{"id":8001,"date":"2025-11-25T15:08:03","date_gmt":"2025-11-25T12:08:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/?p=8001"},"modified":"2025-11-29T15:43:07","modified_gmt":"2025-11-29T12:43:07","slug":"alisveris-cilginligimiz-ve-biz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2025\/11\/25\/alisveris-cilginligimiz-ve-biz\/","title":{"rendered":"Al\u0131\u015fveri\u015f \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z (ve biz…)"},"content":{"rendered":"\n

Bug\u00fcn ay\u0131n 19’u, 19 Kas\u0131m. Bu demektir ki 11.11 ge\u00e7eli bir haftay\u0131 bile a\u015fm\u0131\u015f\u0131z ama \u00e7ok \u00e7\u0131lg\u0131n g\u00fcnlerdi ger\u00e7ekten de. Neredeyse geldi\u011fimizden beri yazmak istedi\u011fim bir \u015feydi \u00c7in’de online al\u0131\u015fveri\u015f, k\u0131smet bug\u00fcneymi\u015f (ekme\u011fimizi bile internetten sipari\u015f edip kargoyla ald\u0131ktan ve dahi \u00fcr\u00fcn iademizi de yapmay\u0131 becerdi\u011fimizden beri art\u0131k biz de kurdu olduk gibi gibi bu i\u015flerin).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Daha \u00f6nce birka\u00e7 kere bahsettim, \u00c7in’de aliexpress veya temu yok \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar \u00c7inlilere de\u011fil, ihracat yapt\u0131klar\u0131 \u00fclkelere y\u00f6nelik icatlar. Burada aliexpress’in sahibi alibaba’n\u0131n alipay’i ve taobao.com’u ile Weixian’\u0131n meitutan’\u0131 ve jd.com’u var mesela, giri\u015fte sizden \u00c7in telefonu ve dahi kimlik kart\u0131 kontrol\u00fc (kimlik kart\u0131 yoksa pasaportunuzu) istiyorlar.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\u0130spanya’dan d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, IKEA sayesinde T\u00fcrkiye’deki fiyatlar\u0131 ilk elden k\u0131yaslama imk\u00e2n\u0131m\u0131z olmu\u015ftu. Sene 2012, o zamanlar -haz\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z- 1 Euro 2 TL ediyordu!!! Yani \u00f6rne\u011fin IKEA’da 10 euroya g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz LACK sehpa’y\u0131 burada 20 TL (10 x2) civar\u0131nda bulman\u0131z mant\u0131kl\u0131 olurdu ama \u00f6yle olmuyordu, burada 40 TL’den sat\u0131l\u0131yordu — di\u011fer e\u015fyalar da \u00f6yle idi, T\u00fcrkiye fiyatlar\u0131 x2 de\u011fil, x4 cinsindendi. <\/p>\n\n\n\n

Haziranda buradaki marka ma\u011fazalarda fiyatlar\u0131n ayn\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck ama marka pe\u015finde de\u011filseniz \u00f6rne\u011fin bir dijital metre veya bardak veya yelpaze ya da ti\u015f\u00f6rt alacak olursan\u0131z internetten (taobao.com’dan) T\u00fcrkiye’dekinin yar\u0131s\u0131 fiyat\u0131na buluyordunuz. Yemekler ise hem \u00e7e\u015fitli, hem leziz, hem de… s\u00fcper ucuzdu! \u00d6yle b\u00f6yle de\u011fil, yemekler T\u00fcrkiye’dekinin 1\/4’\u00fc deyince siz abartt\u0131\u011f\u0131m\u0131 sanacaks\u0131n\u0131z, ben az bile dedi\u011fimi, o derece (ak\u0131lda bulundurmak gerekir ki \u00c7inliler evlerinde pek yemek pi\u015firmiyorlar, \u00f6\u011frencisinden patronuna herkes d\u0131\u015far\u0131da yiyor). taobao’nun da, JD’nin de \u00c7ince’den ba\u015fka opsiyonu yok ve bilgisayardaki taray\u0131c\u0131da eh i\u015fte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olsalar da, mobil app’e optimizeler. Bir de, \u00c7in’deki web sayfalar\u0131 \u00f6yle amazon’daki gibi derli toplu, d\u00fczenli de\u011fil: her yerden her an bir \u015feyler \u00e7\u0131k\u0131yor, s\u00fcrekli bir devinim! (al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, her \u015feye al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor 8) Haziranda internetten bir yerlerden bulup resmini Chenxi’ye at\u0131yorduk, o da bulup, kendi hesab\u0131ndan sipari\u015f edip getirtiyordu sa\u011folsun.<\/p>\n\n\n\n

Eyl\u00fcl’de gelince bir m\u00fcddet hi\u00e7bir \u015fey yapamad\u0131k haliyle, sonra yava\u015f yava\u015f sulara \u0131s\u0131nmaya ba\u015flad\u0131k, benim banka hesab\u0131m ve \u00c7in telefon numaram oldu. Burada her \u015feyi telefondan \u00f6dedi\u011finizden yabanc\u0131 kredi kart\u0131n\u0131z\u0131 ilgili \u00f6deme app’ine ba\u011flayabiliyorsunuz ba\u011flamas\u0131na ama nadir de olsa sorun \u00e7\u0131kabiliyor (bize iki kere \u00e7\u0131kt\u0131, birazdan anlataca\u011f\u0131m). Lokantalar genelde \u015fu \u015fekilde i\u015fliyor: gidiyorsunuz masaya oturuyorsunuz, masada barkod var (her masan\u0131n barkodu ayr\u0131, yani okuttu\u011funuzda masa bilgisi de gidiyor), \u00f6deme app’inden okutuyorsunuz, o da ilgili yerin men\u00fcs\u00fcn\u00fc i\u00e7eren ‘mini-app’ini (zincir de olur, tek bir ba\u011f\u0131ms\u0131z lokanta da, np) y\u00fckl\u00fcyor, istediklerinizi se\u00e7ip, \u00f6demenizi -\u00f6nden- yap\u0131yorsunuz, yemekler bir s\u00fcre sonra masan\u0131za geliyor, yiyip kalk\u0131yorsunuz. Madem ki \u00e7akt\u0131rmadan al\u0131\u015fveri\u015ften yemek adab\u0131na ge\u00e7tik, onu da yazay\u0131m bari: oturdu\u011funuzda o yere \u00f6zg\u00fc \u0131l\u0131k\/s\u0131cak su getiriyorlar: baz\u0131s\u0131 limonlu oluyor, baz\u0131s\u0131 tar\u00e7\u0131nl\u0131, baz\u0131s\u0131… (biz de anlayamad\u0131k birka\u00e7\u0131n\u0131). Lokantalarda genelde tuvalet olmuyor ama lavabo hemen hepsinde oluyor, elinizi y\u0131kamak isterseniz en en en k\u00f6t\u00fc ihtimal mutfa\u011f\u0131n giri\u015findeki dev metal lavobaya davet ediyorlar. \u00c7in’de pek el y\u0131kanm\u0131yor ama yemeklerin yan\u0131nda tek kullan\u0131ml\u0131k, \u015fu bizlerin ekmek\/meyve se\u00e7erken elimize ge\u00e7irdi\u011fimiz ince plastik eldivenlerden (biraz daha iyisinden) veriyorlar yemeklerin yan\u0131nda. \u00c7ubuklar genelde masalar\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ekmecelerde oluyor, keza pe\u00e7eteler ve k\u00fcrdanlar da (gerekiyorsa ka\u015f\u0131klar\u0131 genelde sulu \u015feyin yan\u0131nda getiriyorlar). Pek \u00e7ok yerde -hele de hot-pot’\u00e7ularda illaki- yenen konuya dair at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar\u0131n sunuldu\u011fu salata bar benzeri bir a\u00e7\u0131k b\u00fcfe de oluyor. Yemekler \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 (hem de \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131) bir bi\u00e7imde, tuzsuz veya az tuzlu (hani nerede \u015fu T\u00fcrkiye’deyken bay\u0131la bay\u0131la yedi\u011fimiz, yine yedi\u011fimiz, tekrar tekrar yedi\u011fimiz \u00c7in tuzu MSG?..). Tatl\u0131lar\u0131 da az \u015fekerli (bug\u00fcn araya taraya bulup i\u00e7ti\u011fimiz s\u0131cak \u00e7ikolataya hi\u00e7 girmeyeyim, haydi onda biz ka\u015f\u0131nd\u0131k ama bu arkada\u015flar\u0131n kendi yerel tatl\u0131lar\u0131nda da pek \u015feker yok!). Porsiyonlar b\u00fcy\u00fck, yemekler leziz, bol bol deniz \u00fcr\u00fcn\u00fc var. Yeme\u011finizi afiyetle yedikten sonra te\u015fekk\u00fcr edip kalk\u0131p gidiyorsunuz, the end. \u00c7in genelinde bah\u015fi\u015f olgusu yok, bir yerde okudum, “\u00c7inlilerin herkesin e\u015fit oldu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131na ters bir kavram” diyordu, peki bakal\u0131m, \u00f6yle olsun. \u0130\u015fte bir yerde yemekleri sipari\u015f ettik, \u00f6deme k\u0131sm\u0131nda de\u011fi\u015fik bir \u015fekilde “isterseniz hemen \u00f6deyip kapatmay\u0131n zira belki sonra birka\u00e7 bir \u015fey daha sipari\u015f edersiniz” diyordu (\u00f6mr\u00fcm\u00fcz ba\u015flarda her saniye ba\u015f\u0131 ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc al\u0131p, onu \u00e7evirtmekle ge\u00e7iyordu, art\u0131k ben her g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u015feye basarak \u00fcstesinden gelmekteyim bu sorunsal\u0131n), “aaa, haydi \u00f6yle olsun” dedik yemekler geldi, g\u00fczelce yedik, \u00f6deme k\u0131sm\u0131na ge\u00e7ti\u011fimizde “bu i\u015fletme yabanc\u0131 kredi kart\u0131 kabul etmemektedir” demez mi app! Sa\u011folsun Chenxi yeti\u015fti de bizi kurtard\u0131 dayak yemekten (garson\/i\u015fletmeci teyzelerin \u015fakaya al\u0131nacak bir durumu yoktu onlara durumu anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda). Bir keresinde de “bu i\u015fletme haftal\u0131k yabanc\u0131 \u00f6deme kotas\u0131n\u0131 doldurmu\u015ftur” diye uyar\u0131 verdi ama sa\u011folsun oradakiler “sa\u011fl\u0131k olsun, siz sipari\u015finizi verin, sonra \u00f6dersiniz, derdimiz bu olsun” dediler (onda da sonra akl\u0131m\u0131za parlak bir fikir geldi: bizim hesab\u0131 garson \u00e7ocukca\u011f\u0131za \u00f6detip, mebla\u011f\u0131 ona transferle ilettik 8). Buradaki y\u00fczlerce lokanta maceram\u0131zda sadece i\u015fte iki kere ba\u015f\u0131m\u0131za geldi ama yine de bizi korkutmaya yetti (olur da buralarda b\u00f6yle bir \u015fey ba\u015f\u0131n\u0131za gelecek olursa: panik olmay\u0131n, \u00f6deme QR kodunun ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc al\u0131p, \u00c7in’de hesab\u0131 olan bir arkada\u015f\u0131n\u0131za yollay\u0131n, uzaktan \u00f6denebiliyor(mu\u015f)). Yemek -\u00f6deme- adab\u0131yla ilgili yazacaklar\u0131m \u015fimdilik bu kadar olsun.<\/p>\n\n\n\n

Yabanc\u0131 kredi kartlar\u0131na bir de s\u00fcr\u015farj(?) uyguluyorlar — normalde d\u00fc\u015f\u00fck yek\u00fcnlerde pas ge\u00e7iliyor ama az biraz y\u00fcksekse yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6demenin %15’i gibi miydi neydi (ge\u00e7ti o g\u00fcnler, Nergis Han\u0131m da, ben de hat\u0131rlayamad\u0131k \u015fimdi), ek kesinti oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Sonra kas\u0131m geldi, 11.11 indirimleri diye \u015fi\u015firilip indirilmi\u015f indirimler yap\u0131l\u0131yor ya, burada \u00f6yle olmuyor, do\u011frudan yar\u0131-yar\u0131ya buldu\u011funuz \u00fcr\u00fcnler oluyor (sonras\u0131nda fiyatlar hakikaten de o \u00fcst\u00fc \u00e7izili fiyatlara geldi\u011finden biliyorum \/ ah bir de tabii taobao’ya kendi app’inden de\u011fil de, “bir yabanc\u0131 edas\u0131yla” (merhaba Eda!!!) \u00c7in telefon hesab\u0131n\u0131zla fakat uluslaras\u0131 kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k alipay’in app’inden girdi\u011finizde \u00e7\u0131kan fiyatlardan biliyorum! 8)<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte, dedi\u011fim gibi, burada online al\u0131\u015fveri\u015f i\u00e7in iki temel site kullan\u0131l\u0131yor. taobao & JD. JD daha akl\u0131 ba\u015f\u0131nda, bu i\u015fe elektronik e\u015fya a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak girip geli\u015fmi\u015f, s\u0131k\u0131 kontroll\u00fc, h\u0131zl\u0131 kuryeli (genelde geceyar\u0131s\u0131 bile sipari\u015f etseniz ertesi g\u00fcn elinizde oluyor) b\u00f6yle biraz daha “klas” bir site. Taobao ise, g\u00f6zetip kollad\u0131\u011f\u0131 etiketler olsa da (hem kendisinin bizzat denetledi\u011fi sat\u0131c\u0131lar, hem de “7 g\u00fcn i\u00e7inde ko\u015fulsuz iade hakk\u0131” vs. \u015feklinde g\u00fcvenlik garantisi verdi(rdi)\u011fi sat\u0131c\u0131lar olsa da, genelde “sald\u0131m \u00e7ay\u0131ra” modunda \u00e7al\u0131\u015fan bir pazar. Ayn\u0131 \u00fcr\u00fcn resmini\/videosunu 30 yuan’a sat\u0131lan bir yerde de buluyorsunuz, 300 yuan’a da. Bu noktada al\u0131c\u0131 yorumlar\u0131n\u0131, daha da \u00f6nemlisi al\u0131c\u0131lar\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi foto\u011fraflar\u0131 iyice incelemek gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n

Sat\u0131\u015fta \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fit durum s\u00f6zkonusu: birinci durum, \u00fcr\u00fcn\u00fcn ad\u0131 ge\u00e7en \u00fcr\u00fcn olarak sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durum. Diyelim ki A marka ya\u011fmurluk alacaks\u0131n\u0131z, evet, T\u00fcrkiye’de 3000 TL ise burada da ona kar\u015f\u0131l\u0131k gelen 500 yuan’a sat\u0131yor arkada\u015f, yapacak \u00e7ok bir \u015fey yok, istiyorsan\u0131z buyurun. \u0130kinci durum namussuz namussuzlar dedi\u011fim sat\u0131c\u0131lar: A markas\u0131n\u0131n ya\u011fmurlu\u011funu ayn\u0131 foto\u011fraflarla size s\u00fcper d\u00fcper bir indirimle 300 yuan’a sat\u0131yor. Ben \u00f6rne\u011fin T\u00fcrkiye’de 1100 TL civar\u0131 sat\u0131lan Lamy Safari marka dolmakalemi burada 150 TL kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 25 yuan’a ald\u0131m (daha anlataca\u011f\u0131m, biraz sonra). \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc durum ise namuslu namussuzlar olup da, size A marka \u00fcr\u00fcn\u00fc son dakikaya kadar vallahi billahi sudan ucuza satma vaadiyle sat\u0131n alma formlar\u0131nda ilerletip, en son a\u015famada ne sihirdir, ne keramet, el \u00e7abuklu\u011fu marifetiyle (epey k\u0131s\u0131k sesle \/ ya da \u00c7ince 8P) “a’bi ondan yeni bitmi\u015f, ama onun kadar s\u00fcper \u015fu laylon markas\u0131ndan muadili var, he mi…” diyen sat\u0131c\u0131lar var.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi normalde tabii ki namuslu namussuzlar\u0131n, namussuz namussuzlara tercih edilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz ama \u00f6yle olmuyor. \u00d6rne\u011fin -kaweco taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nd\u0131ktan sonra ne oldular bilmiyorum ama- Lamy dedi\u011finiz marka, Almanya’da i\u015f\u00e7isinden y\u00f6neticisine toplamda 300 ki\u015finin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir fabrikada \u00fcretilen bir marka. Yani \u00c7in’de daha ucuza bulman\u0131z\u0131n yolu yok. Ben de bunu bal gibi biliyordum sipari\u015fimi verirken. Can\u0131m\u0131z ci\u011ferimiz dizilerimizden merhum Brooklyn Nine-Nine’\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Nina’n\u0131n evine h\u0131rs\u0131zlar girer, \u00e7al\u0131nan \u015feylerin listesini istediklerinde, her \u015feyin yerine yenisinin al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok dert etmedi\u011fini ama bir tek bilmemne marka \u00e7antas\u0131n\u0131n \u00e7akmas\u0131n\u0131 yapan sweatshop’\u0131n kapanm\u0131\u015f oldu\u011funu, ona yand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler (\u00e7akmas\u0131 orijinalinden daha iyidir, evet, sana bak\u0131yorum Bono, sana da U2 (pun intended 8)). \u0130\u015fte bu namussuz namussuzlar da hakikaten o riske girince (yani kalemlerin \u00fczerine Hero<\/em> de\u011fil de, bizatihi Lamy<\/em> yazd\u0131klar\u0131nda) sonuna kadar gidiyorlar, neredeyse orijinalinden iyi bir \u00fcr\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131yor (bunca senelik Lamy’ci olmasam, bir de tabii fabrika lokasyon olaylar\u0131n\u0131 filan bilmesem, bana g\u00f6nderilenin \u00e7akma oldu\u011funu anlayamazd\u0131m — arkada\u015flar kartu\u015fun \u00fczerindeki Lamy kabartmas\u0131n\u0131 bile yapm\u0131\u015flar, kalem de iyi — orijinali kadar iyi de\u011fil ama bir uca (nib) bakar en nihayetinde). Ama i\u015fte as\u0131l o namuslu namussuzlar yok mu! \u0130nsan\u0131 aptal yerine koyuyorlar. \u0130lk sipari\u015f etti\u011fimiz \u00fcr\u00fcnlerden olan bir \u00e7elik tavan\u0131n bize vaat edilen de\u011fil de, son dakika ali cengiz oyunuyla “o markadan esinli” bir tava olaca\u011f\u0131n\u0131 daha kargoda gelirken fark edince surat\u0131m\u0131z epey as\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ama me\u011ferse iade i\u015flemi o kadar kolaym\u0131\u015f ki, inanamad\u0131k: \u00fcr\u00fcn geliyor, “ben bunu iade edece\u011fim, bana s\u00f6ylendi\u011fi gibi de\u011fil (ya da sadece “iade edece\u011fim, \u00f6yle i\u015fte.”) diyorsunuz, size bir numara veriyor taobao bir de ne zaman evde oldu\u011funuzu soruyor (evde de\u011filseniz de kap\u0131n\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcne b\u0131rak\u0131yorsunuz — ondan da bahsedece\u011fim: \u00c7in’de bu t\u00fcr h\u0131rs\u0131zl\u0131km\u0131\u015f, gaspm\u0131\u015f, yan g\u00f6zle bakmakm\u0131\u015f, laf atmakm\u0131\u015f, hi\u00e7bir su\u00e7 kalmam\u0131\u015f, inan\u0131lmaz bir \u015fey, ya\u015fay\u0131p g\u00f6rmek laz\u0131m!), ertesi g\u00fcn\u00fc kargocu geliyor (zaten kargocular g\u00fcnde 4-5 kere geliyor her yere), kutuyu al\u0131yor, ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z yere ula\u015f\u0131nca da paran\u0131z an\u0131nda iade ediliyor (biz kullanmadan, paketini a\u00e7madan iade ettik, ama arkada\u015f\u0131m\u0131z Taikang’\u0131n dedi\u011fine g\u00f6re tepe tepe kullan\u0131p da 7 g\u00fcn ge\u00e7meden ko\u015fulsuz iade eden de oluyormu\u015f). Bir kere de morunu sipari\u015f etti\u011fim Huang Dian kalemim siyah \u00e7\u0131kt\u0131, onu iade ettim, p\u00fcr\u00fczs\u00fcz, ‘k\u0131l\u00e7\u0131ks\u0131z’.<\/p>\n\n\n\n

Dedi\u011fim gibi, internetten sipari\u015f en temel al\u0131\u015fveri\u015f y\u00f6ntemi. Bizim kamp\u00fcste \u00f6rne\u011fin gelen kargolar\u0131n istiflendi\u011fi, kargo merkezi var — i\u00e7inde kitaplar\u0131n yerine paketlerin oldu\u011fu bir k\u00fct\u00fcphane d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, \u00f6yle bir yer, hatta \u015f\u00f6yle bir yer:<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Harry Potter & the Goblet of Fire<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Emre Pat\u0131r & the Pat\u0131r Pat\u0131r<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pat\u0131r Pator<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bir kere kargonuzu yol boyunca takip edebiliyorsunuz (zaten maksimum 2, en en 3 g\u00fcn s\u00fcr\u00fcyor normal geli\u015f, h\u0131zland\u0131rabiliyorsan\u0131z da), geldi\u011finde size raf bilgisi geliyor (oda-dolap-raf : 21-4-2 gibi bir numara). Biz hoca oldu\u011fumuzdan, sa\u011folsunlar kamp\u00fcs i\u00e7indeki evimize kadar getiriyorlar (tabii ben tez canl\u0131 oldu\u011fumdan olay genelde \u015fu \u00fc\u00e7 \u015fekilden biri olarak ger\u00e7ekle\u015fiyor: numara bilgisi geliyor, ben hemen gidiyorum, hen\u00fcz rafa konmam\u0131\u015f oluyor (%25 ihtimal); numara bilgisi geliyor, ben ge\u00e7 gidiyorum, \u00fcr\u00fcn eve teslim edilmek \u00fczere raftan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oluyor (%74 ihtimal); numara bilgisi geliyor, ben gidiyorum ve \u00fcr\u00fcn\u00fc rafta buluyorum (%1 ihtimal, yani \u00e7o\u011funlukla elim bo\u015f d\u00f6n\u00fcp, eve gelmesini bekliyorum — ak\u015fam\u0131na geliyor bu arada, ama i\u015fte… derde gel derde 8)<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi resimleri g\u00f6r\u00fcnce akl\u0131n\u0131za \u015f\u00f6yle bir \u015fey gelmi\u015f olabilir: bunlar b\u00f6yle ortada duruyor demek… e peki kimse kimsenin mal\u0131n\u0131 alm\u0131yor mu? \u00c7ok \u00e7ok net bir “hay\u0131r”. \u0130sterseniz kameralar oldu\u011fundan falan filan bahsedebilirim ama belki vaktiyle kameralar\u0131n etkisiyle, belki sopayla\/copla bir \u015fekilde o t\u00fcr bir g\u00fcd\u00fcy\u00fc (?) b\u00fcnyelerinden atm\u0131\u015flar (belki \u015fu maymun nesilleri – muzlar deneyinde oldu\u011fu gibi Lamarckian bir evrim ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r). Yani ak\u0131llar\u0131na bile gelmiyor. Ha, peki hi\u00e7 mi olmuyor? Oldu bir kere. Biz. Biz kodu yanl\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcp, paketi al\u0131p eve geldik, a\u00e7t\u0131k, alakas\u0131z bir \u00fcr\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce uyand\u0131k. Do\u011fruca gerisin geri kargo\/paket merkezine gidip, oradaki ablaya durumu anlatt\u0131k, sa\u011folsun, “tamam bana verin, ben hallederim” dedi de, bizi b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131dan kurtard\u0131 (\u00f6yle olmasayd\u0131 bu sat\u0131rlar\u0131 size demir parmakl\u0131klar aras\u0131ndan yaz\u0131yor olacakt\u0131m!..). \u00c7in’de su\u00e7 yok. (nokta). H\u0131rs\u0131zl\u0131k yok, kavga yok, birbirine kar\u0131\u015fmak yok. Zaten insanlar vakitlerinin \u00e7o\u011funu telefona bakarak ge\u00e7iriyorlar: bu \u015fekilde yemek yiyorlar, bu \u015fekilde y\u00fcr\u00fcyorlar, bu \u015fekilde metroda duruyorlar, bu \u015fekilde bisiklet\/motorsiklet s\u00fcr\u00fcyorlar (bu \u015fekilde bir tek araba s\u00fcrm\u00fcyorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc onun kontrol\u00fc \u00e7ok s\u0131k\u0131 — hani plaka okuyan al\u0131c\u0131lar var ya, onlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra ge\u00e7erken anl\u0131k fla\u015f patlat\u0131p, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn resmini \u00e7ekip analiz eden aletler var). \u0130nsanlar sosyalle\u015fmiyorlar da. Biz kamp\u00fcsteyiz \u00f6rne\u011fin, beklersiniz ki, e\u011flence, g\u00fcr\u00fclt\u00fc, \u015famata olsun, olmuyor. Zaten gece 9:40’a kadar dersler devam ediyor (standard de\u011fil, yani her b\u00f6l\u00fcm \u00f6yle de\u011fil ama g\u00f6r\u00fcyoruz i\u015fte s\u0131n\u0131flar\u0131 gezerken), onun d\u0131\u015f\u0131nda maksimum iki ki\u015filik gruplar oluyor, sessiz sessiz konu\u015fuyorlar (sizi kand\u0131rd\u0131m yine: sessiz sessiz konu\u015fmuyorlar, yan yana, telefonlar\u0131na baka baka y\u00fcr\u00fcyorlar). Ara ara kendimi zombi dizilerinden birinde gibi hissediyorum, sa\u011f\u0131mdan solumdan ba\u015flar\u0131n\u0131 e\u011fmi\u015f bir dolu insan ge\u00e7iyor. <\/p>\n\n\n\n

Bu eylemsizli\u011fi k\u0131ran bir grup var ki onlar da yemek servis\u00e7ileri (\/kuryeleri) — ba\u015flar\u0131ndaki kasklardan ve h\u00fct-h\u00fct-h\u00fct-h\u00fct ko\u015far ad\u0131m, herkese \u00e7arpa \u00e7arpa d\u00fcmd\u00fcz bir do\u011fru \u00fczerinde ilerlemelerinden hemen tan\u0131yorsunuz. Yemek servisi burada \u00e7ok h\u0131zl\u0131. Yemek paketleri de g\u00fczel, kaliteli, isotermal filan. Yemekleri b\u0131rak\u0131n, tek bir kupa kahvenin bile (kahve dedi\u011fime de bakmay\u0131n: vanilyal\u0131-s\u00fctl\u00fc-kavunlu-buzlu-\u00e7ay olarak okuyun siz) nakledildi\u011fini \u00e7ok g\u00f6rd\u00fck. Bizim evin oraya bir kupa kahve teslim etmi\u015flerdi 3 hafta \u00f6nce, herhalde adres yanl\u0131\u015f girilmi\u015f, ge\u00e7en g\u00fcne kadar o bardak (karton bardak, starbucks’takiler gibi, i\u015fte po\u015fet i\u00e7ine konmu\u015f) orada ge\u00e7en g\u00fcne kadar bekledi de, bir Allah’\u0131n kulu da, ya ben bunu alay\u0131m buradan g\u00f6t\u00fcreyim diyemedi (burada benim favorim Luckin Coffee diye bir zincir var, temel \u00f6zelli\u011fi do\u011frudan ileti\u015fim kurmadan servis alabilmeniz: telefonunuzdan sipari\u015fi veriyorsunuz, numaran\u0131z gelince gidip tezgah\u0131n \u00fczerinden al\u0131yorsunuz, i\u015fte orada \u00e7ok s\u0131k oluyor, yanl\u0131\u015f \u015fubeye sipari\u015f veriyorlar, o sipari\u015f sabahtan ak\u015fama al\u0131nmadan o tezgahta duruyor).<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in’deki tuz ve \u015feker yoksunlu\u011fundan bahsettik, \u00c7inli midelerin aras\u0131 s\u00fctle de pek iyi olmamal\u0131 ki, \u00e7ok az t\u00fcketiyorlar, olan s\u00fctler de Yeni Zelanda’dan geliyor. Bildi\u011finiz \u00fczere \u00c7in’den her yere g\u00fcnde binlerce konteyn\u0131r ta\u015f\u0131n\u0131yor y\u00fczlerce tankerle, e hak verirsiniz ki, o tankerlerin gittikleri yerlerden bo\u015f d\u00f6nmeleri epey israf olurdu, bu da bizi peynir maceram\u0131za getiriyor: \u00c7in’de peynir pek bilinen bir \u015fey de\u011fil. Buraya geldi\u011fimizde (taobao eri\u015fimimiz yokken hen\u00fcz) konuyu sevgili L\u00fb ve Taikang’a a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131k ki, onlar da bizi sa\u011folsunlar, konsolosluklar \/ artistik b\u00f6lgesi olan Bat\u0131 Nanjing Soka\u011f\u0131’ndaki “City Super!” s\u00fcperd\u00fcpermarketine y\u00f6nelttiler, gidince g\u00f6rd\u00fck ki, evet, budur: her \u00fclkeden her \u00fcr\u00fcn, peynir dahil. P\u0131nar Beyaz, Labne dahil! O g\u00fcn \u0130spanya’dan semi-curado Manchego , g\u00fczel yurdumuzdan P\u0131nar Beyaz, Fransa’dan La Vache Quirit \u00fc\u00e7gen, Danimarka’n\u0131n mavi peyniri ile \u00e7ok emin olamasam da Gouda ald\u0131k, eve gelip pretzellerle \u015firinledik. \u00c7ay yoksunlu\u011fumuzu da sevgili Ahmet (Ahmad Tea’nin Ahmad’\u0131 8) giderdi. Zaten sonra taobao a\u00e7\u0131ld\u0131. \u00c7inceniz “Kars ka\u015far\u0131” yazmaya yetmiyor mu, \u00e7eviri program\u0131n\u0131z anlam\u0131yor mu? Nema problema! \u0130nternette resmini arat\u0131n, ya da elinizin alt\u0131nda varsa \u00e7ekiverin foto\u011fraf\u0131n\u0131, taobao ayn\u0131s\u0131n\u0131 buluyor. Abart\u0131yorum san\u0131yorsunuz ama buluyor (kendimi aratmaya korkuyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc biliyorum ki bulur), o derece. Yapay zeka, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015flemesi zaten inan\u0131lmaz seviyelerde. Bizim s\u0131kl\u0131kla gitti\u011fimiz, b\u00fcy\u00fck ama az evvel s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim City Super! gibi s\u00fcper d\u00fcper, artistik olmayan bir marketimiz var, “YH” ad\u0131nda, \u00f6rne\u011fin oraya girmeden \u00e7antan\u0131z\u0131 koymak i\u00e7in dolaplar var, \u0130spanya’da da vard\u0131, a\u00e7ard\u0131n\u0131z, \u00e7antan\u0131z\u0131 koyup, 1 euro’yu rehin b\u0131rak\u0131rd\u0131n\u0131z (kilit mekanizmas\u0131 o parayla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131), i\u015finiz bitince anahtar\u0131 geri tak\u0131p, 1 euro’nuzu al\u0131rd\u0131n\u0131z. Burada \u015f\u00f6yle oluyor, kameraya bak\u0131yorsunuz, pat! kapak a\u00e7\u0131l\u0131yor, \u00e7antan\u0131z\u0131 koyup kilitliyorsunuz, i\u015finiz bitince bir bak\u0131\u015f daha at\u0131yorsunuz, pat! haydi buyur bakal\u0131m. Y\u00fcz tan\u0131ma g\u00fcndelik bir olay, demi\u015fimdir belki, devlet as\u0131l y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden (pattern) tan\u0131yan sisteme ge\u00e7mi\u015f (Dune? Fatbot Slim – Weapon of Choice? Bahsetmi\u015ftim sanki yaw).<\/p>\n\n\n\n

Bir de her \u015fey paketli! 40 kere paketli, 100 kere paketli. Tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131 al\u0131yorsunuz, 12’li, paketi a\u00e7\u0131yorsunuz, 12 tane tek tek paketlenmi\u015f rulo; elma al\u0131yorsunuz, 4’l\u00fc plastik kutuda (her bir elman\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fu b\u00f6lmeli, elmalar da \u015fu \u015fi\u015feleri k\u0131r\u0131lmas\u0131n diye sard\u0131\u011f\u0131m\u0131z filelerle sar\u0131l\u0131); hediye meyve g\u00f6t\u00fcrebilirsiniz, bildi\u011finiz hediye paketinde, g\u00fczelce kutulu, uyumlu karton po\u015fet i\u00e7erisinde. \u0130spanya’dayken favori meyvem mango idi, burada biraz ayr\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fck (var yine, epey yayg\u0131n ama ben herhalde b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcm), \u015fimdi art\u0131k pomelo delisi oldum: soymas\u0131 zevkli, meyvesi kocaman, soydu\u011funuza, u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131za de\u011fiyor, uzun uzun yiyorsunuz, ne portakal gibi \u00e7ok tatl\u0131, sulu (portakallar ayr\u0131 leziz burada bu arada — portakal delisi Hollandal\u0131lar bile portakala bo\u015funa “\u00c7in Elmas\u0131” (sinaasapple) dememi\u015fler!), ne de greyfurt gibi o kadar u\u011fra\u015f dur, bir de ac\u0131s\u0131 gelsin arada, yok can\u0131m sa\u011fol, pomelodur benim sevdi\u011fim. Yaln\u0131z san\u0131r\u0131m pomelonun g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc m\u00fcstehcen say\u0131l\u0131yor zira \u015fimdiye kadar a\u00e7\u0131kta bir tek pomelo g\u00f6rmedim — ille ya opak bir pakette, ya da iyice sar\u0131p sarmalanm\u0131\u015f olarak bulunuyor (muz\u0131r ne\u015friyat vard\u0131 ben \u00e7ocukken, \u015fimdi b\u0131rak\u0131n muz\u0131r\u0131, ne\u015friyat kalmad\u0131 8). Bir de as\u0131l durian var, hen\u00fcz \/ daha h\u00e2l\u00e2 cesaret edemedik yemeye, bir yandan da diyoruz ki “gider-ayak ‘yemeden gitmeyelim’ deyip yermi\u015fiz, sonra da a\u011flarm\u0131\u015f\u0131z, biz nas\u0131l ka\u00e7\u0131rd\u0131k b\u00f6yle tad\u0131 bunca zamand\u0131r yemeyerek!..” diye.. 8) Ama hakikaten \u00e7ok korkutucu bir meyve. Haziran’daki geli\u015fimizde b\u00f6yle dikenli dikenli bir erik \u00e7e\u015fidi ke\u015ffetmi\u015ftik, onu bekliyorum bir yandan da.<\/p>\n\n\n\n

Art\u0131k benim de ak\u015famlar\u0131m\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc telefona bak\u0131p bak\u0131p, ihtiyac\u0131m oldu\u011funu bilmedi\u011fim<\/em>‘i bir kenara b\u0131rak\u0131n, \u00f6yle bir \u015feyin varolabilece\u011fini bile bilmedi\u011fim\/d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fim<\/em> \u00fcr\u00fcnleri taramakla ge\u00e7iyor, e 10 taneye bak\u0131nca, 1 tanesini de al\u0131yoruz do\u011fal olarak. Yapay zeka bizi k\u0131sk\u0131vrak eline ge\u00e7irmi\u015f durumda, ama ben kendi pay\u0131ma \u015fikayet\u00e7i de\u011filim! Eski us\u00fcl \u00c7in k\u0131yafetleri ald\u0131m kendime (benim zevkim Tang Hanedan\u0131 d\u00f6nemi modas\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyormu\u015f), onlar\u0131 giyip mutlu mesut dola\u015f\u0131yorum sokaklarda, yabanc\u0131s\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131n, \u00c7inlilerin \u00fczerinde bile g\u00f6rmedim benim giydiklerimden giyeni, o nedenle, e\u011fer olur da sokaklarda alt\u0131nda \u015falvar, kafas\u0131nda fes dola\u015fan bir \u00c7inli g\u00f6r\u00fcrseniz \u015fayet, benim hat\u0131r\u0131m i\u00e7in normal kar\u015f\u0131lay\u0131n… zira bilin ki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 buradad\u0131r! 8))<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Fung-ku!<\/p>\n\n\n\n

\"\"
We’re Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band!<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bug\u00fcn ay\u0131n 19’u, 19 Kas\u0131m. Bu demektir ki 11.11 ge\u00e7eli bir haftay\u0131 bile a\u015fm\u0131\u015f\u0131z ama \u00e7ok \u00e7\u0131lg\u0131n g\u00fcnlerdi ger\u00e7ekten de. Neredeyse geldi\u011fimizden beri yazmak istedi\u011fim bir \u015feydi \u00c7in’de online al\u0131\u015fveri\u015f, k\u0131smet bug\u00fcneymi\u015f (ekme\u011fimizi bile internetten sipari\u015f edip kargoyla ald\u0131ktan ve dahi \u00fcr\u00fcn iademizi de yapmay\u0131 becerdi\u011fimizden beri art\u0131k biz de kurdu olduk gibi gibi bu … Okumaya devam et “Al\u0131\u015fveri\u015f \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z (ve biz…)”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[175],"tags":[177],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8001"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8001"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8057,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8001\/revisions\/8057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}