{"id":7077,"date":"2020-09-13T00:04:44","date_gmt":"2020-09-12T21:04:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/?p=7077"},"modified":"2020-09-14T02:43:59","modified_gmt":"2020-09-13T23:43:59","slug":"daha-teneti-gormeden-pacalari-sivamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2020\/09\/13\/daha-teneti-gormeden-pacalari-sivamak\/","title":{"rendered":"Daha TENET’i g\u00f6rmeden pa\u00e7alar\u0131 s\u0131vamak"},"content":{"rendered":"

Merhabalar, \u00f6ncelikle: G\u00fcrer Bey ge\u00e7en yorumuma yorum yazd\u0131<\/a> diye o g\u00fcn bug\u00fcnd\u00fcr sevin\u00e7liyim (‘M\u00fcd\u00fcrkopter’ yaw, tabii ki! Nas\u0131l unutulur \u00f6yle bir ad\/kavram. Ayr\u0131ca The Corporate’i izlememi\u015fim, bilemedim bile, o derece.).<\/p>\n

Charlie Kaufmann’\u0131 hem severim, hem de korkar\u0131m. Bir kere m\u00fcthi\u015f zeki, bir o kadar da karanl\u0131k bir insan. Belki hat\u0131rlars\u0131n\u0131z, Synechdoche, NY ile beni yerden yere vurmu\u015flu\u011fu vard\u0131r<\/a>. Arada bir ne yap\u0131yor diye kontrol ediyordum, hatta 2015’te \u00e7ekti\u011fi Anomalisa’dan iki \u00fc\u00e7 sene evvel haberim oldu da, Wes Anderson benim i\u00e7in zaten \u00e7ok da popi olmayan (haydi Fantastic Mr. Fox iyiydi diyelim ama) Moonrise Kingdom’la stop-motion tekni\u011fi iyice itici k\u0131l\u0131nca (Isle of Dogs’a 7 dakikadan fazla dayanamad\u0131m ki, WES ANDERSON!!!’dan bahsediyoruz yani! OMG! filan…) ne diyordum, hah, Anomalisa’dan haberim olmas\u0131na kar\u015f\u0131n onu bile pas ge\u00e7tim (sonunda mutluluk vaad etmedi\u011fi a\u015fikar).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015e\u015f\u015f\u015f, bak bak, ne diyece\u011fim, bak, bi’, bi’ bak, \u00e7ok komik hakikaten… \u015f\u015f\u015f\u015f!.. (CK, Adaptation<\/a>)<\/em><\/p>\n

<\/p>\n

Sonra\u00a0I’m thinking of Ending Things’<\/em>den haberim oldu (birka\u00e7 ay \u00f6nce). \u00c7\u0131k\u0131\u015f tarihini takvime yaz\u0131p, beklemeye ba\u015flad\u0131m. Cuma \u00e7\u0131kt\u0131, cumartesi izledim. \u015eimdi baz\u0131 filmler, haydi genelle\u015ftirelim, eserler diyelim, vard\u0131r, siz anlamasan\u0131z bile, dersiniz ki “ya, tamam, bu beni a\u015f\u0131yor, ben pek bir \u015fey anlamad\u0131m ama var yani bir \u015feyler”, hatta yours truly’den al\u0131nt\u0131larsak:<\/p>\n

Gelelim di\u011fer arkada\u015flara: \u015fimdi biliyorsunuz, sanat d\u00fcnyam\u0131z, epey g\u00f6reli bir d\u00fcnya, kral \u00e7\u0131plak vakalar\u0131 s\u00fcrekli kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor \u2014 hele de resimde: ya nas\u0131l bir sanat dal\u0131d\u0131r ki bu, bir \u015feyin orijinal olmas\u0131 milyor dolarlar fark ettirir, sen be\u011fendin mi? E daha ne? Onu Picasso yapm\u0131\u015fsa “olala!”, pika\u00e7u yapm\u0131\u015fsa “aaaa!” Bu olaya kar\u015f\u0131y\u0131m. Ha, Picasso\u2019yu \u00e7ok mu anl\u0131yorum, hay\u0131r, hi\u00e7 anlam\u0131yorum, ama resimden anlad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m insanlar “ow, Picasso!” deyince, ben de “vard\u0131r bir bildikleri” diyorum. Edebiyatta da b\u00f6yle de\u011fil mi? Benim zevk ald\u0131\u011f\u0131m bir dolu adam\u0131 bir ba\u015fkas\u0131 (diyelim ki \u015fu arkada\u015f) okusa, bir \u015fey anlamasa haks\u0131z m\u0131? Belki on bin g\u00f6nderme, ince tesbih (tezbik) filan var, anlamayabilir, bak ben de Picasso\u2019yu anlam\u0131yorum. Ama sokakta bulunan bir tabloyu kimin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeden de\u011ferlendiremiyorsan, o zaman pardon arkada\u015f (\u015fiirlerde de var bu, haaaaa, soyut olu\u015fundan dolay\u0131 yoruma a\u00e7\u0131k, o y\u00fczden kimin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli \u2014 bak bunu ben de s\u00f6ylerdim, eylemlerin yan\u0131nda kimin yapt\u0131\u011f\u0131, niyeti de \u00f6nemli, o muydu yani\u2026 tamam o zaman\u2026)<\/p><\/blockquote>\n

Yours Truly Sururi,\u00a0Shakespeare, Picasso, Jeff Koons<\/a>\u00a0 (7\/2014) — bir yerlerde de yazm\u0131\u015ft\u0131m ama bulamad\u0131m \u015fimdi, Rothko, Bahar, entel arkada\u015flar (sarkazm de\u011fil de rispekt!) hakk\u0131nda. Neyse.<\/p>\n

I’m thinking of Ending Things<\/em> \u00f6yle bir film de\u011fildi. Yani ne beni a\u015fm\u0131\u015f bir \u015feyi anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131, ne de filmin anlatmak istedi\u011fi \u015feyi ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, ald\u0131m yani mesaj\u0131n\u0131 Charlie’nin ama meh i\u015fte. Filmin ba\u015frol oyuncusu Jesse Plemons’la yap\u0131lan bir r\u00f6portaja dair \u00e7ok g\u00fczel bir yaz\u0131 okudum New York Times’da<\/a> da, \u015f\u00f6yle g\u00fczel bir olay var:<\/p>\n

Charlie Kaufmann, Jesse Plemons’a rol\u00fc teklif ediyor, senaryoyu g\u00f6nderiyor, Jesse Plemons da kabul ediyor, rol\u00fcne \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor filan – ama akl\u0131nda iki soru var: “CK bu rol i\u00e7in niye beni se\u00e7ti?” ve “Bu film ne anlat\u0131yor?”. Bu iki soru kendisini yiyor bitiriyor. Sonra ekip olarak bir ak\u015fam yeme\u011fine gidiyorlar, orada \u00e7ok sevgili David Thewlis dakika bir gol bir, CK’e soruyor: “A’bi bu film ne hakk\u0131nda \u015fimdi, ben hi\u00e7bir \u015fey anlamad\u0131m da…” CK de cevap veriyor, “ben de pek bir \u015fey anlamad\u0131m”. \u015eimdi ben de biliyorum, sevgi anla\u015fmak de\u011fildir, nedensiz de sevilir, misal: da\u011flar gibi efso Mullholand Dr. (Lynch); a\u011fz\u0131m a\u00e7\u0131k izledi\u011fim ama anlams\u0131z ve pitch meeting’de senaryoyu anlatacak olsan\u0131z konusunun sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131ndan ve basitli\u011finden utanaca\u011f\u0131n\u0131z Upstream Color<\/a>\u00a0(Shane Carruth);\u00a0 \u00e7i\u011fli\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc izleyemedi\u011fim Mother!<\/a> (Aronofsky – ama izleyebilsem onu da I’m thinking of ending things’in yan\u0131na koyaca\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor da de\u011filim do\u011frusu); beni a\u015fan Un Chien Andalou<\/a> (Bu\u00f1uel); Jarmusch’un sa\u00e7masapan filmler yapmaya ba\u015flamadan \u00f6nceki son zirvesi The Limits of Control<\/a>\u00a0(ba\u011flant\u0131 benim filmle ilgili giri\u015fime g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor bu arada, IMDb’ye de\u011fil ;). Bunlar\u0131n bir niyeti var, kafa kar\u0131\u015f\u0131k olsa da, arka planda bir \u015feyler gidiyor. Ama I’m thinking of ending things… Charlie Kaufmann’\u0131n potansiyeli bu de\u011fil.<\/p>\n

Film, hem de bir kipattan uyarlanm\u0131\u015f (ne g\u00fczel, ne g\u00fczel). Kitab\u0131 bo\u015fverin de, as\u0131l k\u0131z\u0131n arabada giderken okudu\u011fu \u015fiir (Bonedog – Eva H.D.<\/a> imi\u015f) \u00e7ok g\u00fczeldi, nicedir b\u00f6yle g\u00fczel bir \u015fiire rastlamam\u0131\u015ft\u0131m (bu vesileyle, yak\u0131n bir zamanda isminin naifli\u011fine kan\u0131p da alm\u0131\u015f oldu\u011fum, Cevdet Karal’\u0131n “Sevgililer ve Bir Daha Sevemeyecekler \u0130\u00e7in K\u00fc\u00e7\u00fck \u015eiirler ve Di\u011ferleri” maalesef hi\u00e7 bana g\u00f6re de\u011fildi (diyeyim, orada bitireyim)), filmin en b\u00fcy\u00fck getirisi bu oldu.<\/p>\n

Kolileri a\u00e7t\u0131k\u00e7a kipatlar da bir bir \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlardan biri Murakami’nin Blind Willow, Sleeping Woman’\u0131 oldu. Nicedir Murakami okumuyordum, hem bak hikaye, a\u00e7t\u0131m ilk (ve kitaba ismini veren) BW,SW’\u0131 okudum. Eeee? Ne kestin – Ke\u00e7iboyunuzu \/ Ne yedin? Hi\u00e7. Yoksa y\u0131llar beni iyice mi b\u00f6nle\u015ftirdi, herhalde \u00f6yle olmal\u0131 diye hakk\u0131ndaki incelemeleri, ele\u015ftirileri filan okudum, “ooo, wow, s\u00fcper, tipik bir Murakami hikayesi” — devam\u0131nda benim anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlam\u0131\u015f arkada\u015flar da. Yok ki bir \u015fey. En iyimser tabirle, Murakami’nin trademark’\u0131 olagelmi\u015f imge ve zamanlamalar\u0131ndan bir kolaj (bu sefer g\u00fcld\u00fcrmedi<\/em>) 8P. Neyse ki ge\u00e7en g\u00fcn de bir ba\u015fka kutudan Borges’in t\u00fcm hikayeleri toplamas\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, a\u00e7ay\u0131m da kendime bir\u00a0Tl\u00f6n, Uqbar, Orbis Tertius<\/em> \u00e7ekeyim (\u00e7\u00fcnk\u00fc ben buna de\u011ferim – L’oreal Impulse).<\/p>\n

Havadislerden bahsetmiyoruz ama \u00e7ok heyecanl\u0131 bir \u015fey \u00f6\u011frendim bir de evvelsi g\u00fcn: Jonathan Strange & Mr. Norrell’in Susana Clarke’si 15(?) y\u0131ldan sonra ikinci roman\u0131n\u0131 (“Piranesi”) bu ay bas\u0131yormu\u015f – yeeyyyy! Ayr\u0131ca ayn\u0131 yaz\u0131da muzdarip oldu\u011fu hastal\u0131\u011f\u0131 ve Strange & Norrell daha portakalda vitamin a\u015famas\u0131ndayken Bilbao’da ya\u015famakta oldu\u011funu \u00f6\u011frendim (bo\u015funa de\u011filmi\u015f JS&Mr.N’de\u00a0Bask\u00e7a’dan bahsetmesi!<\/a> 8)<\/p>\n

Blind Willow, Sleeping Woman’da bir de (tatl\u0131 olan)\u00a0madeleine<\/em><\/a> ge\u00e7iyor: Proust’tan da bahsediyor anlat\u0131c\u0131. Hikayedeki sakl\u0131 anlam\u0131 ararken okudu\u011fum yorumlardan biri s\u00fcper bir ba\u011flant\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131: me\u011ferse kay\u0131p zaman\u0131n izinde, anlat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n madeleine kokusu al\u0131p da, ge\u00e7mi\u015fine gitmesi ile ba\u015fl\u0131yormu\u015f (sonras\u0131nda biliyorsunuz, Pixar bu roman\u0131 Rattatouille ad\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uyarlad\u0131 – halka daha yak\u0131n olabilmek i\u00e7in de madeleine’i de ratatuy yapt\u0131 \/ ama benim favori Kay\u0131p Zaman\u0131n \u0130zinde uyarlamam, Monty Python’\u0131nkidir<\/a>\u00a0*<\/a>\u00a0— kimse kusura bakmas\u0131n).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ahkamlar ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlarla dolu bir giri\u015fimizin daha burada sonuna geldik say\u0131n seyirciler. Gelecek program\u0131m\u0131z\u0131n olas\u0131 i\u00e7eri\u011fini a\u015fa\u011f\u0131ya al\u0131nt\u0131l\u0131yorum \/ i\u015fbu giri\u015f vesilesiyle ger\u00e7ekledi\u011fim tasla\u011f\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm notlarda silmeden b\u0131rak\u0131yorum (disclaimer: bu giri\u015fi yazmaya 5 Eyl\u00fcl’de ba\u015flam\u0131\u015f\u0131m, 10 g\u00fcnde ancak bu kadar)<\/p>\n