Televizyon Ça\u011f\u0131’nda \u015fovmenli\u011fin, köprüydü, karakoldu, fabrikayd\u0131 vesaire patlatarak filmlerle rekavate dalman\u0131n çekicili\u011finden uzak duramayacaklard\u0131r.<\/p>\n

Ama hiç de\u011filse \u015fahsi hayatlar\u0131m\u0131zda,iç dünyam\u0131zda hastal\u0131kl\u0131 e\u011flenceden, \u015fu ya da bu ki\u015fiyle veya bilmem hangi grupla yahut \u0131rk ve ülkeyle hesapla\u015fma co\u015fkusundan uzakla\u015fmay\u0131 ö\u011frenebiliriz.<\/p>\n

\u0130\u015fte o zaman, bize kar\u015f\u0131 i\u015flenen suçlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z için kendi suçlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dileyebiliriz. Çocuklar\u0131m\u0131za ve torunlar\u0131m\u0131za ayn\u0131n\u0131 ö\u011fretebiliriz, böylece onlar da kimseye tehdir olu\u015fturmazlar.<\/p>\n

Tamam?<\/p>\n

Amin.<\/p>\n

Merhamet göstermek, \u015fimdiye dek akl\u0131m\u0131za gelen tek iyi fikir gibi görünüyor bana. Belki günün birinde bir ba\u015fka iyi fikir daha gelir akl\u0131m\u0131za, o zaman iki iyi fikrimiz olur.<\/p>\n

——————-<\/p>\n

Vonnegut dönemin, gençlik kültüründe di\u015fe dokunur hiçbir \u015fey bulamayan yeti\u015fkinlerinden de\u011fildi. "Sanatç\u0131n\u0131n i\u015flevi, insanlar\u0131n hayattan daha fazla ho\u015flanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r," yazm\u0131\u015ft\u0131 ve "peki, bunu yapan\u0131 gördünüz mü?" sorusuna, "Evet, the Beatles," yan\u0131t\u0131n\u0131 vermi\u015fti.<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<\/div>\n

\nEmir sever Vonnegut’u, benim de ondan ö\u011frenmi\u015fli\u011fim vard\u0131r. Geçen gün de Emir’le yaz\u0131\u015ft\u0131k, oh ne güzel, ilaç gibi geldi. Neyse, ne diyordum, evet, ben pek iyi bir insan say\u0131lmam. Ba\u015fka ne diyecektim? Doris Lessing ODTÜ’de \u015fimdi, ondan ilgili k\u0131sm\u0131 al\u0131nt\u0131layamam (ama The Temptation of Jack Orkney seçkisine k\u0131yaslay\u0131nca, To Room Nineteen çok sönük kald\u0131 hakikaten), ah, Bahar, Resim\/Müzik: <\/p>\n

(geç oldu ama hiç olmayacak bu gidi\u015fle, o yüzden iki kalem yaz\u0131p çizivereyim)
\nKendimi ne zaman anket vs. okuyor bulsam, hemen ben de kendimce cevaplamak isterim sorular\u0131, kendim sorar\u0131m, kendim cevaplar\u0131m, gül gibi geçinip giderim. Geçenlerde Bahar, müzikle aras\u0131 iyi olan bir arkada\u015f\u0131ndan rica etmi\u015f<\/a>: ona (sanal ortamdan) bir dolu  tablo yollay\u0131p, hangi müzikleri hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015f, o da bir güzel yan\u0131tlam\u0131\u015f. Yaz\u0131n\u0131n sonunu getiremedim kendime k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131mdan, o derece diyeyim, sebebini de sormay\u0131n, kalbinizi k\u0131rar\u0131m. Zaten geçen gün Turan yüzünden Chinawoman’\u0131n gerçekten de bir bayan oldu\u011funu ö\u011frenip dumurlara u\u011frad\u0131m; ben de onun çocuksu naifli\u011fini Tindersticks’in Chocolate’\u0131n\u0131 dinletip bozguna u\u011fratarak intikam\u0131m\u0131 ald\u0131m (halbuki iyi bir insan olsam "Another Night In"i dinletirdim, misal, de\u011fil mi?).<\/p>\n

Resim koymak çok mu \u015fart? Dün y\u0131lda bir ba\u011fland\u0131\u011f\u0131m Facebook’a resim bombalad\u0131m, içim d\u0131\u015f\u0131m resim oldu, imgelem imgelem… Kemal de lise mezuniyet partisinden bir dolu resim göndermi\u015f, bir tanesini çok be\u011fendim (very like, thumby up)…<\/p>\n

\"\"
\n1994, solda Burçin, sa\u011fda Kemal, ortada ben(17)<\/p>\n

<\/small><\/small><\/div>\n

<\/p>\n

Dükkan\u0131 kapat\u0131p gitmi\u015ftim ki, Bahar’a söyleme sözü verip de, sonra tutmad\u0131\u011f\u0131m bir \u015fey geldi: Goya’n\u0131n "El Sueño de razón produce monstruos" laf\u0131… \u015eöyle bir \u015fey hatta, buyrun, göstereyim:<\/p>\n

 <\/p><\/div>\n

<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

<\/p>\n

\n\u015fekil bu. (Herhalde) \u0130lk olarak, Bahar’\u0131n blogunda Espanyolca’s\u0131 ile al\u0131nt\u0131lan\u0131rken görmü\u015ftüm. Geçen gün Tivayt\u0131r (Laynuks’un küçük k\u0131z karde\u015fi olur kendileri), "aaa, bak Bahar’\u0131n envai çe\u015fit hesab\u0131ndan bir de kendi ad\u0131ylasan\u0131yla bir hesab\u0131 da varm\u0131\u015f" dediydi de, oray\u0131 aç\u0131nca bir bakt\u0131m \u0130ngilizce’si kar\u015f\u0131mda duruyor: "The sleep of the reason produces monsters". Bir garip oldum, bir garip oldum, \u015föyle bir yutkundum. Nitekim:<\/p>\n

Espanyolca’da (asl\u0131nda "\u0130spanyolca" derim ama \u015fimdi artistlik yapay\u0131m estedim) ‘sueño’ kelimesinin iki anlam\u0131 var: biri ‘uyku’; di\u011feri ise ‘rüya’. Uyumak fiili "dormir" (mesela "Uyuyorum" : "Duermo"). "Uykum var" için "tengo sueño" diyorlar, buradaki "tengo", "tener" fiilinin 1. tekil \u015fahsa çekilmi\u015f hali, anlam\u0131 da \u0130ngilizce’deki "to have" yani "sahip olmak", yani neredeyse Türkçe’yle birebir anlam ç\u0131k\u0131yor: "uykum var". Martin Luther, "Bir hayalim var"\u0131 \u0130spanyolca söylemek isteseydi, "uykum var" zannedilmesin diye, "Tengo un<\/em> sueño" diyecekti. Gündelik konu\u015fmada "uyku", nesne olarak hemen hiç kullan\u0131lm\u0131yor — ya uyuyorsunuz ("dormir"), ya da uykunuz var ("tener sueño"). Hal böyle olunca, ben de \u0130spanyolca’y\u0131 aman efendim çok bilince, Goya’n\u0131n o laf\u0131n\u0131 ilk gördü\u011fümde "Akl\u0131n rüyas\u0131 canavarlar yarat\u0131r" diye alg\u0131lam\u0131\u015ft\u0131m, ho\u015fuma da gitmi\u015fti. Halbuki ayn\u0131 \u015feyi "akl\u0131n uykusu canavarlar yarat\u0131r" diye okuyunca, anlam ne de çok de\u011fi\u015fiyor, de\u011fil mi! (ke\u015fke tek derdimiz bu olsa bu arada!). Ben ak\u0131l gibi gerçekçi bir \u015feyin hayallerinin gerçekd\u0131\u015f\u0131 \u015feylere yol açt\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015fte diyalektik, i\u015fte taraftar, ying-yang (yok, ying-yang benzetmesi do\u011fru olmad\u0131, geri ald\u0131m), gölge\/\u0131\u015f\u0131k falan filan… Halbuki Bahar ve Bengü ve bütün internet: "akl\u0131n uykusu" (yani "lapse of reason", yani "akl\u0131n o bir anl\u0131k\/bir sürelik yoklu\u011fu…") olarak alg\u0131lam\u0131\u015flar, yani kötü bir \u015fey gibi. Bahar’a bunu belirttim, Nerea’ya da bilirki\u015fi olarak dan\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131 da ve kendisine hemen dönece\u011fimi de. Nerea’yla her gün yaz\u0131\u015f\u0131yoruz, pek de ipucu vermeden sordum, o da benim gibi dü\u015fündü\u011fünü gösteren bir yan\u0131t verdi, Bahar’a Nerea’n\u0131n da benim gibi dü\u015fündü\u011fünü yazmad\u0131m, bilmiyorum neden, büyük ihtimalle benim tembelli\u011fimden, bir ihtimal Nerea ile bu konudaki ilerleyen tart\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n sonucunda, alg\u0131 cinsinin (mavi üzerine siyah m\u0131 yoksa beyaz üzerine alt\u0131n m\u0131 — \u015fimdi bunu yazd\u0131m ya, kesin iki hafta sonra bakt\u0131\u011f\u0131mda ne demek istedi\u011fimi unutmu\u015f olup \u015fa\u015f\u0131raca\u011f\u0131m, o yüzden müsadenizle göndermeyi aç\u0131k edeyim: http:\/\/xkcd.com\/1492\/<\/a> ) – siz hala okuyor musunuz kuzum bunlar\u0131 bu arada? neyse, i\u015fte alg\u0131 cinsinin ki\u015fi bazl\u0131 su boyas\u0131 oldu\u011fundan falan dem vurduk (yine dü\u015fürdüm cümleyi, de\u011fil mi?). 8P Ama Goya bizim gibi dü\u015fünmemi\u015f zira ileride benim böyle dü\u015fünece\u011fimi bildi\u011finden, Woody Allen \/ Marshall MacLuhan misali, aç\u0131k aç\u0131k aç\u0131klamas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f: "La fantasía abandonada de la razón produce monstruos imposibles: unida con ella es madre de las artes y origen de las maravillas." bu da bana kapak olmu\u015f ("La fantasia abandonada de la razón…" : "Akl\u0131n terk etti\u011fi hayal…"). \u0130\u015fte Bahar, böyle böyle… Bir de üç (4?) hafta \u0130stanbul’dayken Bengü’yü cuma günü 14:00 gibi, o toplant\u0131dayken arayacakt\u0131m, üç cumad\u0131r \u0131skal\u0131yorum, ona can\u0131m s\u0131k\u0131l\u0131yor…<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oldu epey, Vonnegut’un… — bakt\u0131m \u015fimdi, 18 Ocak’taki giri\u015fte bahsetmi\u015fim (Bebek Jane’e ne oldu? (Haberler, havadisler… atl\u0131 süvari) ba\u015fl\u0131kl\u0131 giri\u015f): Bir sürü \u015feyden bahsedecektim, yine unuttum, akl\u0131mda bir tek David Lynch’in ‘\u0130kiz Tepeler’e 2016’da tekrardan (ve ba\u015ftan) ba\u015flayaca\u011f\u0131 haberi kald\u0131; bir de Bahar’\u0131n müzik\/resim blog giri\u015fi üzerinden kendi hakk\u0131mda yazacaklar\u0131m, bir de Kurt Vonnegut’un beni hakikaten … Okumaya devam et “erdim erece\u011fim eriyorum ya da kaynama noktam…”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5922"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5922"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5922\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}