{"id":8683,"date":"2026-05-01T18:12:11","date_gmt":"2026-05-01T15:12:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/?p=8683"},"modified":"2026-05-01T18:12:13","modified_gmt":"2026-05-01T15:12:13","slug":"borges-new-weird-ben","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2026\/05\/01\/borges-new-weird-ben\/","title":{"rendered":"Borges &#038; New Weird (&#038; ben)"},"content":{"rendered":"\n<p>Borges bir yaz\u0131s\u0131nda (&#8220;<a href=\"https:\/\/www.poeticous.com\/borges\/los-cuatro-ciclos\">Los Cuatro Ciclos<\/a>&#8221; \/ &#8220;D\u00f6rt \u00c7evrim&#8221;) 4 \u00e7e\u015fit hikaye olabilece\u011finden dem vurur:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Ku\u015fatma alt\u0131ndaki \u015fehir:<\/strong> ku\u015fatanlar da, ku\u015fat\u0131lanlar da cesur insanlard\u0131r. \u015eehri savunanlar da bilir ki, hi\u00e7bir kurtulu\u015f umudu yoktur, \u015fehirleri er ge\u00e7 yak\u0131p y\u0131k\u0131lacakt\u0131r. (\u00d6rnek: Truva@\u0130lyada)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Geri d\u00f6n\u00fc\u015f:<\/strong> Borges burada &#8216;regreso&#8217; kelimesini kullanm\u0131\u015f (\u0130ngilizce&#8217;de kar\u015f\u0131l\u0131k olan &#8216;return&#8217; sanki daha \u00e7ok &#8216;revolver&#8217;in kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi), bence (Borges&#8217;in verdi\u011fi Ragnarok&#8217;un y\u0131k\u0131m\u0131ndan sonra tanr\u0131lar\u0131n oyun par\u00e7alar\u0131n\u0131 (Borges &#8220;satran\u00e7 ta\u015flar\u0131&#8221; diyor) b\u0131rakt\u0131klar\u0131 yerde, ama daha \u00f6nemlisi hi\u00e7 kullan\u0131lmam\u0131\u015f\u00e7as\u0131na bulmalar\u0131 gibi, \u00e7evrimi tamamlay\u0131p bir yenileni\u015fe girmesi gibi bir anlam\u0131 da var. (Di\u011fer \u00f6rnek olarak da tabii ki Odeseus&#8217;un Truva&#8217;dan Ithaca&#8217;ya d\u00f6n\u00fc\u015f maceras\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Aray\u0131\u015f \/ G\u00f6rev:<\/strong> \u0130spanyolca&#8217;s\u0131nda &#8220;busca&#8221; (aray\u0131\u015f) diyor Borges ama \u0130ngilizce&#8217;ye &#8220;quest&#8221; (g\u00f6rev &#8211; busqueda) olarak \u00e7evirdiklerinde hi\u00e7 s\u0131r\u0131tm\u0131yor bence de. &#8220;Eski hikayelerde sonu hep iyi biterdi, \u00f6d\u00fcl olurdu &#8212; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Kafka&#8217;n\u0131n veya Joyce&#8217;un kahramanlar\u0131n\u0131 tek bekleyen \u015fey yenilgi.&#8221; diye de dert yan\u0131yor. (\u00d6rnekler: Simurg, Jason &amp; Argonotlar, Yuvarlak Masa \u015eovalyeleri \/\/ Kaptan Ahab +Kafka&#8217;n\u0131nkiler +Joyce&#8217;unkiler)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tanr\u0131n\u0131n kurban edilmesi:<\/strong> Burada \u00f6rneklerden ba\u015fka bir \u015fey vermiyor ama tabii anlam kendili\u011finden menkul. (\u00d6rnekler: Attis, Odin, \u0130sa)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Borges&#8217;in bu yaz\u0131s\u0131n\u0131 vaktiyle sevgili Mehmet Batur&#8217;dan \u00f6\u011frenmi\u015ftim &#8212; bir ara HiTNet&#8217;te her yaz\u0131s\u0131n\u0131n alt\u0131na tag olarak eklerdi. \u015e\u00f6yle biter ilgili yaz\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Hikayelerin say\u0131s\u0131 d\u00f6rtt\u00fcr. Bize kalan zamanda anlatmaya devam edip, onlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fiz.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>[Yaz\u0131n\u0131n bu noktas\u0131nda \u00e7ok, \u00e7ok farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ge\u00e7meye haz\u0131rlan\u0131n!&#8230;]<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"is-layout-flex wp-block-gallery-1 wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"576\" height=\"886\" data-id=\"8684\"  src=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Deadpool-Killustrated-03-of-04-019.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8684\" srcset=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Deadpool-Killustrated-03-of-04-019.jpg 576w, https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Deadpool-Killustrated-03-of-04-019-195x300.jpg 195w\" sizes=\"(max-width: 576px) 85vw, 576px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"576\" height=\"886\" data-id=\"8685\"  src=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Deadpool-Killustrated-03-of-04-020.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8685\" srcset=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Deadpool-Killustrated-03-of-04-020.jpg 576w, https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Deadpool-Killustrated-03-of-04-020-195x300.jpg 195w\" sizes=\"(max-width: 576px) 85vw, 576px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"576\" height=\"886\" data-id=\"8686\"  src=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Deadpool-Killustrated-03-of-04-021.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8686\" srcset=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Deadpool-Killustrated-03-of-04-021.jpg 576w, https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Deadpool-Killustrated-03-of-04-021-195x300.jpg 195w\" sizes=\"(max-width: 576px) 85vw, 576px\" \/><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption wp-element-caption\">Deadpool &#8211; Killustrated #3<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Yer kaplamas\u0131n diye tek tek, b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck yerle\u015ftirmedim ama i\u015fte Deadpool &#8220;Killustrated&#8221; serisinde, b\u00fct\u00fcn s\u00fcper kahramanlar\u0131n temelinin klasik hikayelere, onlar\u0131n da temelinin mitolojiye dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edip, sorunu &#8220;k\u00f6k\u00fcnden&#8221; \u00e7\u00f6zmek \u00fczere harekete ge\u00e7iyor. Yukar\u0131daki al\u0131nt\u0131da Namor&#8217;u \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in K\u00fc\u00e7\u00fck Denizk\u0131z\u0131&#8217;n\u0131 patlat\u0131yor (bu arada torpidoyu att\u0131\u011f\u0131 gemi Nautilius; torpidoya ba\u011fl\u0131 giden arkada\u015f da Nemo &#8212; Nemo da Magneto&#8217;nun \u00f6nc\u00fcl\u00fc olarak i\u015fleniyor).<\/p>\n\n\n\n<p>Daha &#8220;Kahraman\u0131n Yolculu\u011fu&#8221; (Joseph Campbell) saptamas\u0131ndan ge\u00e7memiz gerekiyor&#8230; <em>Azzzz sonra&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte bir de b\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn, beklentilerimizin temelini olu\u015fturan, &#8220;monomyth&#8221; de denen bir s\u00fcre\u00e7 var: (\u00fc\u015fendim, deepseek&#8217;e yapt\u0131rtaca\u011f\u0131m &#8211; zaten herkes yap\u0131yor, ne var? &lt;facepalm&gt;. facepalm var!.. grrrr&#8230;)<\/p>\n\n\n\n<h2>Kahraman\u0131n Yolculu\u011funun \u00dc\u00e7 Ana A\u015famas\u0131<\/h2>\n\n\n\n<h3>1. Ayr\u0131l\u0131\u015f (Yola \u00c7\u0131k\u0131\u015f)<\/h3>\n\n\n\n<p>Kahraman, bildik, s\u0131radan d\u00fcnyas\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Macera \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131:<\/strong>&nbsp;Kahraman\u0131 yolculu\u011fa iten bir olay, bir g\u00f6rev veya bir tehdit ortaya \u00e7\u0131kar.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n reddi:<\/strong>&nbsp;Kahraman ba\u015flang\u0131\u00e7ta korkar, teredd\u00fct eder veya g\u00f6revi kabul etmek istemez.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Do\u011fa\u00fcst\u00fc yard\u0131m:<\/strong>&nbsp;Bir bilge, ya\u015fl\u0131 adam, peri veya ak\u0131l hocas\u0131 (\u00f6rne\u011fin: Gandalf, Obi-Wan Kenobi) kahramana rehberlik eder ve ona sihirli bir nesne veya bilgi verir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130lk e\u015fi\u011fin ge\u00e7ilmesi:<\/strong>&nbsp;Kahraman, bilinmeyen, tehlikeli d\u00fcnyaya ad\u0131m atar. Art\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc zordur.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3>2. Erginlenme (\u0130nisiyasyon \/ \u00c7ileler)<\/h3>\n\n\n\n<p>Kahraman, tehlikelerle ve s\u0131navlarla dolu bir diyar olan &#8220;bilinmeyen&#8221; i\u00e7inde yol al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>\u00c7ileler yolu:<\/strong>&nbsp;Kahraman bir dizi testten, canavarla d\u00f6v\u00fc\u015ften ve engelden ge\u00e7er. Yolda\u015f\u0131 olabilir, d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tanr\u0131\u00e7a ile kar\u015f\u0131la\u015fma:<\/strong>&nbsp;Ko\u015fulsuz sevgi, anlay\u0131\u015f veya mutlulu\u011fu temsil eden bir fig\u00fcrle (bir prenses, bir anne fig\u00fcr\u00fc) kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Baba ile hesapla\u015fma:<\/strong>&nbsp;Kahraman, en b\u00fcy\u00fck otorite fig\u00fcr\u00fcyle, korkusuyla veya kaderiyle y\u00fczle\u015fir. Bu genellikle en zor s\u0131navd\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tanr\u0131salla\u015fma (Apotheosis):<\/strong>&nbsp;Kahraman, s\u0131navlar\u0131 ge\u00e7tikten sonra yeni bir bilgi, huzur veya g\u00fc\u00e7 seviyesine ula\u015f\u0131r. Kendini a\u015far.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nihai \u00f6d\u00fcl (Boon):<\/strong>&nbsp;Kahraman, yolculu\u011funun amac\u0131na ula\u015f\u0131r: Kutsal k\u00e2se, alt\u0131n post, \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck iksiri veya \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f bir hazine. Bu, d\u00fcnyaya geri getirece\u011fi &#8220;arma\u011fan&#8221;d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3>3. D\u00f6n\u00fc\u015f<\/h3>\n\n\n\n<p>Kahraman, elde etti\u011fi arma\u011fanla s\u0131radan d\u00fcnyas\u0131na geri d\u00f6nmelidir.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn reddi:<\/strong>&nbsp;Kahraman bazen yeni buldu\u011fu d\u00fcnyada kalmak ister, geri d\u00f6nmek istemez.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>B\u00fcy\u00fcl\u00fc ka\u00e7\u0131\u015f:<\/strong>&nbsp;D\u00fc\u015fmanlar\u0131, kahraman\u0131n arma\u011fan\u0131 al\u0131p ka\u00e7mas\u0131n\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Kovalamaca ba\u015flar.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>D\u00f6n\u00fc\u015f e\u015fi\u011finin ge\u00e7ilmesi:<\/strong>&nbsp;Kahraman, yeniden kendi d\u00fcnyas\u0131na ad\u0131m atar. Ancak bu sefer de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130ki d\u00fcnyan\u0131n efendisi:<\/strong>&nbsp;Kahraman, hem s\u0131radan hem de ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00fcnyay\u0131 anlayabilen, bu ikisi aras\u0131nda denge kurabilen ki\u015fi olur.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ya\u015fama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc:<\/strong>&nbsp;Kahraman, getirdi\u011fi arma\u011fan\u0131 (bilgelik, hazine, bar\u0131\u015f) toplumuyla payla\u015f\u0131r. Art\u0131k \u00f6zg\u00fcr ve tamamlanm\u0131\u015f bir bireydir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2>K\u0131sa Bir \u00d6rnek: Y\u00fcz\u00fcklerin Efendisi (Frodo)<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>A\u015fama<\/th><th>Frodo i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>Ayr\u0131l\u0131\u015f<\/strong><\/td><td>Gandalf ona y\u00fcz\u00fckle ilgili ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yler. Frodo &#8220;neden ben?&#8221; diyerek \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 reddeder. Sonunda y\u00fcz\u00fckle birlikte Shire&#8217;dan ayr\u0131l\u0131r.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Erginlenme<\/strong><\/td><td>Moria madenleri, \u00d6r\u00fcmcek Shelob, Y\u00fcz\u00fck tayflar\u0131 ile sava\u015f\u0131r. Amcas\u0131 Bilbo&#8217;yu g\u00f6r\u00fcr. Sonunda y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc H\u00fck\u00fcm Da\u011f\u0131&#8217;na atar (nihai \u00f6d\u00fcl: d\u00fcnyay\u0131 kurtarmak).<\/td><\/tr><tr><td><strong>D\u00f6n\u00fc\u015f<\/strong><\/td><td>Shire&#8217;a d\u00f6ner, ancak art\u0131k eski Frodo de\u011fildir. \u0130ki d\u00fcnyan\u0131n efendisi olmu\u015ftur. Sonunda yara izleri nedeniyle Bat\u0131&#8217;ya, \u00f6l\u00fcms\u00fcz topraklara gider (ya\u015fama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc).<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>i\u015fte b\u00f6yle b\u00f6yle s\u00fcpermenler. Burada (\u00c7in) her \u015fey \u00e7ok s\u00fcper! Ankara&#8217;da \u00f6\u011frencilere &#8220;yapay zekadan tabii ki faydalanabilirsiniz ama ne dedi\u011fini anlamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcn\u00fcz &#8211; \u00f6devinize\/raporunuza yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z her \u015feyden sorumlusunuz&#8221; derdim. Burada \u00e7o\u011fu zaman kendimi \u00f6\u011frencimin bana &#8220;getirmi\u015f&#8221; oldu\u011fu kodu incelerken buluyorum &#8212; kod \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, onda s\u0131k\u0131nt\u0131 yok ama &#8220;buray\u0131 niye b\u00f6yle yapt\u0131n acaba?&#8221; (cevap yok) \/ &#8220;burada ne demek istedin, neden \u015fu \u015fu \u015fu parametreleri kullan\u0131yorsun?&#8221; (cevap yok). Ama buran\u0131n bir ger\u00e7e\u011fi bu: sonu\u00e7 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kimse dert etmiyor, belki de do\u011frusu budur ama birka\u00e7 y\u0131la kalmaz, \u015fu padi\u015fah ile k\u0131z\u0131 aras\u0131nda gidip gelen veziri gibi, ya da daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc Yi\u011fit \u00d6zg\u00fcr&#8217;\u00fcn e\u015fiyle patronu aras\u0131nda gidip gelen zavall\u0131s\u0131 gibi sadece bo\u015f bir arac\u0131 olaca\u011f\u0131z gibi geliyor bana. Ama ger\u00e7ekten sonu\u00e7 al\u0131n\u0131yor, i\u015fler ilerliyor, oras\u0131 da \u00f6yle. Olan benim gibi &#8220;\u00f6\u011frencisinin&#8221; niye orada o \u015fekil yapm\u0131\u015f oldu\u011funu anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan naiflere kal\u0131yor. Belki sadece bir \u00f6l\u00e7ek sorunudur: araba nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, her \u015feyini biliyor muyuz? Bilgisayar\u0131 kullan\u0131yoruz, bozulunca tamir edebiliyor muyuz, o kadar anlayabiliyor muyuz? Turing testinin \u00f6znesi biz olduk, haberimiz yok!.. Neyse, konumuz bu de\u011fil, d\u00f6nelim efendim.<\/p>\n\n\n\n<h2>Yuvaya D\u00f6n\u00fc\u015f &amp; Sandvi\u00e7<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"980\" height=\"608\" src=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AmericanDreamer.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8690\" srcset=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AmericanDreamer.jpg 980w, https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AmericanDreamer-300x186.jpg 300w, https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AmericanDreamer-768x476.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">&#8220;Her hikayenin temelinde kahraman iki \u015fey ister: Yuvas\u0131na d\u00f6nmek ve sandvi\u00e7.&#8221; (<a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt13884444\/\">American Dreamer<\/a>)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu sat\u0131rla yukar\u0131dakiler aras\u0131nda rakamla 10 g\u00fcn var, u\u00e7tu gitti d\u00fcne dair ne varsa canca\u011fz\u0131m. Merhaba sevgili okuyucu, nas\u0131ls\u0131n? \u0130yiyim ben de, te\u015fekk\u00fcr ederim, g\u00fczel \u015feyler oldu bir dolu (&#8220;sevdi\u011fin bir \u00f6\u011frencinle tesad\u00fcf eseri kar\u015f\u0131lacaks\u0131n&#8221; \u2714\ufe0f, &#8220;bir s\u00fcredir g\u00f6r\u00fc\u015fmedi\u011finiz bir arkada\u015f\u0131ndan haber alacaks\u0131n&#8221; \u2714\ufe0f, &#8220;\u00e7oktand\u0131r g\u00f6rmedi\u011fin akrabalar\u0131n\u0131 g\u00f6receksin&#8221; \u2714\ufe0f, &#8220;i\u015finde, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n konuda bir zorlu\u011fu a\u015facaks\u0131n&#8221; \u2714\ufe0f, \u2714\ufe0f,\u2714\ufe0f,\u2714\ufe0f,&#8230;) \u0130yi gidiyoruz \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr (bug\u00fcn 1 May\u0131s, 5 g\u00fcnl\u00fck tatil ba\u015flad\u0131, yar\u0131n &#8220;Avatar Da\u011flar\u0131&#8221; diye de an\u0131lan (James Cameron&#8217;\u0131n mavi \u015firinleri olan avatar bu arada &#8212; Cameron buradan etkilenmi\u015f Pandora&#8217;n\u0131n u\u00e7an da\u011flar\u0131 konusunda; yoksa benim de akl\u0131ma ilk olarak Aang gelmi\u015fti co\u011frafyaya daha uygun olarak) Zhangjiajie&#8217;yi gezmeye gidece\u011fiz k\u0131smetse. Neyse, bakal\u0131m neler diyormu\u015fuz&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Borges&#8217;in anlat\u0131c\u0131lar\u0131 net konu\u015fur. Ya\u015fl\u0131 yazarlar\u0131n, ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerin pek \u00e7o\u011funda oldu\u011fu gibi kesin do\u011frular\u0131 vard\u0131r (ama bir\u00e7ok yazar\u0131n aksine, Borges bu kesin do\u011frular\u0131n ki\u015fiye \u00f6zel, g\u00f6reli oldu\u011funu da bilir, oynar onlarla bir g\u00fczel). Tabii ki bu d\u00f6rd\u00fcne uymayan bir dolu ba\u015fka hikaye de var, bakmay\u0131n siz onun \u00f6yle dedi\u011fine. Hi\u00e7bir yere gitmeyip, hi\u00e7bir \u015fey yapmayan bir dolu insan\u0131n hikayesi var mesela, \u00fcz\u00fcc\u00fc hikayeler de de\u011filler \u00fcstelik, g\u00fczel, mutlu huzurlu \u015feyler. Neyse, neyse, ne diyorduk, \u00f6rne\u011fin Borges&#8217;in &#8216;Aleph&#8217; hikayesini ele alal\u0131m (kolay anla\u015f\u0131ls\u0131n diye \u00f6z\u00fcn\u00fc koruyup, geriye kalan her \u015feyi uyduruyorum): deli oldu\u011funu bildi\u011finiz bir arkada\u015f\u0131n\u0131z size yapt\u0131\u011f\u0131 anormal \u015feyleri anlat\u0131yor: ge\u00e7en g\u00fcn u\u00e7mu\u015f, d\u00fcn kendini Japonya&#8217;da bulmu\u015f, hayvanlarla konu\u015fmu\u015f, gaipten haberler alm\u0131\u015f. He deyip ge\u00e7iyorsunuz sonu\u00e7ta. Sonra bir g\u00fcn bir kafede otururken siz, u\u00e7arak yan\u0131n\u0131za geliyor, tam oturacak, &#8220;ah bir saniye, nas\u0131l da unuttum!&#8221; diyerek yok oluyor, sonra elinde G\u00fcney Kutbu&#8217;ndan getirmi\u015f oldu\u011fu buzu kolan\u0131za koyuyor, bunlar\u0131 gayet ola\u011fan, sanki <em>her g\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feylermi\u015f\u00e7esine<\/em> yap\u0131yor (ki evet, her g\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyler asl\u0131nda). Arthur C. Clarke&#8217;nin &#8220;<a href=\"https:\/\/lecturia.org\/en\/short-stories\/arthur-c-clarke-the-nine-billion-names-of-god\/8044\/\">Tanr\u0131n\u0131n 9 milyar ad\u0131<\/a>&#8221; hikayesi; BattleStar Galactica&#8217;da cad\u0131 av\u0131nda Cylon oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelenip geride b\u0131rak\u0131lan \u015fu \u00fc\u00e7 ki\u015fi (daha obscure bir \u00f6rnek i\u00e7in, haz\u0131r &#8216;cad\u0131 av\u0131&#8217; da demi\u015fken, <a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt4513428\">Inside Number 9&#8217;un cad\u0131 av\u0131 ile ilgili olan b\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/a>; Lost&#8217;ta Desmond&#8217;\u0131n sa\u00e7masapan g\u00f6revini bir g\u00fcn yerine getirmeyi\u015fi; Bugonia (spoiler much?&#8230;).<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlardan ba\u015fka, son zamanlarda (~2-3 y\u0131l) epey ilgimi \u00e7eken bir anlat\u0131 \u00e7e\u015fidinden(?) metodundan(?) (bunlar sert sessiz sertle\u015fmesi yerine yumu\u015famas\u0131na m\u0131 u\u011fruyorlar yaw bu arada?) bahsetmek istiyorum (bir de bu blogu en k\u0131sa s\u00fcrede bitirip g\u00f6ndermek zira yar\u0131m saate de yerel geziye gidece\u011fiz&#8230; gezgezgez). Ger\u00e7i bu kavram daha da bekleyebilir zira 2500 y\u0131ld\u0131r filan, t\u00e2 Antik Yunan tiyatrosundan beridir piyasada: Diegesis. (Nergis Han\u0131m, bir \u015fey sordu\u011fu zaman cevap olarak -sanki \u00e7ok barizmi\u015f\u00e7esine <em>(duh!?)<\/em>&#8211; bir tek kelime s\u00f6yleyip, garip garip bakt\u0131\u011f\u0131m zaman \u00e7ok bozuluyor (Tro\u00e7ki. \/ St. George. \/ Platonik Geometri. \/ Bazuka.))<\/p>\n\n\n\n<p>Diegesis. Ba\u015f\u0131n\u0131zdan bir olay ge\u00e7iyor (birilerini gizlice izliyordunuz, sonra sizi fark edip yakalamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, ka\u00e7t\u0131n\u0131z, bir yere gizlendiniz, sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131z o tarlada kalbiniz g\u00fcm g\u00fcm ata ata bekleyip sonras\u0131nda korka korka evinize vard\u0131n\u0131z <em>[\u201c<a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2017\/01\/15\/bazen-2\/\">Ama\u00e7lar\u0131 neydi, bilmiyorum ama ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131lar.<\/a>\u201d]<\/em>). Eve nefes nefese vard\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, i\u00e7eri girer girmez kap\u0131y\u0131 arkan\u0131zdan kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda size merakl\u0131 g\u00f6zlerle bakan e\u015finize olay\u0131 anlat\u0131yorsunuz. Kesik kesik, heyecandan baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 -fark\u0131na varmadan tabii ki- atlayarak. Anlat\u0131n\u0131z\u0131n bir noktas\u0131nda tarlada saklan\u0131yorsunuz, biraz sonra adamlar sizi kovalarken yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feyi anlat\u0131yorsunuz (tozlu yolda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ayak izlerinizi silmeyi ak\u0131l etmi\u015ftiniz, o kafalar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olmal\u0131). Kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z, \u00e7eli\u015fen k\u0131s\u0131mlar da oluyor (&#8220;duvar\u0131n \u00fcst\u00fcnden atlad\u0131n\u0131z&#8221; \/ &#8220;duvar\u0131n \u00fcst\u00fcnden atlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131n\u0131z ama fazla y\u00fcksek geldi, o nedenle k\u00f6\u015feyi d\u00f6n\u00fcp, oradaki \u00e7itten atlad\u0131n\u0131z ay\u00e7i\u00e7e\u011fi tarlas\u0131na girmek i\u00e7in&#8221; \/ &#8220;m\u0131s\u0131rlar epey y\u00fckselmi\u015fti, sizi i\u00e7inde saklad\u0131&#8221;). Hikaye, aktar\u0131labilecek en saf haliyle, en az i\u015flenmi\u015f \u015fekliyle \u00e7\u0131k\u0131yor sizden (&#8220;daha tazesi denizde&#8221; \/ daha saf\u0131 kafan\u0131zda, n\u00f6ronlarda, alg\u0131 sinyallerinin g\u00f6lgesi). Okyanusu g\u00f6r\u00fcyorsunuz ya da mesela: siz tam anlayam\u0131yorsunuz, u\u00e7suz bucaks\u0131z bir su, g\u00f6z alabildi\u011fine, bu tam anlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feyi, \u00e7\u00f6l gezegeninize d\u00f6n\u00fcnce e\u015finize anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz. Sizin alg\u0131n\u0131z\u0131n kapasitesiyle zaten s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f olan bir olgu, ikinci a\u015famada k\u0131s\u0131tl\u0131 aktar\u0131m ayg\u0131tlar\u0131ndan (Fremen dilinde su \u00e7e\u015fitleri ve suyla ilgili pek az terim bulunmakta) daha da y\u0131pran\u0131yor, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc darbeyi de e\u015finizin 1. el tecr\u00fcbesi olmad\u0131\u011f\u0131ndan onun bu konudaki daha da k\u0131s\u0131tl\u0131 alg\u0131 kapasitesinden yiyor. Ama i\u015fte burada alg\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Anlat\u0131 yok olmuyor, azalm\u0131yor, bamba\u015fka bir \u015feye, \u00e7o\u011fu zaman da kayna\u011f\u0131ndakinden daha da zengin bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bunu \u015fimdi yazarken fark ettim, benim a\u00e7\u0131mdan\/benim i\u00e7in epey \u00f6nemli bir ke\u015fif: somut kavramlar (ayakkab\u0131, ka\u015f\u0131k, bilgisayar, h\u0131rka) aktar\u0131ld\u0131k\u00e7a, kullan\u0131ld\u0131k\u00e7a y\u0131pran\u0131yor ama soyut kavramlar (anlat\u0131) d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp daha da g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015feyler oluyorlar ama bunun olmas\u0131 i\u00e7in orijinaline\/kayna\u011f\u0131na\/tekrar\u0131na eri\u015fememek laz\u0131m (<a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2024\/04\/02\/sanat-kimin-icindir-benim-icindir\/\">daha evvel de\u011findi\u011fim bir \u015fey:<\/a> resmini \u00e7ekti\u011finiz mandala g\u00fczelli\u011fini koruyamayacak &#8211; resmi elinizde olan hi\u00e7bir mandala o bir per\u015fembe g\u00fcn\u00fc hep beraber yap\u0131p da, <em>ah i\u015fte resmini \u00e7ekmeyi unuttu\u011funuz<\/em> <strong>o<\/strong> mandala kadar g\u00fczel olamayacak!..(&amp; \u00e7ocuklu\u011funuzun <strong>o<\/strong> muhte\u015fem kokulu, tatl\u0131, pespembe \u00e7ilekleri!..))<\/p>\n\n\n\n<p>Ne diyorduk? Diegesis. Anlat\u0131n\u0131n (metodun) anlat\u0131ya (i\u00e7erik) dahil olmas\u0131. \u00d6nce Antik Yunan tiyatrosundaki tan\u0131m\u0131ndan gidelim. Akt\u00f6rler yok, anlat\u0131c\u0131 var. Sahneye \u00e7\u0131k\u0131p size olay\u0131 anlat\u0131yor, anlat\u0131c\u0131 oldu\u011funun bilincinde. Hat\u0131rlam\u0131yorsa &#8220;hat\u0131rlam\u0131yorum&#8221; diyor s\u00f6zel gelenek, il il, saray saray dola\u015f\u0131yor k\u00f6r Homeros, destanlar\u0131 anlat\u0131yor. <em>Diegesis<\/em> bu. <em>Mimesis<\/em> di\u011feri (anlat\u0131lan \u015feyi oluyormu\u015f\u00e7a oynayan, yani bizim bildi\u011fimiz tiyatro, filmler, canland\u0131rmalar). Bir film seyrederken duydu\u011funuz m\u00fczikleri karakterler de duyuyorsa \u00f6rne\u011fin, o m\u00fczikler diegesis m\u00fczikler. <\/p>\n\n\n\n<p>Anlat\u0131ya d\u00f6nelim. Borges&#8217;in hikayelerinden birinde \u015f\u00f6yle bir tasvir vard\u0131: &#8220;anlatt\u0131\u011f\u0131 \u015feyi, anlat\u0131\u015f bi\u00e7iminden, anlat\u0131rken do\u011fru zamanlamayla yapt\u0131\u011f\u0131 mimiklerden, vurgu i\u00e7in durdu\u011fu noktalardan daha \u00f6nce defalarca anlatm\u0131\u015f oldu\u011fu belli oluyordu&#8221;. Hani iki paragraf \u00f6nce e\u015finize anlatm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z ya ba\u015f\u0131n\u0131za ge\u00e7enleri, ertesi g\u00fcn bir arkada\u015f\u0131n\u0131za anlat\u0131yorsunuz, sonra bir ba\u015fka arkada\u015f\u0131n\u0131za, her anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda anlat\u0131 daha cilalan\u0131yor ama bir o kadar da heyecan\u0131 s\u00f6n\u00fcyor, kor s\u0131ca\u011f\u0131 a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r kaybolan, so\u011fuyan, gide gide elinizde tutabilece\u011finiz bir hale gelen demir bir heykelcik gibi.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6zl\u00fck temizleme mendilleri kullan\u0131yorum, tek kullan\u0131ml\u0131k, paketi a\u00e7\u0131nca alkoll\u00fc bir sol\u00fcsyon emdirilmi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7a ka\u011f\u0131t \u00e7\u0131k\u0131yor, g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc sildikten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra da tamam\u0131yla u\u00e7mu\u015f oluyor. Ucuz bir \u015fey, eminim paketi kendisinin 5 kat\u0131na m\u00e2l oluyordur. Keza, ye\u015fil, g\u00fczel, soda \u015fi\u015feleri. Ara\u00e7, amac\u0131n fersah fersah ilerisinde yer al\u0131yor. Sizin geceler boyu \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00fcretti\u011finiz bir \u015feyi sizden 5 liraya alan bir sat\u0131c\u0131(\/arac\u0131) 25 liraya sat\u0131yor. Haks\u0131zl\u0131k ya da k\u00f6t\u00fcl\u00fck anlam\u0131nda s\u00f6ylemiyorum. Sonu\u00e7ta o mendil \u00f6yle paketlenmese u\u00e7acak, sodan\u0131n gaz\u0131 ka\u00e7acak, kokacak bir \u015feyler bir \u015feyler. Ama garip geliyor. Sebep(\/ama\u00e7) olan \u015feyin ula\u015f\u0131m hatt\u0131ndan daha de\u011ferli olmas\u0131n\u0131 bekliyorum sadece.<\/p>\n\n\n\n<p>Takdir edersiniz ki, birka\u00e7 zorlama\/deneysel \u00f6rnek ve daha yayg\u0131n olarak birinci tekil \u015fah\u0131s anlat\u0131mlar\u0131 haricinde (ki onlar da tasvirden \u00f6teye gitmiyorlar sonu\u00e7ta), hikaye ve romanlar bask\u0131n \u015fekilde anlat\u0131ya dayan\u0131yor. Ama gelin g\u00f6r\u00fcn ki, muazzam bir \u00e7aba harc\u0131yor yazarlar &#8220;inand\u0131r\u0131c\u0131 olaca\u011f\u0131m&#8221; diye.<\/p>\n\n\n\n<p>Filmler zaten ba\u015ftan kaybediyor. Hakikaten. Tarihi filmde kolda saat g\u00f6r\u00fcnmesine kadar gitmeye gerek yok. \u00d6rne\u011fin &#8220;Roosevelt asl\u0131nda solakt\u0131&#8221; diye yazabiliyorlar veya &#8220;o d\u00f6nemde o arabalar\u0131n o modeli yoktu&#8221; (goofs, evet). Film seyrederken b\u00f6yle \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar san\u0131r\u0131m pek _____ de\u011filler. G\u00fczel karde\u015fim, o ki\u015fi oyuncu, Churchill de\u011fil; o bir akt\u00f6r, doktor de\u011fil; oras\u0131 Amerika&#8217;da bir film seti, 1748 Paris&#8217;i de\u011fil. Ne istiyorlar, nas\u0131l olsun istiyorlar bilemiyorum. Iris Murdoch&#8217;\u0131n &#8220;The Black Prince&#8221;inde bir tiyatrocu arkada\u015ftan bahsediliyordu: 60&#8217;\u0131na merdiven dayam\u0131\u015f ama ya\u015fl\u0131 rol\u00fc teklifi gelince \u015fa\u015f\u0131r\u0131yordu, &#8220;ben \u015fimdiye kadar hep \u00e7ocuk rollerini canland\u0131rd\u0131m, ya\u015fl\u0131 rol\u00fcn\u00fc nas\u0131l yapay\u0131m?!&#8221; diye. Ben onu anlayabiliyorum (yani bir dereceye kadar).<\/p>\n\n\n\n<p>Awakenings filmi, Robert de Niro&#8217;nun muhte\u015fem oyunculu\u011fu. Oliver Sacks diyordu ki an\u0131 kipat\u0131nda &#8220;hemen her \u015feyi ger\u00e7e\u011fe uygun yapt\u0131k, salyalar hari\u00e7&#8221;. Jane Austen uyarlamas\u0131 m\u0131 seyrediyorsunuz? Her \u015feye dikkat mi etmi\u015fler? Yollarda atlar\u0131nki olsun, ba\u015fka bireylerin olsun, pislikler var m\u0131 mirim, pislikten ge\u00e7ilmiyor mu? Pa\u00e7alar \u00e7amurlu mu? (ve daha ba\u015fka birtak\u0131m \u015feyler). Yok \u00f6yle bir d\u00fcnya &#8212; siz istemezsiniz en ba\u015fta. Ama neymi\u015f, mesela &#8220;o d\u00f6nemde o bi\u00e7im elbise kesimi yoktu; o renk j\u00fcpon olmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131&#8221;. Ne yapal\u0131m o zaman? Dogville mi? (ki biliyorsunuz, g\u00fcnah\u0131m kadar sevmem Trier&#8217;i ama adam orada hakl\u0131.)<\/p>\n\n\n\n<p>Kabuki&#8217;yi biliyorsunuz, &#8220;Japon Operas\u0131&#8221; de ge\u00e7. Peki Noh tiyatrosunu? (yok, o kuklalarla oynanan Bunraku). [Ahk\u00e2m mode on] Efendim, Noh tiyatrosunda canland\u0131rma yok (varsa da \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r herhalde, pek bildi\u011fim konular de\u011fil bunlar). Anlat\u0131 var ama ba\u015ftan sona anlatm\u0131yor. \u0130zleyenlerin hepsi de neyden bahsedildi\u011fini, olay\u0131 \u00e7ok iyi biliyorlar. Anlat\u0131c\u0131 birka\u00e7 kilit noktay\u0131 anlat\u0131yor, <em>alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor<\/em> (evet, arad\u0131\u011f\u0131m terim buydu). Ama\u00e7 canland\u0131rmak de\u011fil, \u00f6tesi: aktarmak.<\/p>\n\n\n\n<p>Orhan Pamuk bilmemka\u00e7 sene ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015f veba d\u00f6nemleri \u00fczerine, 70&#8217;lerin \u0130stanbul&#8217;u \u00fczerine, T\u00fcrkiye tarihi \u00fczerine. Her \u015fey do\u011fru olsun istiyor i\u00e7ilen sigara markalar\u0131ndan, radyoda \u00e7alan \u015fark\u0131lara, konu\u015fma \u015fekillerine kadar. \u015eu &#8220;Kokuho&#8221;nun uyarland\u0131\u011f\u0131 kipat\u0131n yazar\u0131 3 sene Kabuki tiyatrosunda getir\/g\u00f6t\u00fcrc\u00fcl\u00fck, elbise d\u00fczenleyicilik (kuroku &#8212; bak\u0131p yazd\u0131m, bildi\u011fimden de\u011fil) yapm\u0131\u015f, o d\u00fcnyay\u0131 iyice \u00f6\u011frenebilmek, do\u011fru tasvir edebilmek i\u00e7in. Ne gerek var? Sonu\u00e7ta belgesel \u00e7ekmiyorsun, akt\u00f6rlere oynatacaks\u0131n (onlar da ayr\u0131 bir konu tabii). Roger Ebert &#8220;Elveda Cariyem&#8221;in ele\u015ftirisinde dayanamay\u0131p yaz\u0131yordu: &#8220;her \u015fey \u00e7ok g\u00fczeldi, yaln\u0131z karakterlerin 40 y\u0131la yakla\u015fan ya\u015famlar\u0131na dair ya\u015flanmalar\u0131 g\u00f6rsel olarak pek verilememi\u015fti (o da nazar boncu\u011fu olsun)&#8221;. Gene d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p bat\u0131l\u0131lar\u0131n -ki Salinger yapt\u0131 bunu, daha ne diyeyim- do\u011fudan bir hikaye anlat\u0131p (i\u015fte imparator at ustas\u0131na g\u00f6nderiyor adamlar\u0131n\u0131, bana g\u00fczel bir at bulsun diye de, vekili k\u00f6s k\u00f6s d\u00f6n\u00fcyor, &#8220;senin usta kafay\u0131 yemi\u015f h\u00fcnkar\u0131m, ben ondan siyah, uzun yeleli, \u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle b\u00f6yle b\u00f6yle bir at istedim, bana beyaz, k\u0131sa yeleli, b\u00f6yle b\u00f6yle, \u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle bir k\u0131srak verdi&#8221; diyor da, imparator acaip etkileniyor &#8220;vay be, Fun \u00e7an \u00e7i ustal\u0131kta demek ki son noktay\u0131 da a\u015ft\u0131, demek art\u0131k g\u00f6n\u00fcl g\u00f6z\u00fcyle g\u00f6r\u00fcyor ger\u00e7e\u011fi do\u011frudan&#8221; diyor. Hikaye burada bitmeli tabii ama bitmiyor, ill\u00e2 geliyor o k\u00f6r g\u00f6ze parmak &#8220;hayvan ger\u00e7ekten de \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir cins \u00e7\u0131kt\u0131&#8221;) sonunda illaki ispat\u0131n\u0131 verme, a\u00e7\u0131klama zorunlulu\u011fu hissetmesine \u00e7at\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015f\u0131n\u0131zdan ge\u00e7en bu heyecanl\u0131 maceradan \u00e7ok etkileniyorlar, tekrar tekrar anlatt\u0131r\u0131yorlar, gitti\u011finiz yerlerde de anlat\u0131yorsunuz, bir s\u00fcre sonra davetler geliyor, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorlar gidiyorsunuz, \u00e7ocuklar \u00e7ok etkilenip anlat\u0131n\u0131z\u0131 canland\u0131r\u0131yorlar oyunlar\u0131nda. Hikayeniz \u00f6l\u00fcms\u00fcz oluyor, tebrikler.<\/p>\n\n\n\n<p>Kafan\u0131zdakini kipata d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde zaten k\u0131s\u0131tla(n)m\u0131\u015f oluyorsunuz, \u00fcst\u00fcne bir de filmini \u00e7ekip &#8220;asl\u0131na m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca sad\u0131k&#8221; yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Sizi biri oynuyor, kovalayanlar\u0131 canland\u0131rmak i\u00e7in se\u00e7meler yap\u0131l\u0131yor, ya bu ne sa\u00e7mal\u0131k. <\/p>\n\n\n\n<p>Elinde de\u011fne\u011fi, ate\u015fin ba\u015f\u0131nda ilk hikayeleri anlat\u0131yor hikayeci, herkesin dikkati onda, odak o. Herkes kendi kafas\u0131nda ba\u015fka \u015feyler canland\u0131r\u0131yor. Ne kadar az etiket koyma, karaktere b\u00fcr\u00fcnd\u00fcrme, arka plan\u0131 tan\u0131mlama, o kadar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p>Acele ediyorum bitirip yollamak i\u00e7in, malum, yar\u0131n 4 g\u00fcnl\u00fck &#8220;Avatar Da\u011flar\u0131&#8221; gezisi, bug\u00fcn bile araya Wukan Binas\u0131 ile Xintiandi gezisi girdi. <\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Haptic&#8221; diye bir \u015fey var, m\u00fchendislikte de kullan\u0131l\u0131yor, biraz tersinden diegesis&#8217;i and\u0131r\u0131yor, ilgin\u00e7 bir kavram. Vin\u00e7 operat\u00f6r\u00fc olal\u0131m \u015fimdi: ilkin hafif bir \u015fey kald\u0131r\u0131yoruz &#8212; elimizdeki kumandan\u0131n kolu vas\u0131tas\u0131yla vinci cismin \u00fczerine getirip, d\u00fc\u011fmeye bas\u0131yoruz, vin\u00e7 iniyor, yakalad\u0131, kolu geriye \u00e7ekiyoruz kolayca, vin\u00e7 de onunla birlikte havalan\u0131yor, bu kadar, bravo. A\u011f\u0131r bir kayada s\u0131ra, vinci ta\u015f\u0131n \u00fczerine getirdik, d\u00fc\u011fmeye bast\u0131k, kavrad\u0131k, ama bir t\u00fcrl\u00fc kendimize \u00e7ekemiyoruz kolu, zorlan\u0131yor, direniyor. Asl\u0131nda o ta\u015f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla kolun zor geriye \u00e7ekilmesi aras\u0131nda hi\u00e7bir mekanik ba\u011flant\u0131 yok ama ekipman zorland\u0131\u011f\u0131nda kolun da zor hareket etmesi y\u00f6n\u00fcnde programlam\u0131\u015flar size hissettirmek i\u00e7in. Haptic bu. Belki <a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2016\/01\/23\/kis-uykusu\/\">Voltran&#8217;da<\/a> da hakikaten elektrik veriyorlard\u0131 hasar yedik\u00e7e robot?.. (hmmm, mant\u0131kl\u0131&#8230;).<\/p>\n\n\n\n<p>Yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131n orada biriyle tan\u0131\u015f\u0131p, a\u015f\u0131k olup, aylar boyu mektuplarda anlata anlata bitiremedi\u011fi a\u015fk\u0131yla onlar\u0131 kar\u015f\u0131lamaya gitti\u011finiz havaalan\u0131nda ilk defa g\u00f6r\u00fcp de &#8220;bu muymu\u015f?!&#8221; diye hayalk\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011framan\u0131z. Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Hi\u00e7 kimse arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131n size aktar\u0131p, sizin alg\u0131n\u0131zda canlanan o ki\u015fiye yakla\u015famaz bile (\u00e7ocuklu\u011fumuzun \u00e7ilekleri, \u00e7ilekleri! Mutlu insanlar, g\u00fczel ge\u00e7mi\u015f, salyas\u0131z uyku hastalar\u0131, \u00e7amursuz \u0130ngri\u015f yollar\u0131).<\/p>\n\n\n\n<p>San\u0131r\u0131m toparlayabildim. Bir tek \u015fey daha yaz\u0131p (kald\u0131 ki alakas\u0131z ama olsun), gidece\u011fim: cep telefonlar\u0131 \/ sosyal medya &#8212; bir tik olu\u015ftursunlar mesela, insanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftirsinler, se\u00e7im yapmaya zorlas\u0131nlar (ille de &#8220;Butlerian Jihad&#8221; olsun demiyorum) &#8212; fikri &#8220;<a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt1341338\">Good Luck, Have Fun, Don&#8217;t Die<\/a>&#8220;dan kapt\u0131m (film iyi de\u011fildi bu arada, <a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/emre_sururi__jack_and_the_bean_stalk_30006ca9.pdf?file=jack_and_the_bean_stalk_3000\">benim de var \u00f6yle bir hikayem<\/a>, oradan biliyorum 8).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130yi geceler, ve bir daha g\u00f6r\u00fc\u015fmeme ihtimaline istinaden, g\u00fcnayd\u0131n, t\u00fcnayd\u0131n ve iyi ak\u015famlar!&#8221;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"600\" height=\"800\" src=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IMG_20260417_171322.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8700\" srcset=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IMG_20260417_171322.jpg 600w, https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IMG_20260417_171322-225x300.jpg 225w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Always.. (Always)&#8230; Maybe (Maybe) We say (We say) It&#8217;s perfect (perfect)<\/figcaption><\/figure><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Borges bir yaz\u0131s\u0131nda (&#8220;Los Cuatro Ciclos&#8221; \/ &#8220;D\u00f6rt \u00c7evrim&#8221;) 4 \u00e7e\u015fit hikaye olabilece\u011finden dem vurur: Borges&#8217;in bu yaz\u0131s\u0131n\u0131 vaktiyle sevgili Mehmet Batur&#8217;dan \u00f6\u011frenmi\u015ftim &#8212; bir ara HiTNet&#8217;te her yaz\u0131s\u0131n\u0131n alt\u0131na tag olarak eklerdi. \u015e\u00f6yle biter ilgili yaz\u0131: &#8220;Hikayelerin say\u0131s\u0131 d\u00f6rtt\u00fcr. Bize kalan zamanda anlatmaya devam edip, onlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fiz.&#8221; [Yaz\u0131n\u0131n bu noktas\u0131nda \u00e7ok, \u00e7ok farkl\u0131 bir &hellip; <a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2026\/05\/01\/borges-new-weird-ben\/\" class=\"more-link\">Okumaya devam et<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Borges &#038; New Weird (&#038; ben)&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[197],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8683"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8683"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8701,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8683\/revisions\/8701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}