{"id":5973,"date":"2015-06-05T00:07:28","date_gmt":"2015-06-05T00:07:28","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T21:00:00","slug":"beyaz-balina-okyanusta-kivrila-kivrila-yuzuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2015\/06\/05\/beyaz-balina-okyanusta-kivrila-kivrila-yuzuyor\/","title":{"rendered":"beyaz balina okyanusta k\u0131vr\u0131la k\u0131vr\u0131la y\u00fcz\u00fcyor&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Bug&uuml;n Moby Dick&#8217;i bitirdim. Moby Dick, <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5Zyv6YHR_UE\">Dickus Mobius<\/a>. <\/em>Y\u0131llar y\u0131llar evvel bir kere \u0130ngilizce&#8217;sine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m, ba\u015f\u0131ndan &ouml;teye ge&ccedil;ememi\u015ftim, bu sefer M&icirc;na Urgan &amp; Sabahattin Eyubo\u011flu sa\u011folsunlar, elimden tutup, kar\u015f\u0131ya ge&ccedil;irdiler beni. Asl\u0131nda b&ouml;yle entel dantel bir giri\u015fe Monty Python ref.&#8217;iyle ba\u015flamak pek do\u011fru olmad\u0131 ya, neyse, ilerleyen sat\u0131rlarda ciddiyetimize b&uuml;r&uuml;n&uuml;r&uuml;z elbet. Daha do\u011fru olarak \u015fu al\u0131nt\u0131yla ba\u015flamal\u0131yd\u0131m (kitab\u0131n hemen ba\u015flar\u0131ndan, 270. sayfadan):<\/p>\n<p><em>&Ouml;nemli g&ouml;rd&uuml;\u011f&uuml;m birka&ccedil; \u015feyden daha s&ouml;z etmek i&ccedil;in buradan iyi bir yer bulamam san\u0131yorum. Bunlar bas\u0131l\u0131p kitaba girince, bu Beyaz Balina &ouml;yk&uuml;s&uuml;n&uuml;n ve hele sonundaki y\u0131k\u0131m\u0131n ola\u011fanl\u0131\u011f\u0131na herkesin akl\u0131 daha iyi yatacakt\u0131r bana kal\u0131rsa. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bu y&uuml;rekler ac\u0131s\u0131 olay &ouml;yle inan\u0131lmaz bir \u015feydir ki, do\u011frulu\u011funu kan\u0131tlamak i&ccedil;in &#8211; sanki uydurmaym\u0131\u015f gibi- ayr\u0131ca u\u011fra\u015fmak gerekir. KAral\u0131lar\u0131n &ccedil;o\u011fu, d&uuml;nyan\u0131n en basit, en elle tutulur kimi harikalar\u0131ndan &ouml;yle habersizdirler ki, balina avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tarihe ge&ccedil;mi\u015f ya da ge&ccedil;memi\u015f birka&ccedil; olay\u0131n\u0131 anlatmazsak, belki de Moby Dick&#8217;i korkun&ccedil; bir masal, ya da daha k&ouml;t&uuml;s&uuml;, bir d&uuml;\u015f&uuml;nceyi anlatmak i&ccedil;in uydurulmu\u015f &ccedil;irkin, canavarca bir alegori say\u0131p dudak b&uuml;kerler bize.<\/em><\/p>\n<p>Akl\u0131n\u0131za hemen de Tolkien&#8217;in (Y&uuml;z&uuml;klerin Efendisi&#8217;nin ikinci bask\u0131s\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 &ouml;ns&ouml;zdeki):<\/p>\n<p><em>I cordially dislike allegory in all its manifestations, and always have done so since I grew old and wary enough to detect its presence. I much prefer history, true or feigned, with its varied applicability to the thought and experience of readers. I think that many confuse &#8216;applicability&#8217; with &#8216;allegory&#8217;; but the one resides in the freedom of the reader, and the other in the purposed domination of the author.<\/em><\/p>\n<p>laf\u0131 gelmiyor mu? Peygamberli\u011fin \u015fartlar\u0131ndan biri yapt\u0131\u011f\u0131 mucizenin kendisini red etmesi olarak sayarlar (yani adam ta\u015f\u0131 konu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;yleyip, &uuml;st&uuml;ne konu\u015fturdu\u011fu zaman dile gelen ta\u015f ona &quot;sen peygamber de\u011filsin&quot; derse, karizma &ccedil;iziliyor), i\u015fte bu da b&ouml;yle bir \u015fey (&quot;<em>hani bir g&uuml;n dalar ya insan&#8230;&quot; &#8211; bu aralar Zeki M&uuml;ren&#8217;le Erol Evgin aras\u0131nda gidip geliyorum diyece\u011fim ama de\u011fil, Tanju Okan&#8217;\u0131n &quot;<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=UDHxuVbr02s\">G&uuml;l&uuml;nce g&ouml;zlerinin i&ccedil;i g&uuml;l&uuml;yor<\/a>&quot; yorumunu yeni ke\u015ffedip ba\u011fland\u0131m onlardan m&uuml;sade isteyip, Halit K\u0131van&ccedil; pazarlar\u0131 Radyo NTV&#8217;de 10:30&#8217;da program yap\u0131yor, ka&ccedil;\u0131rmay\u0131n, orada dinledim ben de<\/em>). Yazarlar\u0131 alegori de\u011fil demi\u015f, daha ne olsun, de\u011fil mi ya! Biliyorsunuz, Moby Dick&#8217;in, Ahab&#8217;\u0131n asl\u0131nda neler neleri temsil etti\u011fine dair on bin yorum var, hatta M&icirc;na Urgan &ouml;ns&ouml;zde bahsetmi\u015fti san\u0131r\u0131m, bir saniye&#8230;<\/p>\n<p><em>G&ouml;r&uuml;yoruz ki, Melville, Moby Dick&#8217;in Kaptan Ahab i&ccedil;in tam neyi simgeledi\u011fini burada a&ccedil;\u0131k&ccedil;a anlatm\u0131\u015f; hatta kitab\u0131n\u0131n ba\u015fka bir yerinde, Beyaz Balina&#8217;n\u0131n bir alegori olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s&ouml;ylemi\u015ftir. Gelgelelim Moby Dick &ccedil;a\u011f\u0131m\u0131za yeni bir &quot;mythos&quot; katt\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in, her ele\u015ftirmen onun de\u011fi\u015fik bir yorumunu yapm\u0131\u015ft\u0131r: &Ouml;rne\u011fin Van Wyck Brooks&#8217;a g&ouml;re, Moby Dick, Beowulf destan\u0131ndaki canavar Grendel gibi, do\u011fan\u0131n yaban g&uuml;&ccedil;lerinin bir simgesidir; William S. Glein&#8217;a g&ouml;re, kaderdir; Henry Pommer&#8217;a g&ouml;re, Tanr\u0131d\u0131r; William E. Sedgwick&#8217;e g&ouml;re, evrenin &ccedil;&ouml;z&uuml;lmez gizidir; hatta Aileen Wells Parks&#8217;a g&ouml;re, para ve a\u011f\u0131r end&uuml;striye dayanan s&ouml;m&uuml;r&uuml;c&uuml; s\u0131n\u0131ft\u0131r. Leon Howard&#8217;\u0131n dedi\u011fi gibi, &ccedil;a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ayd\u0131nlar\u0131 en &ccedil;ok neden korkuyorlarsa, onu g&ouml;rm&uuml;\u015flerdir Moby Dick&#8217;te. Bu arada Freud&#8217;cular ve Jung&#8217;cular da Moby Dick&#8217;in psikanalize dayanan yorumlar\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r. &Ouml;rne\u011fin, Mumford, onun bilin&ccedil;alt\u0131 oldu\u011funu, Newton Arvin nefret edilen baba otoritesinin ve bask\u0131s\u0131n\u0131n bir simgesi oldu\u011funu ileri s&uuml;rm&uuml;\u015ft&uuml;r. D.H. Lawrance ise, Moby Dick&#8217;i, beyaz \u0131rk\u0131n psikolojik bak\u0131mdan yitirdi\u011fi cinsel g&uuml;c&uuml;n bir simgesi olarak g&ouml;rm&uuml;\u015ft&uuml;r.<\/em><\/p>\n<p>Yani insan\u0131n koca bir &quot;H&Ouml;H!&quot; diyesi gelmiyor da de\u011fil. Y\u0131llar evvel (1998, to be exact) Alien&#8217;\u0131n feminist bir yorumunu okuyup d&uuml;nyan\u0131n ger&ccedil;ekli\u011finden belki de ilk kez \u015f&uuml;pheye d&uuml;\u015f&uuml;p, gizli kamera aram\u0131\u015ft\u0131m (o yaz\u0131 bu de\u011filse de, bunun gibi bir \u015feydi: <a href=\"http:\/\/reel3.com\/reassessing-alien-sexuality-and-the-anxieties-of-men\/\">Reassessing Alien: Sexuality and the Anxieties of Men<\/a>). Neyse. \u015eimdi bu s\u0131k\u0131c\u0131 \u015feyleri b\u0131rak\u0131p, ilgin&ccedil; olan yere gelelim:<\/p>\n<p>Nas\u0131l ki yetersiz, pek bir k&uuml;lt&uuml;rs&uuml;z bir ki\u015fi kendinden ba\u011f\u0131ms\u0131z &ccedil;ok g&uuml;&ccedil;l&uuml; bir \u015fiir yazabilir &#8212; &quot;nas\u0131l ki&quot; diye ba\u015flad\u0131m ama a&ccedil;\u0131klayay\u0131m: kendisi diyelim ki m\u0131rnav kedisini anlat\u0131rken, &ouml;yle kapal\u0131 s&ouml;zc&uuml;kler kullan\u0131r ki, obje kedi, konu da kedi sevgisinden ta\u015far, her okuyanda onun en derin duygular\u0131n\u0131 titreten bir opamp&#8217;a d&ouml;ner (opamp ne, bo\u015fverin \u015fimdi, yani al\u0131nan duyguyu on misliyle &ccedil;o\u011falt\u0131p, geri besleme yapar diyelim). Mesela, biz bilgisayarlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131m\u0131zda de\u011fil de, i&ccedil;imizde (aka beyin tabanl\u0131) yap\u0131yor olsayd\u0131k, ya da filmleri, kodu\/senaryosu \u015f&ouml;yle olacakt\u0131:<em> {g&uuml;zel bir ki\u015fi} odaya girer. {korkun&ccedil; bir yarat\u0131k} kap\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan &ccedil;\u0131kar<\/em>. Ve her beyin bu de\u011fi\u015fken k\u0131s\u0131mlar\u0131 kendi sistemine g&ouml;re dolduracakt\u0131. G&uuml;zel bir ki\u015fi esmer bir kad\u0131n ya da k\u0131z\u0131lderili bir adam, korkun&ccedil; bir yarat\u0131k da palya&ccedil;o, &ouml;r&uuml;mcek, beyaz bir ka\u011f\u0131t par&ccedil;as\u0131 olabilecekti. \u0130\u015fte bu paragraf\u0131n ba\u015f\u0131nda bahsetti\u011fim \u015fair de b&ouml;yle imgeler kullan\u0131r&#8230; &quot;Sen en g&uuml;zel umudusun&#8230;&quot; aaa, ne g&uuml;zel, ne pozitif. &quot;En g&uuml;zel g&uuml;nlerin ard\u0131ndan &ccedil;\u0131kagelen&#8230;&quot; falan filan, hep bizim i\u015flemciyi kullan\u0131r javascript kodlar gibi, server de\u011fil de client-side uygulamalar gibi. Neyse, diyorduk ki i\u015fte &quot;nas\u0131l ki yetersiz, pek bir k&uuml;lt&uuml;rs&uuml;z bir ki\u015fi&#8230;.&quot;. Melville ne yetersiz, ne k&uuml;lt&uuml;rs&uuml;z ama kitab\u0131 yazarken akl\u0131nda sadece bir tek d&uuml;\u015f&uuml;nce var (yani bence): bir balina kitab\u0131 yazmak. Kitap ba\u015ftan sonra Forrest Gump&#8217;\u0131n \u015fu karideslere takm\u0131\u015f arkada\u015f\u0131 gibi balinac\u0131l\u0131kla ilgili ne var ne yok, ona odaklan\u0131yor: Balinan\u0131n a\u011fz\u0131 nas\u0131ld\u0131r, omurgalar\u0131 nas\u0131ld\u0131r, kuzey balinas\u0131 ile g&uuml;ney balinas\u0131 aras\u0131nda ne farklar vard\u0131r, neresi yenir, tad\u0131 nas\u0131ld\u0131r, bir balina gemisinde i\u011fne iplik hangi kamaradaki hangi dolab\u0131n hangi &ccedil;ekmecesinde bulunur&#8230; Biz Musti ile Do\u011fu Anadolu gezisine &ccedil;\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda (bunu da daha \u015fimdi, bir &ouml;nceki c&uuml;mleyi yazarken hat\u0131rlad\u0131m), trende bir askerle tan\u0131\u015f olmu\u015f, sohbet ediyorduk ama tabii ki ortak konu yok, o da bize t&uuml;fe\u011fini nas\u0131l da demonte\/monte etti\u011fini b&uuml;y&uuml;k bir sevecenlikle anlatm\u0131\u015f idi&#8230; Bir saniye, kar\u0131\u015ft\u0131ray\u0131m bakal\u0131m g&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;m&uuml;, bulabilecek miyim bakal\u0131m bunu da&#8230; buldum ya, hakikaten buldum, hem \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m, hem sevindim:<\/p>\n<p><em>13.6.1996 \/ Erzurum &#8211; Ba\u015flang\u0131&ccedil;ta erzurum&#8217;da kalmay\u0131 pek d&uuml;\u015f&uuml;nm&uuml;yorduk. ha, bi&nbsp;de erzurum&#8217;a gelirken trende tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ibrahim tutu var. komando, MG-3 silah&nbsp;kullan\u0131yor, adanal\u0131, temiz kalpli, iyi bir &ccedil;ocuk. konu\u015facak bir \u015fey kalmay\u0131nca&nbsp;bize silah\u0131n s&ouml;k&uuml;m&uuml;n&uuml;, tak\u0131m\u0131n\u0131 anlatt\u0131. iki resmini &ccedil;ektik. hem ailesine hem&nbsp;de ona birer tane g&ouml;nderece\u011fiz. Erzurum, Erzincan&#8217;la k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda &ccedil;ok daha&nbsp;kentle\u015fmi\u015f. ben bal\u0131kesire benzettim.<\/em><\/p>\n<p>(bu k\u0131sm\u0131 al\u0131nt\u0131lay\u0131ncaya kadar bir dolu yerini daha okudum g&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;m&uuml;n&#8230;) i\u015fte, sonu&ccedil;ta biri size ger&ccedil;ekten ilgilendi\u011fi bir \u015feyi anlat\u0131nca zevkle dinliyorsunuz, hele bir de biri ger&ccedil;ekten ilgilendi\u011fi bir \u015feyi yazd\u0131ysa, o zaman o metni hem ilgiyle okuyorsunuz, hem de i\u015fte bu kapal\u0131l\u0131k &ouml;zelli\u011finden dolay\u0131 sizdeki yans\u0131lar\u0131 da bamba\u015fka olabiliyor (bir de Amy Poehler&#8217;\u0131n &quot;kimse e\u011flenirken aptalca g&ouml;r&uuml;nmez&quot; (&quot;No one looks stupid when having fun&quot;) laf\u0131 var, o &ccedil;a\u011fr\u0131\u015ft\u0131 geldi, &ccedil;ok g&uuml;zel laf, severim, tabii siz bilmezsiniz, bunu yaz\u0131nca da bu sefer misafir sanat&ccedil;\u0131 olarak &quot;hi&ccedil;bir kad\u0131n bir erke\u011fi (erkek) bula\u015f\u0131klar\u0131 y\u0131karken vurmam\u0131\u015ft\u0131r&quot; laf\u0131 (ki, bunu da severim &#8212; &quot;<a href=\"https:\/\/www.google.com.tr\/webhp?sourceid=chrome-instant&amp;ion=1&amp;espv=2&amp;ie=UTF-8#q=no%20woman%20has%20ever%20shot%20a%20man%20while%20he%20was%20washing%20the%20dishes\">no woman has ever shot a man while he was washing the dishes<\/a>&quot; &#8212; ama ama bunu ararken kar\u015f\u0131t &ouml;rnek &ccedil;\u0131kt\u0131 bu sefer kar\u015f\u0131ma: <a href=\"http:\/\/www.topix.com\/forum\/city\/barron-wi\/TRFF0MJES83C8T1US\">1<\/a>) \/ ka&ccedil; parantez a&ccedil;m\u0131\u015ft\u0131k?).&nbsp;<\/p>\n<p>Melville de balinac\u0131l\u0131k &uuml;zerine ne varsa (1850 itibar\u0131 ile) d&ouml;k&uuml;yor &ouml;n&uuml;n&uuml;ze, ba\u015flang\u0131&ccedil;taki acelesizli\u011fi saymaz isek, gayet g&uuml;zel, ekonomik yap\u0131yor: kitap 700 sayfa ve 135 b&ouml;l&uuml;mden olu\u015fuyor; b&ouml;l&uuml;mlerin &ccedil;o\u011fu 2 ya da 3 sayfa, diyece\u011fini deyip, bitiyor, s\u0131km\u0131yor, uzun tasvirlere, i&ccedil; hesapla\u015fmalara girmiyor. Ahab kitab\u0131n ortalar\u0131na kadar, Moby Dick son 5 b&ouml;l&uuml;me kadar g&ouml;r&uuml;nm&uuml;yor (&quot;Alien gibi&quot; &#8211; takt\u0131m ben de Alien&#8217;a 8). Karakterler Tragedya dilinde konu\u015fuyor, &ouml;rne\u011fin kimse a\u011fz\u0131na bir lokma ekmek atm\u0131yor, onun yerine &quot;bin tanr\u0131n\u0131n &ouml;zenle yo\u011furdu\u011fu ovalar\u0131n dinginli\u011finden kopup gelen &ccedil;iyle mayalanm\u0131\u015f unun k&uuml;flenmi\u015f kabuklar\u0131n\u0131 ye sen de ey Denizci! Bin ku\u015f d&ouml;n&uuml;p dursun tepende, afiyet olsun. Siz de bilin ki bu d&uuml;nyada kolay lokma diye bir \u015fey yok: d&uuml;nyan\u0131n &ouml;b&uuml;r ucuna, yamyamlar\u0131n aras\u0131na bile gitseniz hamur bulamasan\u0131z bile engin denizlere bak\u0131n, ve hat\u0131rlay\u0131n!&#8230;&quot; (bu bir al\u0131nt\u0131 de\u011fil, ben uydurdum). Cemal S&uuml;reya bir yaz\u0131s\u0131nda Ya\u015far Kemal&#8217;den bahsederken (do\u011fru al\u0131nt\u0131 i&ccedil;in gelsin internet&#8230;) &#8212; buldum ama Ya\u015far Kemal i&ccedil;in de\u011fil, Bekir Y\u0131ld\u0131z i&ccedil;in s&ouml;ylemi\u015f (G&uuml;nler, 77. G&uuml;n): <\/p>\n<p><em>Bekir Y\u0131ld\u0131z&rsquo;da ki\u015fi \u015f&ouml;yle bir bakmaz, \u015fim\u015fek gibi bir bak\u0131\u015f f\u0131rlat\u0131r. Ya\u011fmur ya\u011fmaz, yeri k\u0131rba&ccedil;lar.<\/em><\/p>\n<p>Bana anlat\u0131m Edip Cansever&#8217;i hat\u0131rlatt\u0131 bir de, do\u011fal olarak. Roman\u0131n d&uuml;zyaz\u0131dan &ccedil;ok \u015fiire yak\u0131n oldu\u011fu zaten y\u0131llar y\u0131l\u0131 s&ouml;ylenmi\u015f, kabul edilmi\u015f. Kal\u0131n, d&uuml;z &ccedil;izgilerle &ccedil;iziyor resmini, eli titremiyor, kesin konu\u015fuyor. Edip Cansever&#8217;de yine de \u015fairin teredd&uuml;d&uuml; vard\u0131r karakterleri ne kadar kendinden eminseler de, Melville&#8217;de o yok. Yazar onlar\u0131 konu\u015fturuyor, herkes ayn\u0131 ki\u015finin de\u011fi\u015fik par&ccedil;alar\u0131, Ishmael de dahil (san\u0131rs\u0131n\u0131z kitab\u0131 okumak yerine John Cusack&#8217;l\u0131 Identity&#8217;yi izlemi\u015fim ama de\u011fil yaw).<\/p>\n<p>\n<\/br> Ah, bir de, \u015f&ouml;yle bir mevzu oldu: kipat\u0131 k&uuml;t&uuml;phaneden ald\u0131m. K&uuml;t&uuml;phaneden kitap al\u0131nca, benim gibi entel dantel(!) bir insansan\u0131z, haliyle entel dantel, a\u011f\u0131r, kal\u0131n kipatlar al\u0131rs\u0131n\u0131z. Hi&ccedil; \u015fa\u015fmaz \u015f&ouml;yle olur: kitab\u0131n ilk 15 sayfas\u0131ndaki kelimelerin alt\u0131 &ccedil;izilmi\u015f, e\u011fer yabanc\u0131 dilde (illaki \u0130ngilizce) bir kitapsa, kelimelerin (kelimeler de &quot;tired&quot;, &quot;bored&quot; gibi basit \u015feyler bu arada, &quot;omnivolloptous&quot; filan de\u011fil (onu da zati ben uydurdum \u015fimdi)) yanlar\u0131na oras\u0131na buras\u0131na t&uuml;rk&ccedil;e anlamlar\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f, soru i\u015faretleri &uuml;nlemler, a\u015fka gelip yorum yazmalar&#8230; ama ilk 15 sayfa. Sonras\u0131 s&uuml;t liman: o ibi\u015f okumay\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r &ccedil;&uuml;nk&uuml;. \u015eimdi Allah&#8217;\u0131 var, kur\u015fun kalemle yap\u0131l\u0131r bu vulgarl\u0131klar, &quot;be\u011fenmezlerse bir silen &ccedil;\u0131kar!&quot; diye d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;klerinden midir, nedir, bilemem. ben o 15 sayfay\u0131 di\u015fimi s\u0131ka s\u0131ka okurum, sonras\u0131nda kitapla ba\u015f ba\u015fa kal\u0131r\u0131z. Moby Dick&#8217;te &ouml;yle olmad\u0131 ama malesef. Ya elitizm filan de\u011fil ama arkada\u015f\u0131m, b&ouml;yle bir kitab\u0131 okuyorsan, senin birtak\u0131m \u015feylerde pi\u015fti\u011fini, az biraz ento\u015f oldu\u011funu varsayar\u0131m, yok, de\u011fil. Kitap ba\u015ftan sonra \u015fu ince post-it&#8217;lerle i\u015faretlenmi\u015f, yetmemi\u015f &ccedil;o\u011fu sayfadaki &quot;&ouml;zl&uuml; s&ouml;zlerin&quot; alt\u0131 &ccedil;izilmi\u015f, &uuml;nlemler at\u0131lm\u0131\u015f. Elinizde bir gazete, parktaki bankta oturmu\u015f, keyif yap\u0131yorsunuz diye d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n. Yan\u0131n\u0131za &quot;beyefendi g&ouml;r&uuml;n&uuml;ml&uuml;&quot; biri oturuyor, selamla\u015f\u0131yorsunuz. Bir s&uuml;re sonra omzunuzun &uuml;zerinden sizin gazetenizi okumaya ba\u015fl\u0131yor, bir \u015fey demiyorsunuz (ben ger&ccedil;i sinir olurum ama sonra &quot;ne diye sinir oluyorum? Ne zarar\u0131 var bana?&quot; diye kendime k\u0131zar(d)\u0131m), sonra sizi dirse\u011fiyle d&uuml;rt&uuml;p, parma\u011f\u0131n\u0131 da birtak\u0131m c&uuml;mleler &uuml;zerinde gezdirerek &quot;bak \u015furas\u0131 &ccedil;ok &ouml;nemli, ka&ccedil;\u0131rma!&quot; deyip durmaya ba\u015fl\u0131yor, i&ccedil;inizden G&uuml;nlerin K&ouml;p&uuml;\u011f&uuml;&#8217;nde JanSolPart\u0131r&#8217;a son dakikalar\u0131nda yap\u0131lanlar geliyor. \u0130\u015fte &ouml;yle bir \u015fey (&quot;laralay lay lay lay laralay lay&#8230;&quot;). Ay\u015fe, Birol, Hayri, Leyla, Sezin, Muhlis!&#8230; Size diyorum: Yapmay\u0131n e mi kuzucuklar\u0131m benim, k&uuml;t&uuml;phaneden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z kitaplar\u0131n &uuml;zerine notlar almay\u0131n, sonra bak\u0131n ba\u015fka arkada\u015flar\u0131n\u0131z rahat okuyam\u0131yor, ayr\u0131ca size i&ccedil;lerinden o bi&ccedil;im pis laflar sayd\u0131r\u0131yorlar&#8230; aaaa, &ouml;yle bakmay\u0131n hemen ama, beni de a\u011flatacaks\u0131n\u0131z kuzucuklar\u0131m benim, haydi, &ouml;p&uuml;\u015f&uuml;n bar\u0131\u015f\u0131n, bir daha g&ouml;rmeyeyim tamam m\u0131, h\u0131\u0131\u0131\u0131!<\/p>\n<div style=\"text-align: center;\">\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"\/blogs\/\/images\/20150605_014109_dickus_mobius.jpg\" width=\"192\" height=\"256\" alt=\"\" \/><br \/>\nTam Dickus Mobius 8P<br \/>\n&nbsp;<\/div>\n<p>\n<\/br>Kitaplar sizin bile olsa, yaz\u0131kt\u0131r ya, &ccedil;izmeyin alt\u0131n\u0131 &uuml;st&uuml;n&uuml; sa\u011f\u0131n\u0131 solunu, \u015fimdiye kadar hangi &ccedil;izdi\u011finiz pasaj\u0131n &ccedil;izikli\u011finin hayr\u0131n\u0131 g&ouml;rd&uuml;n&uuml;z, ba\u015f\u0131n\u0131z g&ouml;\u011fe mi erdi, y\u0131llar sonra kapa\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p da &quot;hah, i\u015fte tam buras\u0131yd\u0131 beni &uuml;&ccedil; gecedir uyutmayan, akl\u0131ma tak\u0131lan yer!&quot; mi dediniz&#8230; K&uuml;&ccedil;&uuml;k bir ka\u011f\u0131t par&ccedil;as\u0131 koyun i&ccedil;ine, not alma arzunuz depre\u015ftik&ccedil;e oraya yaz\u0131verin bir anahtar kelime ile sayfa numaras\u0131n\u0131, o da yetiyor be annem&#8230;<\/p>\n<p>Bakal\u0131m \u015fimdi o k&uuml;&ccedil;&uuml;k ka\u011f\u0131d\u0131m\u0131za, nereleri i\u015faretlemi\u015fiz, payla\u015fal\u0131m&#8230; &Ccedil;ok be\u011fendi\u011fim bir anlat\u0131m vard\u0131:&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130ki z\u0131pk\u0131nlama aras\u0131nda &uuml;&ccedil; y\u0131l ge&ccedil;en olayda ise, hem birinci z\u0131pk\u0131nlamay\u0131, hem de ikincisini g&ouml;rd&uuml;m. Hatta balinan\u0131n g&ouml;z&uuml;n&uuml;n alt\u0131nda &uuml;&ccedil; y\u0131l &ouml;nce dikkatimi &ccedil;eken kocaman, garip beni iyice an\u0131msad\u0131m o ikinci g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;mde. Aradan &uuml;&ccedil; y\u0131l ge&ccedil;mi\u015fti diyorum ama, &uuml;&ccedil; y\u0131ldan &ccedil;ok daha fazlayd\u0131, eminim. (s.269)<\/p>\n<p>Bu &quot;tekinsiz anlat\u0131c\u0131&quot; olay\u0131n\u0131 severim, bir de y\u0131llard\u0131r arad\u0131\u011f\u0131m bir c&uuml;mle: &quot;anlat\u0131c\u0131 yaln\u0131zca ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131nd\u0131.&quot; &nbsp;&#8212; bana sorsan\u0131z, Balzac&#8217;\u0131n Sarrasine&#8217;inden aktaran Roland Barthes ama arad\u0131m, bulamad\u0131m i\u015fte. Bir de -\u015fimdi, bunlar\u0131 yaz\u0131nca akl\u0131ma gelen, Fatih &Ouml;zg&uuml;ven&#8217;in &quot;Do\u011fum&quot; hikayesindeki &quot;Bakkaldan birisi &ccedil;\u0131k\u0131p ona bakt\u0131, sonra i&ccedil;eri girdi, elinde bir tabureyle yeniden d\u0131\u015far\u0131 &ccedil;\u0131k\u0131p tabureyi i\u015faret etti. Rabia g&ouml;rmedi.&quot; c&uuml;mle dizisi.<\/p>\n<p>&quot;B&ouml;lf&ccedil;&uuml;n&uuml;n Rehberi&quot; serisi vard\u0131r, bilenler bilir, hakikaten &ccedil;ok geyik, kafa, komik kitaplard\u0131r e\u011fer serinin ilgili kitab\u0131n\u0131n konusunda az &ccedil;ok bilginiz varsa. Ben de Moby Dick hakk\u0131nda bu rehbere yazacak olsam: &quot;Ahab&#8217;\u0131, Moby Dick&#8217;i, Ishmael&#8217;i bo\u015f ge&ccedil;in, as\u0131l karakterin Fedallah oldu\u011funu savunun..&quot; derdim. \u0130nsan her 3 c&uuml;mlede bir tanr\u0131lardan dem vuruyorsa, o vakit o kitaba kehanet koymak Edebiyat Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n 36 nolu kararname h&uuml;km&uuml;nde hedesi gere\u011fince zorunlu k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, hakikaten koymak laz\u0131m, &ccedil;ok etkileyici oluyor:<\/p>\n<p>[Fedallah:] Ama sana s&ouml;ylemi\u015ftim, ihtiyar, bu seferde &ouml;lmezden &ouml;nce, denizde iki cenaze arabas\u0131 g&ouml;rmen \u015fart. Biri insan eliyle yap\u0131lm\u0131\u015f olmayacak; &ouml;tekinin g&ouml;zle g&ouml;r&uuml;l&uuml;r tahtas\u0131 ise, Amerika&#8217;da yeti\u015fen a\u011fa&ccedil;lardan yap\u0131lm\u0131\u015f olacak. (&#8230;) \u0130ster inan, ister inanma; b&ouml;yle bir \u015fey g&ouml;rmeden &ouml;lemezsin, ihtiyar. (&#8230;) Ne olursa olsun, ben &ouml;teye senden &ouml;nce gidip, k\u0131lavuzluk edece\u011fim sana. <\/p>\n<p>[Ahab:] Sen yok olduktan sonra (e\u011fer bu s&ouml;ylediklerin do\u011fru &ccedil;\u0131karsa), pe\u015finden gidebilmem i&ccedil;in, bir kez daha g&ouml;r&uuml;n&uuml;p, bana k\u0131lavuzluk edecektin. &Ouml;yle demi\u015ftin, de\u011fil mi? (&#8230;)<\/p>\n<p>[Fedallah:] (&#8230;) &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; bir \u015fey daha var, (&#8230;) Seni ancak ip &ouml;ld&uuml;rebilir.<br \/>\n(s. 598)<\/p>\n<p>Yar\u0131n da Coleridge&#8217;in &quot;The Rime of the Ancient Mariner&quot;\u0131 okuyaca\u011f\u0131m (onu da son okuyu\u015fumun &uuml;zerinden 10 y\u0131l ge&ccedil;ti yahu; G&uuml;rer Bey&#8217;ci\u011fim severdi onu da yanl\u0131\u015f hat\u0131rlam\u0131yorsam&#8230; Iron Maiden&#8217;\u0131n da var m\u0131yd\u0131 bununla ilgili \u015fark\u0131s\u0131, vard\u0131 sanki (yok, bakmayaca\u011f\u0131m, saat 2 oldu sabah\u0131n).<\/p>\n<p>Bu pek entel dantel giri\u015fimizin de sonuna geldik, ben Akinolu Tomas, &ouml;ps&uuml;n sizi 7 c&uuml;celer.<\/p>\n<p>\nsonradan not: ger&ccedil;i bahsettim ama tam yazamad\u0131m, \u015fimdi fark ettim &#8212; i\u015fte Melville Moby Dick&#8217;i tamam\u0131yla balinalar\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nerek yaz\u0131yor, alegori filan akl\u0131na getirmiyor, sonra kitap yay\u0131nlan\u0131nca insanlar &quot;ya a\u011fabey, sen ne yapm\u0131\u015fs\u0131n ya, harika olmu\u015f, wauw, \u015furaya bak, ne simgeler var seni sinsi &ccedil;akal seni..&quot; filan deyince, o da &quot;ne diyorsunuz olm yaw?&quot; deyip onlar\u0131n g&ouml;z&uuml;yle bak\u0131yor, bir yandan tabii bu ilgi ho\u015funa da gidiyor, i\u015fte o vakit kahve fincan\u0131nda &quot;aaa hakikaten bu paket getiren leyle\u011fe, bu otoriter baba fig&uuml;r&uuml;ne, bu do\u011fan\u0131n zorbal\u0131\u011f\u0131na, saplant\u0131lara&#8230;&quot; neyse, iyi geceler, &ouml;pt&uuml;m bye!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug&uuml;n Moby Dick&#8217;i bitirdim. Moby Dick, Dickus Mobius. Y\u0131llar y\u0131llar evvel bir kere \u0130ngilizce&#8217;sine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m, ba\u015f\u0131ndan &ouml;teye ge&ccedil;ememi\u015ftim, bu sefer M&icirc;na Urgan &amp; Sabahattin Eyubo\u011flu sa\u011folsunlar, elimden tutup, kar\u015f\u0131ya ge&ccedil;irdiler beni. Asl\u0131nda b&ouml;yle entel dantel bir giri\u015fe Monty Python ref.&#8217;iyle ba\u015flamak pek do\u011fru olmad\u0131 ya, neyse, ilerleyen sat\u0131rlarda ciddiyetimize b&uuml;r&uuml;n&uuml;r&uuml;z elbet. Daha do\u011fru olarak \u015fu &hellip; <a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2015\/06\/05\/beyaz-balina-okyanusta-kivrila-kivrila-yuzuyor\/\" class=\"more-link\">Okumaya devam et<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;beyaz balina okyanusta k\u0131vr\u0131la k\u0131vr\u0131la y\u00fcz\u00fcyor&#8230;&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5973"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5973"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5973\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}