{"id":8729,"date":"2026-05-18T13:23:06","date_gmt":"2026-05-18T10:23:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/?p=8729"},"modified":"2026-05-18T13:23:07","modified_gmt":"2026-05-18T10:23:07","slug":"baska-cesit-bir-hikaye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2026\/05\/18\/baska-cesit-bir-hikaye\/","title":{"rendered":"Ba\u015fka \u00e7e\u015fit bir hikaye"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bu haks\u0131zl\u0131k m\u0131d\u0131r peki?<\/strong> Ayn\u0131 \u015feyi ayn\u0131 ko\u015fullarla tekrar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, ayn\u0131 soruyu tekrar ayn\u0131 \u015fekilde sordu\u011funuzda, ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc tekrar ayn\u0131 \u015fekilde ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, labirentte ayn\u0131 k\u00f6\u015feyi yine ayn\u0131 \u015fekilde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde bamba\u015fka bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmak. Evet, haks\u0131zl\u0131kt\u0131r. Fizikte \/ ba\u015fka yerlerde Markov ko\u015fulu dedi\u011fimiz bir kavram var (zincirlerin, evet); &#8216;ergodicity&#8217; dedi\u011fimiz bir ba\u015fka kavram var, bu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey onlarla ilintili olsa da yine de i\u015fte ben sanki&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Zaman yolculu\u011funun her t\u00fcrl\u00fc derde deva olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm halbuki ben oysa. <\/p>\n\n\n\n<p>(hikaye de\u011fil bu arada, klasik sa\u00e7malamalar\u0131m)<\/p>\n\n\n\n<p>Matematikte &#8216;ge\u00e7i\u015flilik'(? &#8212; &#8216;transitive&#8217;) kavram\u0131 var. \u00d6rne\u011fin A > B, B > C ise A > C olur (duh?!). Ama her \u015fey \u00f6yle de\u011fil. Baz\u0131 sistemlerde bu \u00f6yle olmuyor [1]. \u00d6rnek mi istiyorsan\u0131z, hay hay, bildi\u011finiz bir \u015fey hem de: ta\u015f > ka\u011f\u0131t > makas > ta\u015f. Se\u00e7imleri de y\u00f6netebiliyorsunuz [1,2]: ayn\u0131 \u015feyi tekrar yap\u0131nca, &#8220;\u015fans eseri&#8221; bamba\u015fka sonu\u00e7lar \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u0131kmasa m\u0131yd\u0131 yani? Kuantuma kadar inmeye hi\u00e7 gerek yok. <\/p>\n\n\n\n<p>Zaten ne adil ki Allah a\u015fk\u0131na?..<\/p>\n\n\n\n<p><em>A\u011f\u0131r ol Bay Einstein, sen ancak r\u00f6lativistik u\u00e7a\u011fa binebilirsin!<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"474\" height=\"306\" src=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/einstein_insanity.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8730\" srcset=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/einstein_insanity.jpeg 474w, https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/einstein_insanity-300x194.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 474px) 85vw, 474px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>(tamam, tamam, ben de biliyorum bu laf\u0131n asl\u0131nda Einstein&#8217;\u0131n olmay\u0131p da ona atfedildi\u011fini ama \u00e7ok denk geldi, vurdum gitti! 8) \/ <a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2014\/03\/23\/bir-iki-kelime-ya-da-biraz-daha-guzel-bir-seylerin-nokta\/#comment-5730\">hem zaten Abraham Lincoln&#8217;\u00fcn de vaktiyle dedi\u011fi gibi&#8230;<\/a>)<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\"><em><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/em> (bu iki kipat da \u00e7ok iyi birer yaz\/plaj kipat\u0131 olur bu arada)<\/span><\/p>\n\n\n\n<p>[1] Martin Gardner, &#8220;The Colossal Book of Mathematics: Classic Puzzles, Paradoxes, and Problems&#8221;, 2001, ch. 22, 23.<\/p>\n\n\n\n<p>[2] Ein-Ya Gura &amp; Michael B. Maschler, &#8220;Insights into Game Theory: An Alternative Mathematical Experience&#8221;, 2008, ch. 2.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu haks\u0131zl\u0131k m\u0131d\u0131r peki? Ayn\u0131 \u015feyi ayn\u0131 ko\u015fullarla tekrar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, ayn\u0131 soruyu tekrar ayn\u0131 \u015fekilde sordu\u011funuzda, ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc tekrar ayn\u0131 \u015fekilde ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, labirentte ayn\u0131 k\u00f6\u015feyi yine ayn\u0131 \u015fekilde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde bamba\u015fka bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmak. Evet, haks\u0131zl\u0131kt\u0131r. Fizikte \/ ba\u015fka yerlerde Markov ko\u015fulu dedi\u011fimiz bir kavram var (zincirlerin, evet); &#8216;ergodicity&#8217; dedi\u011fimiz bir ba\u015fka kavram var, bu anlatmaya &hellip; <a href=\"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/2026\/05\/18\/baska-cesit-bir-hikaye\/\" class=\"more-link\">Okumaya devam et<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Ba\u015fka \u00e7e\u015fit bir hikaye&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[21],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8729"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8731,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8729\/revisions\/8731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emresururi.com\/blogs\/sururi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}